Skansen w Tokarni z dziećmi: co zobaczyć, mapa i trasa zwiedzania
Park Etnograficzny w Tokarni (Muzeum Wsi Kieleckiej). Poniżej mapa, lista punktów i wskazówki. W aplikacji Turi ta sama mapa pokazuje Waszą pozycję, prowadzi trasą i pozwala odhaczać zwiedzone miejsca.
Mapa obiektu
Pomarańczowe punkty to miejsca, których nie warto pominąć. Kliknij punkt, żeby zobaczyć opis.
Dane punktów: OpenStreetMap (ODbL), uzupełniane przez Turi. Jeśli coś się nie zgadza, daj znać.
Warto zobaczyć: Skansen w Tokarni
Park Etnograficzny w Tokarni to największy skansen w Polsce: na ponad 65 hektarach stoi ponad 80 zabytkowych obiektów z regionu świętokrzyskiego. Chałupy, zagrody, wiatraki, młyny, dwory i kościół podzielono na sześć sektorów, które odtwarzają wsie z różnych części Kielecczyzny. W zagrodach mieszkają zwierzęta, a w wielu chałupach urządzono dawne warsztaty, aptekę, szkołę i sklepik.
Budynek / zabytek
Kuźnia z Radoski (ok. 1900 r.)
Wiejska kuźnia kurna, czyli z paleniskiem bez komina. Są tu kamienne palenisko ze skórzanym miechem, kowadło i oryginalne narzędzia. W sezonie turystycznym w kuźni odbywają się pokazy i lekcje o pracy wiejskiego kowala.
Budynek / zabytek
Zagroda ze Ślęzan (XVIII/XIX w.)
Chałupa i pomieszczenia dla zwierząt pod jednym dachem, postawione na dębowych palach. W zagrodzie do dziś mieszkają konie, owce, kozy i kury, a na podwórzu stoi studnia z żurawiem. Zwierząt nie karmimy i nie dotykamy.
Budynek / zabytek
Dwór z Suchedniowa (pocz. XIX w.)
Dwór na planie podkowy, w którym do końca XIX wieku działała stacja pocztowa. Wnętrza pokazują dom średniozamożnej rodziny szlacheckiej: salon, bawialnię z fortepianem, gabinet, jadalnię i kuchnię. Na posiłki wzywał dzwon przy głównym wejściu.
Budynek / zabytek
Spichlerz z Rogowa (1684 r.)
Jeden z najcenniejszych spichlerzy w Polsce. Stał nad samą Wisłą, a zboże z niego spławiano do Gdańska. Na kalenicy są oryginalne miedziane chorągiewki z datą budowy, a narożne słupy, każdy z jednego kawałka modrzewia, mają przekrój 50 na 50 cm.
Budynek / zabytek
Spichlerz dworski ze Złotej Pińczowskiej (1719 r.)
Okazały barokowy spichlerz z łamanym dachem krytym gontem, zaliczany do najcenniejszych dworskich budynków gospodarczych w Polsce. Na piętrze są stałe wystawy o kowalstwie i strojach ludowych Kielecczyzny.
Budynek / zabytek
Wiatrak „koźlak” z Janika (1861 r.)
Najstarszy zachowany wiatrak na Kielecczyźnie. Cały budynek obraca się na podstawie zwanej kozłem, a na górze widać ogromne koło paleczne. Rok budowy jest wycięty na jednym z zastrzałów.
Budynek / zabytek
Chałupa z Szydłowa (1705 r.)
Najstarszy znany przykład takiej chałupy na Kielecczyźnie, z datą 1705 wyciętą na belce. W środku zobaczycie dom ubogiego żydowskiego krawca z maszyną do szycia, żelazkami i stołem przygotowanym do szabasowej wieczerzy.
Budynek / zabytek
Barokowy kościół z Rogowa (1763 r.)
Drewniany kościół szpitalny pw. Matki Bożej Pocieszenia, ufundowany w 1763 roku przez Michała Wodzickiego. Zajrzyjcie do środka: na stropie nawy Michał Archanioł walczy z szatanem, są rokokowe ołtarze i malowany konfesjonał. Kościół jest wciąż czynny i odprawiane są tu msze.
