jedzeniemiejsc z jedzeniem nie ma jeszcze na mapie
Spacer zaczyna się przy wejściu i kasie od ulicy Turaidas, a kończy na zamku, skąd możesz zejść dalej do Groty Gūtmanisa. Z Rygi dojedziesz pociągiem do stacji Sigulda, a z dworca autobusowego w Siguldzie autobusem linii 12 albo autobusem w stronę Krimuldy lub Inciems do przystanku Turaida. Wstęp do rezerwatu jest płatny: bilet dla dorosłego kosztuje 9 euro, bilet rodzinny dla 2 dorosłych i co najmniej 2 dzieci do 18 lat 19 euro, a dzieci przed wiekiem szkolnym wchodzą bezpłatnie. Parking przy rezerwacie też jest płatny, w kasie albo w aplikacji Mobilly. Od maja do września teren rezerwatu jest otwarty od 9 do 20, w październiku od 9 do 19, a od listopada do kwietnia od 10 do 17. Wystawy we wnętrzach działają od 10 do 18, a bilety na nie kupisz najpóźniej 30 minut przed zamknięciem. Rezerwat jest czynny codziennie, bez dni wolnych. Teren jest pagórkowaty, na wieżę zamku prowadzą schody, a drewniane schody w dół do rzeki bywają śliskie po deszczu. Jeśli jesteś już w rezerwacie, Turi poprowadzi od najbliższego punktu. Zaplanuj około dwóch i pół godziny, bez zwiedzania wystaw.
W domu otwórz obiekt w Turi i dotknij „Pobierz na wyjazd”: mapa, opisy i zdjęcia zadziałają bez zasięgu.
Najdalsze punkty zwiedzaj na początku, kiedy masz jeszcze siły.
Odhaczaj na bieżąco, a przy wyjściu będziesz wiedzieć, co zostało.
Turaida w aplikacji Turi
Pozycja na żywo, trasa od punktu do punktu, opisy do czytania i słuchania. Bezpłatnie, bez konta, w 12 językach.
Muzeum-rezerwat Turaida leży na wysokim brzegu doliny rzeki Gauja, w Parku Narodowym Gauja, 5 kilometrów od centrum Siguldy. Nad całą okolicą góruje czerwony zamek, którego budowę zaczęto w 1214 roku w miejscu drewnianego grodu Liwów. Obok stoją drewniany kościół z 1750 roku, grób legendarnej Róży z Turaidy, Wzgórze Pieśni Ludowych z kamiennymi rzeźbami i zabudowania dawnego dworu. Rezerwat powstał w 1988 roku, a w 2022 roku jego historyczne centrum dostało Znak Dziedzictwa Europejskiego.
Fot. Sixsparni, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons1
Budynek / zabytek
Zagroda dworu Turaida
Dwór Turaida wyrósł z gospodarstwa zamku, a pierwsze zapiski o nim pochodzą z polskich lustracji z 1582 i 1590 roku. W 1652 roku kupił go Gotthard Wilhelm von Budberg za 21 tysięcy talarów, a później należał do rodów Campenhausenów i Stahl von Holsteinów. Zachowało się tu ponad 20 budynków gospodarczych, część ma ponad 200 lat. W drewnianym domu zarządcy z około 1810 roku zobaczysz, jak mieszkał zarządca dworu, a w kuźni możesz popatrzeć na pracę kowala.
Fot. Sixsparni, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons2
Atrakcja
Ogród Pieśni
Ogród Pieśni powstał obok Wzgórza Pieśni Ludowych, kiedy zabrakło tam miejsca na wielkie spotkania. Przełomem był międzynarodowy festiwal folklorystyczny Baltica w 1988 roku, pierwszy raz zorganizowany na Łotwie. Do dziś co roku odbywają się tu festiwale folklorystyczne.
