Skansen Niedersulz z dziećmi: co zobaczyć, mapa i trasa zwiedzania
Skansen w Niedersulz (Weinviertler Museumsdorf). W aplikacji Turi ta sama mapa pokazuje twoją pozycję, prowadzi od punktu do punktu i pozwala odhaczać zwiedzone miejsca.
jedzeniemiejsc z jedzeniem nie ma jeszcze na mapie
Spacer zaczyna się przy budynku wejściowym na szczycie wzgórza Schmalzberg, gdzie są kasa, sklep i winda, a kończy przy Muzeum Anabaptystów, skąd wracasz ścieżką pod górę do wyjścia przy kasie. Tuż przy parkingu dla odwiedzających jest przystanek autobusowy Museumsdorf Niedersulz. Z Wiednia dojedziesz autobusem 505 z Wien Floridsdorf w około godzinę, a autobusem 565 w około 25 minut ze stacji kolejowej Mistelbach albo Dürnkrut, rozkład sprawdź przed wyjazdem na stronie vor.at. Samochodem jedź autostradą A5 do zjazdu Hochleithen, a dalej za brązowymi znakami. W 2027 roku skansen jest otwarty od 17 kwietnia do 7 listopada, codziennie od 9:30 do 18:00, z ostatnim wejściem o 17:00, a od 15 października krócej, do 17:00, z ostatnim wejściem o 16:00. Od listopada do połowy kwietnia skansen jest zamknięty. Bilet dla dorosłego kosztuje 13,50 euro, dla dzieci od 6 do 18 lat 7 euro, a dzieci do 6 lat wchodzą bezpłatnie. Gospoda na placu jest dostępna tylko z biletem do skansenu i przyjmuje wyłącznie gotówkę. Oprowadzanie po niemiecku jest w soboty o 14:00 oraz w niedziele i święta o 11:00 i 14:00, za 5 euro od osoby, a pokazy rzemiosła odbywają się w soboty, niedziele i święta od 13:00. Winiarnia w Kellergasse jest otwarta w soboty, niedziele i święta od 13:00 do 18:00. Ścieżki są żwirowe, a wieś leży na zboczu, więc załóż wygodne buty i pamiętaj, że na koniec czeka cię podejście do wyjścia. Osoby na wózku dostaną przy kasie bezpłatny plan trasy bez barier. Toalety, także dla osób z niepełnosprawnością, są w budynku wejściowym i w gospodzie przy placu. Psy są mile widziane na smyczy, ale do zagród żywego gospodarstwa nie wchodzą. Jeśli jesteś już w skansenie, Turi poprowadzi od najbliższego punktu. Zaplanuj około dwóch i pół godziny, a z obiadem w gospodzie i pokazami rzemiosła nawet cały dzień.
W domu otwórz obiekt w Turi i dotknij „Pobierz na wyjazd”: mapa, opisy i zdjęcia zadziałają bez zasięgu.
Najdalsze punkty zwiedzaj na początku, kiedy masz jeszcze siły.
Odhaczaj na bieżąco, a przy wyjściu będziesz wiedzieć, co zostało.
Skansen Niedersulz w aplikacji Turi
Pozycja na żywo, trasa od punktu do punktu, opisy do czytania i słuchania. Bezpłatnie, bez konta, w 12 językach.
Weinviertler Museumsdorf Niedersulz to największy skansen Dolnej Austrii: na 22 hektarach stoi około 80 budynków przeniesionych z wiosek Weinviertel i ułożonych w typową wieś z około 1900 roku. Wszystko zaczęło się w 1979 roku, gdy Josef Geissler przeniósł tu pierwszy, 200-letni dom z Bad Pirawarth. Zobaczysz zagrody, warsztaty, kaplice, szkołę, młyn wodny, uliczkę piwnic winnych, kolorowe ogrody i żywe gospodarstwo ze zwierzętami. Skansen jest otwarty od połowy kwietnia do początku listopada, a zimą jest zamknięty.