Budynek / zabytek
Studnia kieratowa z Gór Pińczowskich
Wiejska studnia sięgała ponad 70 metrów w głąb skały. Wodę wyciągały dwa konie chodzące w kieracie, który nawijał 70 metrów konopnej liny z dwoma wielkimi wiadrami. Cała wieś czerpała z niej wodę trzy razy dziennie, aż do 1978 roku.
Budynek / zabytek
Młyn wodny z Piasku
Młyn znad rzeki Młynkowskiej pracował do 1970 roku. Oprócz mąki wytwarzano w nim kaszę jaglaną i gryczaną. Ma kompletne i sprawne wyposażenie, które pozwala go dziś uruchomić.
Wszystkie punkty (65)
Budynek / zabytek (58)
Kuźnia z Radoski (ok. 1900 r.)Wiejska kuźnia kurna, czyli z paleniskiem bez komina. Są tu kamienne palenisko ze skórzanym miechem, kowadło i oryginalne narzędzia. W sezonie turystycznym w kuźni odbywają się pokazy i lekcje o pracy wiejskiego kowala.
Zagroda ze Ślęzan (XVIII/XIX w.)Chałupa i pomieszczenia dla zwierząt pod jednym dachem, postawione na dębowych palach. W zagrodzie do dziś mieszkają konie, owce, kozy i kury, a na podwórzu stoi studnia z żurawiem. Zwierząt nie karmimy i nie dotykamy.
Dwór z Suchedniowa (pocz. XIX w.)Dwór na planie podkowy, w którym do końca XIX wieku działała stacja pocztowa. Wnętrza pokazują dom średniozamożnej rodziny szlacheckiej: salon, bawialnię z fortepianem, gabinet, jadalnię i kuchnię. Na posiłki wzywał dzwon przy głównym wejściu.
Spichlerz z Rogowa (1684 r.)Jeden z najcenniejszych spichlerzy w Polsce. Stał nad samą Wisłą, a zboże z niego spławiano do Gdańska. Na kalenicy są oryginalne miedziane chorągiewki z datą budowy, a narożne słupy, każdy z jednego kawałka modrzewia, mają przekrój 50 na 50 cm.
Spichlerz dworski ze Złotej Pińczowskiej (1719 r.)Okazały barokowy spichlerz z łamanym dachem krytym gontem, zaliczany do najcenniejszych dworskich budynków gospodarczych w Polsce. Na piętrze są stałe wystawy o kowalstwie i strojach ludowych Kielecczyzny.
Wiatrak „koźlak” z Janika (1861 r.)Najstarszy zachowany wiatrak na Kielecczyźnie. Cały budynek obraca się na podstawie zwanej kozłem, a na górze widać ogromne koło paleczne. Rok budowy jest wycięty na jednym z zastrzałów.
Chałupa z Szydłowa (1705 r.)Najstarszy znany przykład takiej chałupy na Kielecczyźnie, z datą 1705 wyciętą na belce. W środku zobaczycie dom ubogiego żydowskiego krawca z maszyną do szycia, żelazkami i stołem przygotowanym do szabasowej wieczerzy.
Barokowy kościół z Rogowa (1763 r.)Drewniany kościół szpitalny pw. Matki Bożej Pocieszenia, ufundowany w 1763 roku przez Michała Wodzickiego. Zajrzyjcie do środka: na stropie nawy Michał Archanioł walczy z szatanem, są rokokowe ołtarze i malowany konfesjonał. Kościół jest wciąż czynny i odprawiane są tu msze.
Studnia kieratowa z Gór PińczowskichWiejska studnia sięgała ponad 70 metrów w głąb skały. Wodę wyciągały dwa konie chodzące w kieracie, który nawijał 70 metrów konopnej liny z dwoma wielkimi wiadrami. Cała wieś czerpała z niej wodę trzy razy dziennie, aż do 1978 roku.
Młyn wodny z PiaskuMłyn znad rzeki Młynkowskiej pracował do 1970 roku. Oprócz mąki wytwarzano w nim kaszę jaglaną i gryczaną. Ma kompletne i sprawne wyposażenie, które pozwala go dziś uruchomić.
Chałupa z Siekierna (1887 r.)Chałupa z Pasma Sieradowickiego w Górach Świętokrzyskich. Rok budowy i napis fundacyjny wycięto na tragarzu, czyli głównej belce pod sufitem izby. Zachował się tradycyjny piec połączony z kominem.