Fot. Avi1111 dr. avishai teicher, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons3
Atrakcja
Wzgórze Pieśni Ludowych (Dainu kalns)
Dainu kalns to park rzeźb poświęcony łotewskim pieśniom ludowym, dainom. Pomysł miała Anna Jurkāne, projekt prowadził rzeźbiarz Indulis Ranka, a przy budowie pomagały setki ludzi z całej Łotwy. Dziś na wzgórzu stoi ponad 26 kamiennych rzeźb. Park otwarto 7 lipca 1985 roku na 150. rocznicę urodzin Krišjānisa Baronsa, który zebrał łotewskie pieśni ludowe. W latach 1986-1991 ludzie zbierali się tu, żeby śpiewać, i wzgórze stało się symbolem śpiewającej rewolucji. Przyjrzyj się rzeźbom: nawiązują do obrazów i wartości z łotewskich pieśni ludowych.
Fot. Avi1111dr . avishai teicher, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons4
Atrakcja
Ojciec Pieśni
Ta kamienna rzeźba nazywa się Dziesmas tēvs, czyli Ojciec Pieśni. Podczas festiwalu Baltica w 1988 roku, jeszcze w czasach radzieckich, właśnie obok niej podniesiono łotewską flagę. Wzgórze leży w miejscu dawnej osady Liwów, ludu, którego język należy do rodziny ugrofińskiej. Liwowie żyli w dolnym biegu rzeki Gauja już pod koniec 12 wieku.
Fot. Kenny McFly, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons5
Atrakcja
Grób Róży z Turaidy
Pod lipą, która ma ponad 100 lat, stoi pomnik Mai, zwanej Różą z Turaidy. Według legendy w 1601 roku pisarz zamkowy znalazł po bitwie niemowlę w ramionach zmarłej matki i wychował dziewczynkę. Maja miała poślubić Wiktora, ogrodnika z zamku w Siguldzie, ale w 1620 roku zwabił ją do Groty Gūtmanisa Adam Jakubowski, który chciał zmusić ją do małżeństwa. Maja wolała zginąć, niż złamać wierność: oddała mu chustę, która rzekomo chroniła przed ciosem, i kazała ją sprawdzić na sobie. Do dziś nowożeńcy przynoszą tu kwiaty, prosząc o taką samą wierną miłość.
Fot. Avi1111 dr. avishai teicher, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons6
Budynek / zabytek
Drewniany kościół
Kościół w Turaidzie poświęcono 28 stycznia 1750 roku i należy do najstarszych drewnianych kościołów na Łotwie. Zbudowali go miejscowi rzemieślnicy i chłopi, kiedy pastorem był Daniel Merkel. Na początku 21 wieku odnowiono go dawnymi metodami, między innymi z izolacją z kory brzozowej. Wokół leży stary cmentarz, używany już od 13 wieku, na którym grzebano zmarłych do 1772 roku, aż zakazała tego caryca Katarzyna Wielka.
Fot. Zairon, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons7
Atrakcja
Brama północna i przedzamcze
Od północy zamku broniło przedzamcze z 15 wieku: brama między dwiema wieżami, fosa i zwodzony most. Za bramą był wąski przejazd z kamiennymi murami, w którym napastnik, który sforsował bramę, zostawał uwięziony. Na początku 16 wieku dostawiono tu wieżę armatnią o największej średnicy w całym zamku. W 17 wieku wieże rozebrano, a dziś widać ich odkopane fundamenty i częściowo odbudowaną dużą wieżę.
Fot. PIERRE ANDRE LECLERCQ, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons8
Atrakcja
Dziedziniec zamkowy
Budowę murowanego zamku zaczęto w 1214 roku z polecenia biskupa Rygi Alberta, w miejscu drewnianego grodu Liwów. Zamek z czerwonej cegły należał do arcybiskupów Rygi i był zarazem twierdzą i ośrodkiem gospodarczym okolicy. W 1776 roku strawił go wielki pożar i budynków obronnych już nie odbudowano. Od lat 50. 20 wieku zamek odnawiano, a dziś to najlepiej zbadany przez archeologów średniowieczny zamek w krajach bałtyckich.
Fot. Zairon, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons9
Budynek / zabytek
Wieża główna
Najwyższa wieża zamku ma ponad 38 metrów do szczytu dachu i 5 pięter. Dawne wejście do wieży było aż 9,5 metra nad ziemią, na wysokości trzeciego piętra. Górną część wieży odbudowano w latach 50. 20 wieku, a taras widokowy urządzono już w 1936 roku. Z góry zobaczysz dolinę rzeki Gauja, głęboką w tym miejscu na 70-80 metrów.
