Monachium: Stare Miasto od Karlsplatz do Residenz: co zobaczyć, mapa i trasa zwiedzania
Monachium: Stare Miasto od Karlsplatz do Residenz. W aplikacji Turi ta sama mapa pokazuje twoją pozycję, prowadzi od punktu do punktu i pozwala odhaczać zwiedzone miejsca.
Spacer zaczyna się na Karlsplatz, nad stacją S-Bahn i metra Karlsplatz (Stachus), a kończy w Hofgarten obok stacji metra Odeonsplatz (linie U3, U4, U5 i U6). W połowie drogi mijasz stację S-Bahn i metra Marienplatz. Jeśli jesteś już w centrum, Turi poprowadzi od najbliższego punktu. Spacer jest bezpłatny, bezpłatne jest też wejście do katedry i kościoła świętego Piotra. Płatne są wieża Alter Peter (306 stopni, bez windy), wieża południowa Frauenkirche (około 90 stopni, potem winda) i muzeum w Residenz, które od końca października do końca marca jest czynne krócej, od 10 do 17. Glockenspiel gra o 11 i 12, a od marca do października także o 17. Viktualienmarkt jest zamknięty w niedziele i święta. Toalety znajdziesz w podziemnym pasażu Stachus przy starcie i w punkcie informacyjnym w Alter Hof. Zaplanuj około trzech godzin, bez zwiedzania muzeów i wież.
W domu otwórz obiekt w Turi i dotknij „Pobierz na wyjazd”: mapa, opisy i zdjęcia zadziałają bez zasięgu.
Najdalsze punkty zwiedzaj na początku, kiedy masz jeszcze siły.
Odhaczaj na bieżąco, a przy wyjściu będziesz wiedzieć, co zostało.
Monachium: Stare Miasto w aplikacji Turi
Pozycja na żywo, trasa od punktu do punktu, opisy do czytania i słuchania. Bezpłatnie, bez konta, w 12 językach.
Stare Miasto Monachium wyrosło wokół Marienplatz, który jest sercem miasta od jego założenia w 1158 roku. Spacer zaczyna się na Karlsplatz, przechodzi przez bramę Karlstor i deptakiem obok kościoła świętego Michała do katedry Frauenkirche, a potem przez Marienplatz z Nowym Ratuszem do kościoła świętego Piotra i targu Viktualienmarkt. Dalej trasa prowadzi obok Starego Ratusza i Hofbräuhausu do Residenz, od 1508 do 1918 roku siedziby Wittelsbachów, i kończy się przy Feldherrnhalle, kościele Teatynów i w ogrodzie Hofgarten.
Fot. M(e)ister Eiskalt, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons1
Budynek / zabytek
Karlstor
Karlstor to dawna brama Neuhauser Tor, wspomniana w dokumentach już w 1302 roku jako część drugiego pierścienia murów miejskich. W 1791 roku przebudowano jej boczne wieże, a pod koniec XVIII wieku brama dostała nazwę od elektora Karola Teodora. Wysoką wieżę środkową zniszczył w 1857 roku wybuch prochu składowanego w sąsiednim budynku i około 1860 roku ją rozebrano. Za bramą zaczyna się deptak Neuhauser Straße.
Fot. Digital cat, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons2
Budynek / zabytek
Kościół świętego Michała
Kościół świętego Michała ufundował książę Wilhelm V dla jezuitów, a budowa trwała od 1583 do 1597 roku. Na fasadzie stoją posągi władców, a w niszy między portalami brązowy archanioł Michał, którego w 1588 roku wykonał Hubert Gerhard. Wnętrze nakrywa ogromne sklepienie kolebkowe, drugie co do wielkości wolnonośne sklepienie tego typu na świecie. W krypcie spoczywają Wittelsbachowie, między innymi król Ludwik II.
Fot. AuHaidhausen, CC BY 4.0, Wikimedia Commons3
Budynek / zabytek
Katedra (Frauenkirche)
Frauenkirche, katedra Monachium, jest symbolem miasta. Kamień węgielny położono w 1468 roku, a budowniczy Jörg von Halspach zbudował kościół prawie w całości z cegły, bo w okolicy nie było kamieniołomu. Obie wieże mają prawie 99 metrów, a swoje charakterystyczne hełmy dostały około 1525 roku. W przedsionku poszukaj odcisku stopy zwanego Diabelskim Śladem: według legendy diabeł stanął tu, nie zobaczył żadnego okna i tupnął, pewny, że przechytrzył budowniczego.
Fot. Martin Falbisoner, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons4
Atrakcja
Marienplatz i Kolumna Maryjna
Marienplatz jest sercem Monachium od założenia miasta w 1158 roku. Przez wieki był placem targowym, a obecną nazwę dostał w 1854 roku, gdy w czasie epidemii cholery miasto oddało się pod opiekę Matki Boskiej. Kolumnę Maryjną postawił w 1638 roku elektor Maksymilian I w podziękowaniu za ocalenie Monachium w czasie wojny trzydziestoletniej. Spójrz na cztery putta u stóp kolumny: walczą z lwem, bazyliszkiem, smokiem i wężem, które oznaczają wojnę, zarazę, głód i niewiarę.