Młocarnia dworska z Ogonowic (rekonstrukcja)Zrekonstruowana stodoła dworska na młocarnię. Urządzenia pochodzą z 1880 roku: na górze stał mechanizm młocarni i sieczkarnia, a na dole komórki na ziarno i plewy. Muzeum planuje ich montaż.
Stodoła z Suchedniowa (1863 r.)Drewniana stodoła plebańska ze spichlerzykiem na zboże i starymi drzwiami nabijanymi kowalskimi gwoździami. Muzeum przechowuje w niej zabytkowe maszyny rolnicze, które pokazuje podczas imprez plenerowych.
Plebania z Goźlic (1768 r.)Jedyna zachowana na Kielecczyźnie drewniana plebania z XVIII wieku, z barokowym portalem i altankowym gankiem przed wejściem. Mieszczą się tu stałe wystawy o stroju i tkactwie ludowym.
Zagroda z Bukowskiej Woli (1875 r.)W zagrodzie urządzono wystawę ponad 600 rzeźb Jana Bernasiewicza, ludowego artysty, który w swoim sadzie stworzył Ogród Rzeźb. Jest tu też sześcioboczna stodoła kryta słomą.
Dwór z Mirogonowic (XVIII w.)Osiemnastowieczny dwór, należący niegdyś do Antoniego Ławskiego, został w skansenie zrekonstruowany. Miał marmurowe kominki i malowidła ścienne z początku XIX wieku. Wnętrza przeznaczono na potrzeby naukowe muzeum: bibliotekę i archiwum.
Stodoła z Brzuchani (1860 r.)Stodoła na planie sześcioboku należy do zagrody z Rokitna. Ma rzadko spotykany sześciospadowy dach w konstrukcji sochowej, kryty słomą na gładko.
Chałupa z Rokitna (1805 r.)Dom dwóch rodzin z Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej: starzy gospodarze mieszkali w małej izbie zwanej dożywotką. W chałupie odtworzono warsztat wiejskiego stolarza z oryginalnymi narzędziami.
Zagroda ze Złotnik (1860 r.)Chałupa należała do miejscowego kowala Ignacego Marciszewskiego i była jednym z najstarszych domów w Złotnikach. Za nią zrekonstruowano budynek ze stajnią, oborą, chlewem i szopą.
Zagroda okólna ze Szczepanowic (1855 r.)Okół, czyli zagroda zamknięta w czworobok z chałupą, oborą, spichlerzykiem i wozownią. Ekspozycja w chałupie przybliża dawne ludowe zwyczaje pogrzebowe, m.in. czuwanie przy zmarłym zwane pustą nocą.
Zagroda z Nasiechowic (XIX w.)Chałupa z 1895 roku z dawnymi cechami: słupy ścian wkopano prosto w ziemię, a drzwi wiszą na drewnianych biegunach. W środku jest Izba Sensoryczna, jedyne miejsce w skansenie, gdzie wolno dotykać przedmiotów.
Warsztat garncarski z RędocinaKopia pracowni znanego garncarza ludowego Henryka Rokity. W środku jest ceglany piec do wypalania naczyń, koło garncarskie napędzane nogą i konstrukcja pod sufitem do suszenia garnków.
Zagroda okólna z Kaliny Małej (1852 r.)Zagroda zamknięta z chałupą, stajnią, oborą, chlewem i wozownią. Pokazuje życie zamożnej rodziny z lat 30. XX wieku, która tłoczyła olej i kręciła powrozy: w sieni stoi domowa prasa olejarska.
Wiatrak „holender” z Grzymałkowa (1931 r.)Trzykondygnacyjny wiatrak holenderski na planie ośmioboku. Obraca się w nim tylko dach, tzw. czapa razem ze skrzydłami, który ustawiano do wiatru drewnianym dyszlem. Stoi obok koźlaka z Dębna.
Wiatrak „koźlak” z Dębna (1880 r.)Wiatrak słupowy, który cały obraca się na pionowym słupie wspartym na sześciu zastrzałach zwanych kozłami. Należy do ostatnich drewnianych wiatraków z Gór Świętokrzyskich i ma niemal kompletne, sprawne mechanizmy.