Fot. Pudelek (Marcin Szala), CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons10
Budynek / zabytek
Baszta półokrągła
Półokrągłą basztę przy zachodnim murze zbudowano w 15 wieku. W jej piwnicy było dawniej więzienie, a dziś w środku zobaczysz loch, wystawę o straży zamkowej i o najstarszej broni palnej. Zewnętrzne mury baszty odnowiono w latach 1970-1974.
Fot. Pudelek (Marcin Szala), CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons11
Budynek / zabytek
Budynek południowy
Wieżowy budynek południowy wzniesiono pod koniec 13 wieku, żeby strzegł wejścia na dziedziniec od południa. Odbudowano go w latach 1980-1982, a w środku są wystawy o jego dziejach i o dawnych piecach grzewczych. Na drugim piętrze odtworzono gabinet arcybiskupa ryskiego z 16 wieku. Stąd blisko do krawędzi doliny Gauja, gdzie kończy się polecana trasa.
Wszystkie punkty (15)
Pogrupowane jak w legendzie planu. Gwiazdka oznacza punkty polecane.
Budynek / zabytek 6
Zagroda dworu Turaida ★Dwór Turaida wyrósł z gospodarstwa zamku, a pierwsze zapiski o nim pochodzą z polskich lustracji z 1582 i 1590 roku. W 1652 roku kupił go Gotthard Wilhelm von Budberg za 21 tysięcy talarów, a później należał do rodów Campenhausenów i Stahl von Holsteinów. Zachowało się tu ponad 20 budynków gospodarczych, część ma ponad 200 lat. W drewnianym domu zarządcy z około 1810 roku zobaczysz, jak mieszkał zarządca dworu, a w kuźni możesz popatrzeć na pracę kowala.
Drewniany kościół ★Kościół w Turaidzie poświęcono 28 stycznia 1750 roku i należy do najstarszych drewnianych kościołów na Łotwie. Zbudowali go miejscowi rzemieślnicy i chłopi, kiedy pastorem był Daniel Merkel. Na początku 21 wieku odnowiono go dawnymi metodami, między innymi z izolacją z kory brzozowej. Wokół leży stary cmentarz, używany już od 13 wieku, na którym grzebano zmarłych do 1772 roku, aż zakazała tego caryca Katarzyna Wielka.
Wieża główna ★Najwyższa wieża zamku ma ponad 38 metrów do szczytu dachu i 5 pięter. Dawne wejście do wieży było aż 9,5 metra nad ziemią, na wysokości trzeciego piętra. Górną część wieży odbudowano w latach 50. 20 wieku, a taras widokowy urządzono już w 1936 roku. Z góry zobaczysz dolinę rzeki Gauja, głęboką w tym miejscu na 70-80 metrów.
Baszta półokrągła ★Półokrągłą basztę przy zachodnim murze zbudowano w 15 wieku. W jej piwnicy było dawniej więzienie, a dziś w środku zobaczysz loch, wystawę o straży zamkowej i o najstarszej broni palnej. Zewnętrzne mury baszty odnowiono w latach 1970-1974.
Budynek południowy ★Wieżowy budynek południowy wzniesiono pod koniec 13 wieku, żeby strzegł wejścia na dziedziniec od południa. Odbudowano go w latach 1980-1982, a w środku są wystawy o jego dziejach i o dawnych piecach grzewczych. Na drugim piętrze odtworzono gabinet arcybiskupa ryskiego z 16 wieku. Stąd blisko do krawędzi doliny Gauja, gdzie kończy się polecana trasa.
Wystawy w zamkuW budynkach zamku działają wystawy, czynne codziennie. W piwnicy budynku przy zachodnim murze, wzniesionego w 15 wieku, poznasz historię budowy zamku, a na piętrach czasy, gdy zamek należał do arcybiskupstwa ryskiego. Po pożarze z 1776 roku przy wieży głównej zbudowano drewniany dom mieszkalny, który rozebrano dopiero w 1953 roku.
