jedzeniemiejsc z jedzeniem nie ma jeszcze na mapie
Spacer zaczyna się przy kasie, kilka minut pieszo od przystanku na parkingu, gdzie dojedziesz autobusem 9622 z Oberammergau (tam dojeżdża pociąg) albo autobusem 9624 z Oberau lub z Reutte. Trasa prowadzi przez ogrody wokół pałacu, w górę do Groty Wenus i kończy się przy Pustelni Gurnemanza na wschodnim krańcu parku, skąd do kasy wrócisz alejką w około 20 minut. Jeśli jesteś już w parku, Turi poprowadzi od najbliższego punktu. Pałac i Grotę Wenus zwiedza się tylko z przewodnikiem i z biletem z kasy albo kupionym online (pałac 11 euro, pałac z grotą 18 euro, dzieci do 18 lat bezpłatnie), a Dom Marokański, Chatę Hundinga i Pustelnię Gurnemanza oglądasz bez biletu. Od 15 kwietnia do 15 października pałac jest otwarty od 9 do 18, a fontanna przed pałacem tryska co pół godziny; od 16 października do 14 kwietnia pałac jest czynny krócej, od 10 do 16:30, fontanny są wyłączone, a Grota Wenus i pawilony w parku są zamknięte, poza Domkiem Królewskim, czynnym w niedziele, w święta i w czasie bawarskich ferii szkolnych. Kiosk Mauretański jest w remoncie i w rusztowaniach, a godziny przed wyjazdem sprawdź na schlosslinderhof.de. Ścieżki między budynkami są strome, miejscami do 20 procent, Grota Wenus leży 50 metrów wyżej niż pałac, na tarasach są schody, a do Domu Marokańskiego i Kiosku Mauretańskiego prowadzi kilka stopni. Toalety są przy kasie, przy pałacu od zachodniej strony basenu, przy Grocie Wenus i przy Chacie Hundinga, a na parkingu tylko latem. Zaplanuj około trzech godzin, z wizytą w pałacu.
W domu otwórz obiekt w Turi i dotknij „Pobierz na wyjazd”: mapa, opisy i zdjęcia zadziałają bez zasięgu.
Najdalsze punkty zwiedzaj na początku, kiedy masz jeszcze siły.
Odhaczaj na bieżąco, a przy wyjściu będziesz wiedzieć, co zostało.
Linderhof w aplikacji Turi
Pozycja na żywo, trasa od punktu do punktu, opisy do czytania i słuchania. Bezpłatnie, bez konta, w 12 językach.
Linderhof to jedyny duży pałac króla Ludwika II, którego ukończenie król zobaczył. Od 1869 roku Ludwik II przebudowywał tu domek myśliwski swojego ojca w małą willę w stylu rokoko, a od połowy lat siedemdziesiątych XIX wieku Linderhof stał się jego głównym miejscem pobytu. Park według planu nadwornego ogrodnika Carla von Effnera powstał w latach 1874-1880: wokół pałacu są ogrody z fontannami, tarasami i kaskadą, a w parku krajobrazowym stoją budowle ze scen oper Ryszarda Wagnera i pawilony ze Wschodu.
Fot. Diego Delso, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons1
Budynek / zabytek
Dom Marokański
Ten drewniany pawilon Ludwik II kupił w 1878 roku na Wystawie Światowej w Paryżu. Król postawił go wysoko w górach, na Stockalpe przy granicy z Austrią, i kazał bogato urządzić tkaninami i dywanami. Po śmierci króla domek trafił do prywatnego właściciela w Oberammergau i niszczał w ogrodzie, aż w 1980 roku państwo go odkupiło, a w 1998 roku odbudowało w parku. Zajrzyj do środkowej sali: przypomina wewnętrzny dziedziniec i ma świetlik z kolorowego szkła w kształcie piramidy.
Fot. Martin Falbisoner, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons2
Atrakcja
Basen z fontanną
Przed pałacem leży Parter Wodny: duży basen otoczony żywopłotami z grabu. Na środku stoi złocona grupa Flory z amorkami, a fontanna wyrzuca wodę nawet na 22 metry. Nie ma tu żadnej pompy, wodę tłoczy tylko ciśnienie naturalnego spadu. Od 15 kwietnia do 15 października fontanna tryska co pół godziny, od 9 do 18, a zimą jest wyłączona.