Fot. Karl Gruber, CC BY 3.0 at, Wikimedia Commons1
Budynek / zabytek
Szkoła z Gaiselbergu
Ta wiejska szkoła przyjechała do skansenu z miejscowości Gaiselberg. Oprócz klasy ma mieszkanie nauczyciela i duży ogród szkolny. W środku zobaczysz dawne pomoce naukowe, podręczniki i szkolne tkaniny, a wystawa opowiada o codzienności i pozycji wiejskiego nauczyciela w XIX wieku. Ciekawostka: całe muzeum zaczęło się w szkole, bo w 1977 roku Josef Geissler otworzył pierwsze muzeum wsi w dawnej szkole w Niedersulz.
Fot. Karl Gruber, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons2
Zwierzęta
Żywe gospodarstwo
W żywym gospodarstwie mieszkają kozy, świnie, króliki i drób, czyli wszystko, co należało do prawdziwej zagrody. Do wybiegu kóz i na podwórko z kurami, kaczkami i indykami możesz wejść i spotkać zwierzęta z bliska, a kto woli, obejdzie zagrody ścieżką dookoła. Spójrz na murowany gołębnik nad gnojowiskiem, który ma wbudowaną toaletę. Zwierzęta zostają tu przez cały rok, także zimą. Psy oglądają zagrody tylko z zewnątrz.
Fot. Karl Gruber, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons3
Budynek / zabytek
Wultendorfer Hof
W zagrodzie Wultendorfer Hof jest wystawa o przemianach życia chłopów w Dolnej Austrii od 1848 roku do dziś, podzielona na 7 tematów. Najcenniejszy eksponat to oryginalny gabinet Leopolda Figla, kanclerza Austrii w latach 1945-1953, który w 1955 roku podpisał w imieniu Austrii Traktat Państwowy. Wywiady i fragmenty filmów łączą tu dawne czasy z dzisiejszymi.
Fot. GuentherZ, CC BY-SA 3.0 at, Wikimedia Commons4
Budynek / zabytek
Kaplica Maryjna
Mała kaplica Matki Boskiej stoi przy placu wsi, obok plebanii i gospody. To jedna z kilku kaplic w skansenie, a pod koniec trasy zobaczysz też kaplicę luterańską. Prawdziwy kościół parafialny Świętego Jana Chrzciciela stoi poza muzeum, w dzisiejszej wsi Niedersulz, kilkaset metrów na północny wschód.
Fot. HaSt, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons5
Atrakcja
Plac wiejski i gospoda
Plac to serce wsi. Gospoda działa w dawnym pańskim domu myśliwskim Liechtensteinów, przeniesionym z Hohenau, z dużym ogródkiem i altaną w dawnym stylu. Przy placu stoją też dawna karczma z Poysdorfu z wiejskim sklepikiem z Jedenspeigen oraz plebania. W gospodzie zjesz regionalne dania i napijesz się wina z Weinviertel, ale tylko z biletem do skansenu i płacąc gotówką.
Fot. Karl Gruber, CC BY 3.0 at, Wikimedia Commons6
Budynek / zabytek
Młyn z Walterskirchen
Młyn przy zagrodzie, po niemiecku Hofmühle, przeniesiono do skansenu z Walterskirchen. To działający młyn wodny, a wieś w muzeum, jak dawne wsie Weinviertel, ciągnie się wzdłuż potoku. Worki ze zbożem wożono do młyna wozami skrzyniowymi, takimi jak te, które zobaczysz na wystawie dawnych pojazdów w skansenie.
Fot. Karl Gruber, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons7
Budynek / zabytek
Bad Pirawarther Hof
Od tej zagrody wszystko się zaczęło. W 1979 roku przeniesiono tu z Bad Pirawarth 200-letni dom typu Streckhof, któremu groziła rozbiórka, i był to pierwszy budynek skansenu. W takim domu wszystkie izby stoją w jednym rzędzie pod wspólnym dachem, a każda ma osobne wejście z zewnątrz. Budynki rozbierano w ich wsiach i składano tu na nowo, tam gdzie się dało z oryginalnych części, a wieś rosła zagroda po zagrodzie wzdłuż potoku Sulzbach.
Fot. Karl Gruber, CC BY 3.0 at, Wikimedia Commons8
Budynek / zabytek
Kuźnia i warsztaty
Przy placu stoją kuźnia i dom siodlarza, a w całej wsi są też inne dawne warsztaty. W soboty, niedziele i święta od 13:00 do 17:00, a od 19 października do 16:00, rzemieślnicy pokazują prawie zapomniane techniki: spotkasz siodlarza, kołodzieja albo szewca w jego warsztacie. W kuźni z Patzenthal zobaczysz palenisko z miechem, kowadło i stanowisko do podkuwania koni i wołów. W 2019 roku otwarto wiernie odtworzony warsztat kołodzieja Franza Halmschlaga z Hollabrunn, zbudowany w 1911 roku, gdzie robiono wozy drabiniaste, wózki, koła i drabiny.