Atrakcja 6
Ogród Pieśni ★Ogród Pieśni powstał obok Wzgórza Pieśni Ludowych, kiedy zabrakło tam miejsca na wielkie spotkania. Przełomem był międzynarodowy festiwal folklorystyczny Baltica w 1988 roku, pierwszy raz zorganizowany na Łotwie. Do dziś co roku odbywają się tu festiwale folklorystyczne.
Wzgórze Pieśni Ludowych (Dainu kalns) ★Dainu kalns to park rzeźb poświęcony łotewskim pieśniom ludowym, dainom. Pomysł miała Anna Jurkāne, projekt prowadził rzeźbiarz Indulis Ranka, a przy budowie pomagały setki ludzi z całej Łotwy. Dziś na wzgórzu stoi ponad 26 kamiennych rzeźb. Park otwarto 7 lipca 1985 roku na 150. rocznicę urodzin Krišjānisa Baronsa, który zebrał łotewskie pieśni ludowe. W latach 1986-1991 ludzie zbierali się tu, żeby śpiewać, i wzgórze stało się symbolem śpiewającej rewolucji. Przyjrzyj się rzeźbom: nawiązują do obrazów i wartości z łotewskich pieśni ludowych.
Ojciec Pieśni ★Ta kamienna rzeźba nazywa się Dziesmas tēvs, czyli Ojciec Pieśni. Podczas festiwalu Baltica w 1988 roku, jeszcze w czasach radzieckich, właśnie obok niej podniesiono łotewską flagę. Wzgórze leży w miejscu dawnej osady Liwów, ludu, którego język należy do rodziny ugrofińskiej. Liwowie żyli w dolnym biegu rzeki Gauja już pod koniec 12 wieku.
Grób Róży z Turaidy ★Pod lipą, która ma ponad 100 lat, stoi pomnik Mai, zwanej Różą z Turaidy. Według legendy w 1601 roku pisarz zamkowy znalazł po bitwie niemowlę w ramionach zmarłej matki i wychował dziewczynkę. Maja miała poślubić Wiktora, ogrodnika z zamku w Siguldzie, ale w 1620 roku zwabił ją do Groty Gūtmanisa Adam Jakubowski, który chciał zmusić ją do małżeństwa. Maja wolała zginąć, niż złamać wierność: oddała mu chustę, która rzekomo chroniła przed ciosem, i kazała ją sprawdzić na sobie. Do dziś nowożeńcy przynoszą tu kwiaty, prosząc o taką samą wierną miłość.
Brama północna i przedzamcze ★Od północy zamku broniło przedzamcze z 15 wieku: brama między dwiema wieżami, fosa i zwodzony most. Za bramą był wąski przejazd z kamiennymi murami, w którym napastnik, który sforsował bramę, zostawał uwięziony. Na początku 16 wieku dostawiono tu wieżę armatnią o największej średnicy w całym zamku. W 17 wieku wieże rozebrano, a dziś widać ich odkopane fundamenty i częściowo odbudowaną dużą wieżę.
Dziedziniec zamkowy ★Budowę murowanego zamku zaczęto w 1214 roku z polecenia biskupa Rygi Alberta, w miejscu drewnianego grodu Liwów. Zamek z czerwonej cegły należał do arcybiskupów Rygi i był zarazem twierdzą i ośrodkiem gospodarczym okolicy. W 1776 roku strawił go wielki pożar i budynków obronnych już nie odbudowano. Od lat 50. 20 wieku zamek odnawiano, a dziś to najlepiej zbadany przez archeologów średniowieczny zamek w krajach bałtyckich.
Toalety / kasy / parking 3
Toaleta publiczna 1
Toaleta publiczna 2
Wejście i kasaSpacer zaczyna się przy wejściu do rezerwatu od ulicy Turaidas, gdzie kupisz bilet. Rezerwat chroni ponad 40 hektarów: grodzisko, średniowieczny zamek, kościół z cmentarzem, dawny dwór, park, stawy i stare drogi. Trasa prowadzi najpierw do dworu, potem przez Wzgórze Pieśni Ludowych i kościół aż do zamku.