Fot. Llez, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons3
Atrakcja
Lipa Królewska
Ta lipa ma około 300 lat i jest starsza od pałacu. Stoi w środku geometrycznego ogrodu i psuje jego symetrię, ale Ludwik II nie pozwolił jej ściąć. Podobno to od niej dawne gospodarstwo, a potem pałac dostały nazwę Linderhof. Za czasów króla w koronie drzewa było siedzisko.
Fot. Diego Delso, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons4
Atrakcja
Tarasy i Świątynia Wenus
Na zboczu zwanym Linderbichl wznoszą się trzy tarasy w stylu włoskim, ze schodami, wazonami i dwoma lwami odlanymi z cynku. Po drodze miniesz Fontannę Najad i niszę z popiersiem królowej Francji Marii Antoniny. Na szczycie stoi okrągła Świątynia Wenus z marmurową figurą bogini, większą niż naturalnej wielkości, i dwoma amorkami. Pierwotnie w tym miejscu miał stanąć teatr.
Fot. Llez, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons5
Budynek / zabytek
Pałac Linderhof
Pałac Linderhof to najmniejszy z trzech zamków Ludwika II i jedyny, którego ukończenie król zobaczył. Powstawał etapami od 1869 roku, a w latach 1885-1886 powiększano jeszcze sypialnię, ale król zmarł, zanim ją skończono. Budowla jest w dużej części drewniana, choć fasady pokryto tynkiem i rzeźbami, a w szczycie widać herb Bawarii między dwiema postaciami Famy. Wnętrza zobaczysz tylko z przewodnikiem: jest tu Sala Lustrzana, sypialnia i jadalnia ze stołem, który zjeżdżał do kuchni i wracał nakryty, żeby król mógł jeść bez służby.
Fot. Preetam Chakraborty, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons6
Atrakcja
Ogród Zachodni
Ogród Zachodni ukończono w 1872 roku jako pierwszy z ogrodów pałacowych. Na kolorowych rabatach stoją dwie złocone fontanny: Fama, bogini sławy, i Amor z delfinami. Dookoła zobaczysz kamienne figury czterech pór roku, majolikowe wazy z Manufaktury Nymphenburg i popiersie króla Francji Ludwika XIV.
Fot. Cezar Suceveanu, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons7
Atrakcja
Kaskada i Pawilon Muzyczny
Za pałacem, na stromym zboczu Hennenkopf, woda spływa po 30 stopniach kaskady ozdobionej kamiennymi wazami. Po bokach biegną altany z lip, a na ich końcach stoją kamienne figury czterech kontynentów. Na dole jest basen z grupą Neptuna i rabata w kształcie lilii Burbonów, a na górze drewniany Pawilon Muzyczny, z którego widać pałac i Świątynię Wenus. Kaskadę odnawiano od 2017 roku: kamienie ponumerowano, podniesiono dźwigiem i naprawiono w pracowni w Bambergu.
Fot. Galaxylady1110, CC BY-SA 3.0 de, Wikimedia Commons8
Budynek / zabytek
Grota Wenus
Grotę Wenus zbudowano w latach 1875-1877 tylko dla Ludwika II: ma 90 metrów długości, do 14 metrów wysokości i jest największą sztuczną jaskinią XIX wieku. Odtwarza scenę z pierwszego aktu opery Wagnera „Tannhäuser”, z jeziorem, złoconą łodzią w kształcie muszli i wielkim obrazem z Wenus. Od 1878 roku oświetlały ją lampy elektryczne z kolorowymi szybkami, a prąd dawały 24 dynama, jedna z pierwszych na świecie stałych elektrowni. Po remoncie w latach 2015-2025 wchodzi się do niej z przewodnikiem, tylko od 15 kwietnia do 15 października.
Fot. Llez, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons9
Budynek / zabytek
Chata Hundinga
Chata Hundinga odtwarza dom Hundinga z pierwszego aktu opery Wagnera „Walkiria”. Ludwik II kazał ją zbudować w 1876 roku kilka kilometrów na zachód stąd, u stóp góry Kreuzspitze; spłonęła w 1884 roku, odbudowano ją, a w 1945 roku spłonęła znowu. Tę kopię postawiono w parku w 1990 roku, a środek chaty, jak w operze, wypełnia pień drzewa: tutaj podwójny buk wstawiony dźwigiem. Przed chatą jest mały staw. Król czytał tu germańskie i nordyckie legendy, a służba nosiła germańskie stroje.