Stodoła dworska z Radkowic (1855 r.)Okazała stodoła o wymiarach 30 na 12 metrów mieści wystawę dawnych pojazdów: chłopskie wozy, bryczki, sanie, wóz strażacki, wóz piekarniczy z Kielc i konny wóz pocztowy.
Spichlerz ze StaszowaJedyny na Kielecczyźnie spichlerz wąskofrontowy zbudowany na planie kwadratu. Ma modrzewiowe ściany, wysoki dach kryty gontem i drewnianą facjatkę, która doświetla poddasze.
Ośmiorak z Rudy Pilczyckiej (1914 r.)Duży drewniany dom dla ośmiu rodzin służby folwarcznej, odmiana znanych z literatury czworaków. W jednej izbie odtworzono piec chlebowy, a pozostałe pomieszczenia to dziś pokoje gościnne muzeum.
Wiatrak „paltrak” z Grzmucina (1921 r.)Paltrak stoi na sześciu stalowych wózkach jeżdżących po okrągłej szynie, a do wiatru obracano go ręcznym kołowrotem zwanym „babą”. Mielono w nim zboże aż do 1950 roku.
Zagroda okólna z Radkowic (XIX/XX w.)Budynki zagrody tworzą zwarty czworobok i wszystkie są kryte strzechą. Pod komorą jest rzadko spotykana głęboka kamienna piwnica na ziemniaki, a przed chałupą stoi kapliczka skrzynkowa na słupie.
Zagroda z Okołu (XIX/XX w.)W czasie II wojny światowej chałupa była punktem kontaktowym partyzantów. Pod domem odtworzono metrowej wysokości tunel do ucieczki, którego wejście kryła ruchoma deska w podłodze.
Chałupa ze Słupi Starej (1840 r.)Chata pszczelarza: w środku zobaczycie przedmioty z wyposażenia pszczelarza. Czworo drzwi wisi tu na dawnych drewnianych „kołowrotach” zamiast na metalowych zawiasach.
Chałupa z Woli Szczygiełkowej (1870 r.)W okresie międzywojennym w tej chałupie działała czteroklasowa szkoła powszechna. Dziś urządzono w niej wiejską klasę z lat 30. XX wieku oraz mieszkanie nauczycielki.
Chałupa z Bronkowic (koniec XVIII w.)Chata wiejskiej zielarki: w sieni i izbie suszą się zioła i stoją domowe leki. W izbie jest dawny piec z kamienną nalepą do gotowania na otwartym ogniu, a garnki stawiano na kutym trójnogu zwanym „dynarkiem”.
Zagroda z Bielin (XVIII/XX w.)Chałupa z 1789 roku należy do najstarszych zabytków wiejskich Kielecczyzny. Zbudowano ją dla gonciarza i w sieni zobaczycie jego warsztat z narzędziami oraz gontami na różnych etapach pracy.
Stodoła z Radkowic (2 poł. XIX w.)Stodoła z drugiej połowy XIX wieku należy do zagrody z Bielin, razem z chałupą gonciarza i obórką z Brzezin. Ma ściany z belek łączonych na narożach i czterospadowy dach kryty słomą.
Zagroda z Sierżaw (XIX w.)Duża zagroda zamknięta w czworobok: chałupa, chlewy, obora, stajnia, spichrz i stodoła. Chałupa stoi na wielkich polnych kamieniach, a na belce pod sufitem wyryto litery IHS.
Zagroda z Sukowa (XVIII/XIX w.)Chałupa z 1774 roku z łacińskim napisem fundacyjnym na belce. Urządzono ją jak dom licznej rodziny z lat 20. XX wieku, która dorabiała wyplataniem koszy z wikliny.
Chałupa z Umra (XIX w.)Chałupa ze wsi Umer nad rzeką Bobrzą, kryta strzechą. Piec w izbie służył jednocześnie do gotowania, ogrzewania i pieczenia chleba. Obok stoi stodoła z Brzezin, która należy do tej zagrody.
Stodoła z Brzezin (XIX w.)Duża zrębowa stodoła kryta strzechą, z dwoma boiskami i dwoma zapolami. Należy do zagrody z Umra i stoi obok chałupy. Ma duże wrota przelotowe, a w tylnej ścianie mały otwór z drzwiczkami.