Fot. Karl Gruber, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons9
Atrakcja
Ogrody chłopskie
Przydomowe ogródki obsadza się od nowa kilka razy w sezonie, jako kwitnące ogródki przed domem albo grządki z ziołami i warzywami według dawnych źródeł. Ogrodnicy sami wysiewają rośliny we własnej szkółce i uprawiają wszystko ekologicznie. Od 2002 roku skansen jest ogrodem pokazowym akcji „Natur im Garten”, a na jego terenie rośnie około 340 starych, regionalnych odmian drzew owocowych. Stare odmiany owoców i warzyw kupisz na corocznym targu roślin w skansenie.
Fot. Karl Gruber, CC BY 3.0 at, Wikimedia Commons10
Budynek / zabytek
Südmährerhof
Do 1945 roku południowe Morawy i północ Weinviertel tworzyły jeden obszar kultury: podobne zagrody, ten sam sposób życia, a nawet ta sama gwara. Zagrodę z Nejdka, po niemiecku Neudek, na południowych Morawach odbudowywano tu od 1981 roku, otwarto w 1982 roku i rozbudowano w 1992 i 2013 roku. Wystawa opowiada o niemieckojęzycznych mieszkańcach południowych Moraw i ich wysiedleniu z Czechosłowacji w latach 1945-1946. Zagrodą opiekuje się fundacja Südmährer-Kulturstiftung, która dba o kulturę dawnych mieszkańców południowych Moraw.
Fot. H.Wolfgang, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons11
Atrakcja
Uliczka piwnic winnych (Kellergasse)
Kellergasse to uliczka piwnic winnych, spotykana prawie wyłącznie w Weinviertel. W domkach zwanych Presshaus tłoczono winogrona, a wino dojrzewało w piwnicach wykopanych w lessowym zboczu. W winiarni w tej uliczce w soboty, niedziele i święta od 13:00 do 18:00 kupisz wina, sok winogronowy i wina musujące od winiarzy z okolicy. Dawniej parobek wiózł gotowe wino do Wiednia długim, wąskim wozem na 2 beczki, zwykle pomalowanym na jaskrawy niebieski kolor.
Fot. HaSt, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons12
Budynek / zabytek
Kaplica luterańska
Kaplicę luterańską przeniesiono do skansenu z Niederfellabrunn. W środku jest wystawa o historii i dniu dzisiejszym protestantów w Weinviertel, która zaczyna się od tez Marcina Lutra z 1517 roku. Zobaczysz obrazy, modlitewniki, Biblie i śpiewniki z 4 stuleci.
Fot. Karl Gruber, CC BY 3.0 at, Wikimedia Commons13
Budynek / zabytek
Muzeum Anabaptystów
Ten mały dom ubogich mieszkańców wsi, tak zwany Kleinhäuslerhaus, pochodzi z Wilfersdorfu, a wzmianki o nim są już z 1600 roku. Od 5 października 2008 roku jest w nim pierwsza w Austrii stała wystawa o anabaptystach i huterytach, którzy około 1528 roku osiedlili się w posiadłościach Liechtensteinów na południowych Morawach i w Weinviertel. Zobaczysz ślady ich prześladowań i przykłady ich rzemiosła, na przykład białą, kolorowo zdobioną ceramikę habańską. Za domem rośnie ogród warzywny z roślinami, które uprawiali anabaptyści. Stąd wracasz ścieżką pod górę do wyjścia przy kasie.
Wszystkie punkty (19)
Pogrupowane jak w legendzie planu. Gwiazdka oznacza punkty polecane.
Budynek / zabytek 10
Szkoła z Gaiselbergu ★Ta wiejska szkoła przyjechała do skansenu z miejscowości Gaiselberg. Oprócz klasy ma mieszkanie nauczyciela i duży ogród szkolny. W środku zobaczysz dawne pomoce naukowe, podręczniki i szkolne tkaniny, a wystawa opowiada o codzienności i pozycji wiejskiego nauczyciela w XIX wieku. Ciekawostka: całe muzeum zaczęło się w szkole, bo w 1977 roku Josef Geissler otworzył pierwsze muzeum wsi w dawnej szkole w Niedersulz.