Fot. Llez, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons10
Budynek / zabytek
Pustelnia Gurnemanza
Pustelnia Gurnemanza to mała chatka podobna do kaplicy, scenografia do trzeciego aktu opery Wagnera „Parsifal”. Oryginał zbudowano w 1877 roku obok dawnej Chaty Hundinga, a w latach sześćdziesiątych XX wieku popadł w ruinę. Kopię postawiono w latach 1999-2000 za prywatne datki, około 150 metrów na zachód od Chaty Hundinga. Ludwik II przeżywał tu w samotności akcję opery i czytał średniowieczną poezję. Tu kończy się trasa, do kasy wrócisz alejką przez park.
Wszystkie punkty (18)
Pogrupowane jak w legendzie planu. Gwiazdka oznacza punkty polecane.
Budynek / zabytek 7
Dom Marokański ★Ten drewniany pawilon Ludwik II kupił w 1878 roku na Wystawie Światowej w Paryżu. Król postawił go wysoko w górach, na Stockalpe przy granicy z Austrią, i kazał bogato urządzić tkaninami i dywanami. Po śmierci króla domek trafił do prywatnego właściciela w Oberammergau i niszczał w ogrodzie, aż w 1980 roku państwo go odkupiło, a w 1998 roku odbudowało w parku. Zajrzyj do środkowej sali: przypomina wewnętrzny dziedziniec i ma świetlik z kolorowego szkła w kształcie piramidy.
Pałac Linderhof ★Pałac Linderhof to najmniejszy z trzech zamków Ludwika II i jedyny, którego ukończenie król zobaczył. Powstawał etapami od 1869 roku, a w latach 1885-1886 powiększano jeszcze sypialnię, ale król zmarł, zanim ją skończono. Budowla jest w dużej części drewniana, choć fasady pokryto tynkiem i rzeźbami, a w szczycie widać herb Bawarii między dwiema postaciami Famy. Wnętrza zobaczysz tylko z przewodnikiem: jest tu Sala Lustrzana, sypialnia i jadalnia ze stołem, który zjeżdżał do kuchni i wracał nakryty, żeby król mógł jeść bez służby.
Grota Wenus ★Grotę Wenus zbudowano w latach 1875-1877 tylko dla Ludwika II: ma 90 metrów długości, do 14 metrów wysokości i jest największą sztuczną jaskinią XIX wieku. Odtwarza scenę z pierwszego aktu opery Wagnera „Tannhäuser”, z jeziorem, złoconą łodzią w kształcie muszli i wielkim obrazem z Wenus. Od 1878 roku oświetlały ją lampy elektryczne z kolorowymi szybkami, a prąd dawały 24 dynama, jedna z pierwszych na świecie stałych elektrowni. Po remoncie w latach 2015-2025 wchodzi się do niej z przewodnikiem, tylko od 15 kwietnia do 15 października.
Chata Hundinga ★Chata Hundinga odtwarza dom Hundinga z pierwszego aktu opery Wagnera „Walkiria”. Ludwik II kazał ją zbudować w 1876 roku kilka kilometrów na zachód stąd, u stóp góry Kreuzspitze; spłonęła w 1884 roku, odbudowano ją, a w 1945 roku spłonęła znowu. Tę kopię postawiono w parku w 1990 roku, a środek chaty, jak w operze, wypełnia pień drzewa: tutaj podwójny buk wstawiony dźwigiem. Przed chatą jest mały staw. Król czytał tu germańskie i nordyckie legendy, a służba nosiła germańskie stroje.
Pustelnia Gurnemanza ★Pustelnia Gurnemanza to mała chatka podobna do kaplicy, scenografia do trzeciego aktu opery Wagnera „Parsifal”. Oryginał zbudowano w 1877 roku obok dawnej Chaty Hundinga, a w latach sześćdziesiątych XX wieku popadł w ruinę. Kopię postawiono w latach 1999-2000 za prywatne datki, około 150 metrów na zachód od Chaty Hundinga. Ludwik II przeżywał tu w samotności akcję opery i czytał średniowieczną poezję. Tu kończy się trasa, do kasy wrócisz alejką przez park.