Dzwonnica z Kazimierzy Wielkiej (1848 r.)Dwukondygnacyjna drewniana dzwonnica stoi tuż obok kościoła z Rogowa. Trzy oryginalne dzwony nie trafiły do muzeum, a w 2008 roku odlano kopię najcenniejszego z nich, pochodzącego z 1776 roku.
Kurnik z Bielin (1895 r.)Mały drewniany kurnik z 1895 roku należał do zagrody wiejskiego organisty, dlatego stoi obok organistówki z Bielin. Zwróćcie uwagę na ozdobne trójkątne wycięcia gontów na krawędzi dachu.
Organistówka z Bielin (poł. XIX w.)Dom organisty z gankami ozdobionymi wyciętymi sylwetkami ptaków. W środku jest dawna małomiasteczkowa apteka z flaszami, moździerzami i laboratorium, a przed nią mały ogródek ziołowy.
Spichlerz z Wyszmontowa (XVIII w.)Spichlerz zbudowano w Zawichoście nad Wisłą, a w XIX wieku przeniesiono do dworu w Wyszmontowie. Od frontu ma galerię wspartą na ośmiu słupach. W środku pokazywane są wystawy o kulturze i sztuce ludowej Kielecczyzny.
Dom drewniany ze Skorzowa (XIX w.)Okazały dom bogatych rolników z gankiem i oryginalną czerwoną dachówką. W środku jest przedwojenne mieszkanie i gabinet doktora Witolda Poziomskiego z Suchedniowa, z poczekalnią, aparatem do naświetlań i radiem.
Chałupa z Daleszyc (1892 r.)W izbie odtworzono warsztat małomiasteczkowego szewca z kopytami, szydłami i butami czekającymi na naprawę. W Daleszycach szewstwo uprawiano od XVI wieku. Pod wspólnym dachem z chałupą jest mała obora.
Chałupa z Ćmielowa (1800 r.)Jeden z najpiękniejszych architektonicznie domów skansenu, z półszczytowym dachem i wejściem z półkolistym nadprożem. Wnętrza pokazują dom wielodzietnej rodziny z miasteczka w okresie międzywojennym, z porcelaną z Ćmielowa.
Chałupa z Wąchocka (1863 r.)Dom z brukowaną sienią, w którym urządzono sklepik spożywczy z lat 30. XX wieku. Zobaczcie stary szyld z Końskich, lodówkę browaru Haberbusch i maszynkę do lodów. W drugim pomieszczeniu jest wytwórnia wód gazowanych.
Chałupa z Wąchocka (1870 r.)Dom z przejazdową sienią i drewnianymi wrotami. W środku jest przedwojenny zakład fotograficzny: atelier z aparatem mieszkowym na statywie, obrotowym taboretem i tłem do zdjęć, a obok ciemnia.
Chałupa z Chrobrza (XIX w.)Mały dom z Ponidzia z glinianymi podłogami, tzw. polepami, i drzwiami osadzonymi na drewnianych „kołowrotach”. Wnętrza pokazują życie ubogiej, wielopokoleniowej rodziny wiejskiej z drugiej połowy XIX wieku.
Chałupa z Kobylnik (I poł. XIX w.)W izbie pokazano fragment wesela: oczepiny, podczas których pannie młodej zdejmowano wianek i zakładano chustę. Wyposażenie izby pochodzi z dwudziestolecia międzywojennego.
Zagroda z Gęsic (XIX w.)Zagroda edukacyjna z chałupą z 1852 roku i dużą stodołą o dwóch boiskach. Chałupa pierwotnie stała prosto na ziemi, bez kamiennej podmurówki. Na środkowej belce w izbie wyryto rok budowy i krzyż wpisany w koło.
Chałupa ze Świątnik (1758 r.)Pod jednym dachem mieszkali ludzie, a obok w stajni konie. Zobaczcie archaiczny komin z żerdzi oplecionych słomą i oblepionych gliną oraz warsztat tkacki: wieś Świątniki słynęła z tkaczy lnianego płótna.
Wiatrak z Pacanowa (1913 r.)Wiatrak holenderski, który mełł zboże do połowy lat 50. XX wieku. Ma obrotową czapę ze skrzydłami, kamienie młyńskie i kosze zasypowe. Do skansenu przeniesiono go w 1993 roku.