Wultendorfer Hof ★W zagrodzie Wultendorfer Hof jest wystawa o przemianach życia chłopów w Dolnej Austrii od 1848 roku do dziś, podzielona na 7 tematów. Najcenniejszy eksponat to oryginalny gabinet Leopolda Figla, kanclerza Austrii w latach 1945-1953, który w 1955 roku podpisał w imieniu Austrii Traktat Państwowy. Wywiady i fragmenty filmów łączą tu dawne czasy z dzisiejszymi.
Kaplica Maryjna ★Mała kaplica Matki Boskiej stoi przy placu wsi, obok plebanii i gospody. To jedna z kilku kaplic w skansenie, a pod koniec trasy zobaczysz też kaplicę luterańską. Prawdziwy kościół parafialny Świętego Jana Chrzciciela stoi poza muzeum, w dzisiejszej wsi Niedersulz, kilkaset metrów na północny wschód.
Młyn z Walterskirchen ★Młyn przy zagrodzie, po niemiecku Hofmühle, przeniesiono do skansenu z Walterskirchen. To działający młyn wodny, a wieś w muzeum, jak dawne wsie Weinviertel, ciągnie się wzdłuż potoku. Worki ze zbożem wożono do młyna wozami skrzyniowymi, takimi jak te, które zobaczysz na wystawie dawnych pojazdów w skansenie.
Bad Pirawarther Hof ★Od tej zagrody wszystko się zaczęło. W 1979 roku przeniesiono tu z Bad Pirawarth 200-letni dom typu Streckhof, któremu groziła rozbiórka, i był to pierwszy budynek skansenu. W takim domu wszystkie izby stoją w jednym rzędzie pod wspólnym dachem, a każda ma osobne wejście z zewnątrz. Budynki rozbierano w ich wsiach i składano tu na nowo, tam gdzie się dało z oryginalnych części, a wieś rosła zagroda po zagrodzie wzdłuż potoku Sulzbach.
Kuźnia i warsztaty ★Przy placu stoją kuźnia i dom siodlarza, a w całej wsi są też inne dawne warsztaty. W soboty, niedziele i święta od 13:00 do 17:00, a od 19 października do 16:00, rzemieślnicy pokazują prawie zapomniane techniki: spotkasz siodlarza, kołodzieja albo szewca w jego warsztacie. W kuźni z Patzenthal zobaczysz palenisko z miechem, kowadło i stanowisko do podkuwania koni i wołów. W 2019 roku otwarto wiernie odtworzony warsztat kołodzieja Franza Halmschlaga z Hollabrunn, zbudowany w 1911 roku, gdzie robiono wozy drabiniaste, wózki, koła i drabiny.
Südmährerhof ★Do 1945 roku południowe Morawy i północ Weinviertel tworzyły jeden obszar kultury: podobne zagrody, ten sam sposób życia, a nawet ta sama gwara. Zagrodę z Nejdka, po niemiecku Neudek, na południowych Morawach odbudowywano tu od 1981 roku, otwarto w 1982 roku i rozbudowano w 1992 i 2013 roku. Wystawa opowiada o niemieckojęzycznych mieszkańcach południowych Moraw i ich wysiedleniu z Czechosłowacji w latach 1945-1946. Zagrodą opiekuje się fundacja Südmährer-Kulturstiftung, która dba o kulturę dawnych mieszkańców południowych Moraw.
Kaplica luterańska ★Kaplicę luterańską przeniesiono do skansenu z Niederfellabrunn. W środku jest wystawa o historii i dniu dzisiejszym protestantów w Weinviertel, która zaczyna się od tez Marcina Lutra z 1517 roku. Zobaczysz obrazy, modlitewniki, Biblie i śpiewniki z 4 stuleci.