Domek KrólewskiDomek Królewski, wspominany w dokumentach już w 1797 roku, to ostatnia zachowana część dawnego gospodarstwa Linderhof. Ojciec Ludwika II, król Maksymilian II, urządził w nim domek myśliwski, który stał wtedy w miejscu dzisiejszego pałacu. W 1874 roku Ludwik II kazał go rozebrać i postawić tutaj, a zanim skończono pałac, często w nim mieszkał. Dziś jest w nim wystawa o historii miejsca, z osobnym biletem za 2 euro, czynna także zimą w niedziele, w święta i w czasie bawarskich ferii szkolnych.
Kiosk MauretańskiKiosk Mauretański zaprojektował Carl von Diebitsch na Wystawę Światową w Paryżu w 1867 roku, a Ludwik II kupił go w 1876 roku. Król dodał szklany żyrandol, marmurową fontannę i słynny Pawi Tron. Czytał tu i pił herbatę, a służba w orientalnych strojach paliła fajki wodne. Teraz kiosk jest w remoncie i stoi w rusztowaniach, a wnętrze ma być otwarte najwcześniej w sezonie 2028.
Atrakcja 6
Basen z fontanną ★Przed pałacem leży Parter Wodny: duży basen otoczony żywopłotami z grabu. Na środku stoi złocona grupa Flory z amorkami, a fontanna wyrzuca wodę nawet na 22 metry. Nie ma tu żadnej pompy, wodę tłoczy tylko ciśnienie naturalnego spadu. Od 15 kwietnia do 15 października fontanna tryska co pół godziny, od 9 do 18, a zimą jest wyłączona.
Lipa Królewska ★Ta lipa ma około 300 lat i jest starsza od pałacu. Stoi w środku geometrycznego ogrodu i psuje jego symetrię, ale Ludwik II nie pozwolił jej ściąć. Podobno to od niej dawne gospodarstwo, a potem pałac dostały nazwę Linderhof. Za czasów króla w koronie drzewa było siedzisko.
Tarasy i Świątynia Wenus ★Na zboczu zwanym Linderbichl wznoszą się trzy tarasy w stylu włoskim, ze schodami, wazonami i dwoma lwami odlanymi z cynku. Po drodze miniesz Fontannę Najad i niszę z popiersiem królowej Francji Marii Antoniny. Na szczycie stoi okrągła Świątynia Wenus z marmurową figurą bogini, większą niż naturalnej wielkości, i dwoma amorkami. Pierwotnie w tym miejscu miał stanąć teatr.
Ogród Zachodni ★Ogród Zachodni ukończono w 1872 roku jako pierwszy z ogrodów pałacowych. Na kolorowych rabatach stoją dwie złocone fontanny: Fama, bogini sławy, i Amor z delfinami. Dookoła zobaczysz kamienne figury czterech pór roku, majolikowe wazy z Manufaktury Nymphenburg i popiersie króla Francji Ludwika XIV.
Kaskada i Pawilon Muzyczny ★Za pałacem, na stromym zboczu Hennenkopf, woda spływa po 30 stopniach kaskady ozdobionej kamiennymi wazami. Po bokach biegną altany z lip, a na ich końcach stoją kamienne figury czterech kontynentów. Na dole jest basen z grupą Neptuna i rabata w kształcie lilii Burbonów, a na górze drewniany Pawilon Muzyczny, z którego widać pałac i Świątynię Wenus. Kaskadę odnawiano od 2017 roku: kamienie ponumerowano, podniesiono dźwigiem i naprawiono w pracowni w Bambergu.
Ogród WschodniOgród Wschodni leży na trzech poziomach, z ozdobnymi rabatami i alegoriami czterech żywiołów po bokach. Widać tu wpływy francuskie: kamienną rzeźbę Wenus i Adonisa, fontannę ze złoconym Amorem strzelającym z łuku i kamienne popiersie króla Francji Ludwika XVI. Tuż obok stoi kaplica Świętej Anny, najstarszy budynek w Linderhofie, zbudowana w 1684 roku przez opata z pobliskiego Ettal.
Toalety / kasy / parking 5
KasaSpacer zaczyna się przy kasie, gdzie kupisz bilety do pałacu i Groty Wenus; do obu wchodzi się tylko z przewodnikiem. Zwiedzanie pałacu trwa około 25 minut, grupy do 40 osób wchodzą co 5-10 minut, po niemiecku albo po angielsku. Tutaj możesz też wypożyczyć wózek inwalidzki. Do pałacu jest stąd około 400 metrów, a trasa prowadzi obok Domu Marokańskiego i Domku Królewskiego.