Młyn wodny z Parszowa (1853 r.)Drewniany młyn znad rzeki Żarnówki z kamienną przybudówką. Napędzały go dwa drewniane koła wodne, a woda odpływała kanałem wymurowanym z kamieni. W środku są wał napędowy, koła transmisyjne i kamienie młyńskie.
Chałupa z Niedziałek (XIX w.)Chałupa kryta słomą żytnią, z ruchomą klapą w dachu do wietrzenia zboża na strychu. Wnętrza pokazują życie ubogiej rodziny chłopskiej z początku XX wieku.
Chałupa z Ostrowców (XIX w.)Chata rybaka ze wsi Ostrowce koło Nowego Korczyna, z glinianymi podłogami i dużym piecem z zapieckiem. Razem ze stodołą z Ciuślic tworzy małą zagrodę w sosnowym lasku, w której muzeum planuje pokazać zagrodę rybaka z lat 30. XX wieku.
Stodoła z Ciuślic (XIX w.)Ściany tej stodoły wypełnia plecionka z grubej, nieokorowanej wikliny między drewnianymi belkami. Dach kryty jest strzechą, a w środku są dwa zapola i przejazdowe boisko.
Inne (1)
ManeżDrewniany maneż w sektorze dworsko-folwarcznym, na planie oznaczony jako obiekt użytkowy. Muzeum wynajmuje go na imprezy.
Kapliczka / krzyż (2)
Kapliczka przydrożna z Bielin (XIX w.)Drewniana kapliczka słupowa z XIX wieku stoi za zagrodą z Radkowic, przy ścieżce do sektora lessowego. W środkowej niszy jest ukrzyżowanie wycięte z cienkiej blachy, a w bocznych kolorowe obrazki religijne za szybkami.
Kapliczka z DębnaDrewniana kapliczka z trójboczną absydą i oknami z granatowymi i żółtymi szybkami. Ma oryginalne drzwi z żeliwną klamką i szyldem z aniołem, a w środku ołtarz Matki Boskiej Niepokalanej.
Toalety / kasy / parking (3)
Kasa w spichlerzu z Chęcin (XVIII w.)Spichlerz z XVIII wieku, należący dawniej do klasztoru sióstr klarysek w Chęcinach, stoi przy samym wejściu. Mieści kasę, informację turystyczną i sprzedaż wydawnictw, a w kasie warto zapytać o mapę skansenu.
Toalety (chałupa z Klonowa)Toalety urządzone w chałupie z Klonowa, przy wejściu do skansenu w sektorze małomiasteczkowym.
Toalety (obora z Mostków)Toalety w zrekonstruowanej oborze z Mostków, w sektorze dworsko-folwarcznym. Jest tu też toaleta dla osób z niepełnosprawnościami.
Gastronomia (1)
KarczmaKarczma przy wejściu do skansenu, w której można zjeść obiad lub napić się herbaty.
Wskazówki dla rodzin
Spacer po całym skansenie zajmuje około trzech godzin, a ścieżki są szutrowe lub trawiaste, więc przydadzą się wygodne buty. Przy wejściu jest boczna bramka dla wózków dziecięcych, a w poniedziałki można spacerować po terenie bez zwiedzania wnętrz. W niedziele często odbywają się duże, głośne imprezy plenerowe.
- Otwórzcie obiekt w aplikacji przed wyjazdem, lista punktów i trasa zostaną w telefonie.
- Zacznijcie od punktów najdalej od wejścia, kiedy dzieci mają jeszcze siły.
- Odhaczajcie na bieżąco; przy wyjściu aplikacja pokaże, co zostało.
Ten obiekt w aplikacji Turi
Pozycja na żywo, trasa od punktu do punktu i lista odhaczania. Bezpłatnie, bez konta.
Pobierz na AndroidaNocleg i okolica
Planujecie zostać dłużej? Wkrótce pokażemy tu sprawdzone noclegi dla rodzin w pobliżu i inne atrakcje w okolicy. Prowadzisz pensjonat albo agroturystykę w pobliżu? Napisz do nas.
Inne obiekty w Turi
Skansen w TokarniPobierz Turi