Muzeum Anabaptystów ★Ten mały dom ubogich mieszkańców wsi, tak zwany Kleinhäuslerhaus, pochodzi z Wilfersdorfu, a wzmianki o nim są już z 1600 roku. Od 5 października 2008 roku jest w nim pierwsza w Austrii stała wystawa o anabaptystach i huterytach, którzy około 1528 roku osiedlili się w posiadłościach Liechtensteinów na południowych Morawach i w Weinviertel. Zobaczysz ślady ich prześladowań i przykłady ich rzemiosła, na przykład białą, kolorowo zdobioną ceramikę habańską. Za domem rośnie ogród warzywny z roślinami, które uprawiali anabaptyści. Stąd wracasz ścieżką pod górę do wyjścia przy kasie.
Budownictwo z glinyW tłoczni i spichlerzu z Herzogbirbaum jest wystawa o budowaniu z gliny. Najważniejszy eksponat to kawałek prawdziwej glinianej ściany, przeniesiony w całości razem z glinianym tynkiem i wapienną farbą. Ściany starych domów Weinviertel stawiano zwykle z niewypalanej cegły, dlatego przy przenoszeniu budynków muzeum buduje je na nowo z nowego materiału. Glina uchodziła kiedyś za budulec biednych, a dziś ceni się ją za przyjazność dla środowiska i dobry klimat w domu. Od 2014 roku w skansenie działa ośrodek budownictwa z gliny, gdzie można samemu zrobić glinianą cegłę.
Zwierzęta 1
Żywe gospodarstwo ★W żywym gospodarstwie mieszkają kozy, świnie, króliki i drób, czyli wszystko, co należało do prawdziwej zagrody. Do wybiegu kóz i na podwórko z kurami, kaczkami i indykami możesz wejść i spotkać zwierzęta z bliska, a kto woli, obejdzie zagrody ścieżką dookoła. Spójrz na murowany gołębnik nad gnojowiskiem, który ma wbudowaną toaletę. Zwierzęta zostają tu przez cały rok, także zimą. Psy oglądają zagrody tylko z zewnątrz.
Atrakcja 3
Plac wiejski i gospoda ★Plac to serce wsi. Gospoda działa w dawnym pańskim domu myśliwskim Liechtensteinów, przeniesionym z Hohenau, z dużym ogródkiem i altaną w dawnym stylu. Przy placu stoją też dawna karczma z Poysdorfu z wiejskim sklepikiem z Jedenspeigen oraz plebania. W gospodzie zjesz regionalne dania i napijesz się wina z Weinviertel, ale tylko z biletem do skansenu i płacąc gotówką.
Ogrody chłopskie ★Przydomowe ogródki obsadza się od nowa kilka razy w sezonie, jako kwitnące ogródki przed domem albo grządki z ziołami i warzywami według dawnych źródeł. Ogrodnicy sami wysiewają rośliny we własnej szkółce i uprawiają wszystko ekologicznie. Od 2002 roku skansen jest ogrodem pokazowym akcji „Natur im Garten”, a na jego terenie rośnie około 340 starych, regionalnych odmian drzew owocowych. Stare odmiany owoców i warzyw kupisz na corocznym targu roślin w skansenie.
Uliczka piwnic winnych (Kellergasse) ★Kellergasse to uliczka piwnic winnych, spotykana prawie wyłącznie w Weinviertel. W domkach zwanych Presshaus tłoczono winogrona, a wino dojrzewało w piwnicach wykopanych w lessowym zboczu. W winiarni w tej uliczce w soboty, niedziele i święta od 13:00 do 18:00 kupisz wina, sok winogronowy i wina musujące od winiarzy z okolicy. Dawniej parobek wiózł gotowe wino do Wiednia długim, wąskim wozem na 2 beczki, zwykle pomalowanym na jaskrawy niebieski kolor.
Toalety / kasy / parking 5
Toaleta publiczna 1
Toaleta publiczna 2
Toaleta publiczna 3
Toaleta publiczna 4
Wejście do skansenuSpacer zaczyna się przy budynku wejściowym na szczycie wzgórza Schmalzberg, otwartym w 2012 roku. Przy kasie dostaniesz bezpłatną broszurę z opisem wsi, a winda w budynku prowadzi na teren muzeum. Skansen zajmuje 22 hektary i pokazuje, jak wyglądała typowa wieś Weinviertel około 1900 roku. Trasa schodzi ze wzgórza do wsi nad potokiem Sulzbach i prowadzi przez plac, główną ulicę i uliczkę piwnic winnych.