Fot. Steffen Flor, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons5
Budynek / zabytek
Nowy Ratusz i Glockenspiel
Neogotycki Nowy Ratusz budowano w trzech etapach w latach 1867-1909 według projektu Georga von Hauberrissera. Wieża ma 85 metrów, a na jej szczycie stoi figura Münchner Kindl. W wykuszu wieży mieści się Glockenspiel z 43 dzwonami i 32 figurami: u góry rycerze walczą w turnieju na cześć ślubu księcia Wilhelma V z Renatą Lotaryńską w 1568 roku, a niżej tańczą bednarze, których taniec przypomina koniec zarazy z lat 1515-1517. Glockenspiel gra codziennie o 11 i 12, a od marca do października także o 17.
Fot. Burkhard Mücke, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons6
Budynek / zabytek
Kościół świętego Piotra (Alter Peter)
To najstarszy kościół parafialny Monachium, wspomniany w dokumencie z 1225 lub 1226 roku. Jego wieża, nazywana Alter Peter, ma 91 metrów i zegar z ośmioma tarczami, a komik Karl Valentin żartował, że po to, żeby 8 osób mogło naraz sprawdzić godzinę. Na taras widokowy na wysokości 56 metrów prowadzi 306 stopni, bez windy, a przy wietrze fenowym widać stamtąd Alpy. W środku zobaczysz złotą figurę świętego Piotra w ołtarzu głównym i relikwie świętej Munditii w szklanym sarkofagu.
Fot. Maximilian Dörrbecker ( Chumwa ), CC BY-SA 2.5, Wikimedia Commons7
Atrakcja
Viktualienmarkt
Viktualienmarkt działa tu od 1807 roku, kiedy król Maksymilian I Józef przeniósł targ z dzisiejszego Marienplatz. Na ponad 2 hektarach ma swoje stoiska 107 kupców, a w ogródku piwnym na około 1000 miejsc monachijskie browary podają piwo na zmianę. Na środku stoi wysokie drzewo majowe, które od 1962 roku funduje stowarzyszenie monachijskich browarów. Wokół targu znajdziesz 6 fontann z postaciami ludowych artystów i komików, między innymi Karla Valentina i Liesl Karlstadt.
Fot. Mummelgrummel, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons8
Budynek / zabytek
Stary Ratusz
Gotycki Stary Ratusz zbudował w latach 1470-1480 Jörg von Halsbach, ten sam mistrz, który wzniósł Frauenkirche. Jego wieża była wcześniej bramą Talburgtor w pierwszym pierścieniu murów miejskich. W 1944 roku ratusz został ciężko zniszczony, a wieżę odbudowano w latach 1971-1974 według gotyckiego wzoru. Dziś w wieży działa Muzeum Zabawek, a w sali balowej stoją kopie słynnych tancerzy Erasmusa Grassera z około 1480 roku.
Fot. Chris Light, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons9
Budynek / zabytek
Hofbräuhaus
Browar dworski założył w 1589 roku książę Wilhelm V, żeby zaopatrywać w piwo dwór Wittelsbachów. Przy placu Platzl warzono piwo od początku XVII wieku, aż w 1896 roku browar przeniesiono do dzielnicy Haidhausen. Obecny budynek otwarto w 1897 roku: w hali Schwemme na parterze przy drewnianych stołach mieści się około 1000 osób, a sala na piętrze przyjmuje około 1500 gości. Stali bywalcy trzymają tu własne kufle w specjalnych regałach.
Fot. Berthold Werner, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons10
Atrakcja
Max-Joseph-Platz i Opera
Plac powstał po 1802 roku, gdy rozebrano klasztor franciszkanów, żeby zrobić miejsce na teatr. Wschodnią stronę zajmuje Teatr Narodowy, siedziba Bawarskiej Opery Państwowej, zbudowany przez Karla von Fischera i otwarty w 1818 roku. Kiedy w 1823 roku wybuchł w nim pożar, a woda zamarzła, strażacy gasili ogień piwem z pobliskiego Hofbräuhausu. Pomnik króla Maksymiliana I Józefa autorstwa Christiana Daniela Raucha stanął na placu w 1835 roku, a od północy plac zamyka Königsbau, część Residenz.
Fot. Wilfredor, CC0, Wikimedia Commons11
Budynek / zabytek
Residenz
Residenz od 1508 do 1918 roku była siedzibą rządu i rezydencją bawarskich książąt, elektorów i królów z rodu Wittelsbachów. Kompleks wyrósł z małego zamku otoczonego wodą, zbudowanego pod koniec XIV wieku, i ma dziś 10 dziedzińców. W muzeum zwiedzisz ponad 150 sal, między innymi Antiquarium, największą renesansową salę na północ od Alp. Przy portalach od ulicy Residenzstraße stoją 4 brązowe lwy z tarczami, a według tradycji dotknięcie pyska małej lwiej główki na dole tarczy przynosi szczęście.
Fot. Thomas Wolf , www.foto-tw.de, CC BY-SA 3.0 de, Wikimedia Commons12
Budynek / zabytek
Feldherrnhalle i Odeonsplatz
Feldherrnhalle, czyli Halę Wodzów, kazał zbudować król Ludwik I, a Friedrich von Gärtner wzniósł ją w latach 1841-1844 na wzór Loggii dei Lanzi we Florencji. Stoją w niej posągi wodzów Tilly'ego i Wrede, odlane z brązu przetopionych armat, a schodów od 1906 roku pilnują lwy. Hala zamyka od południa Odeonsplatz, który od 1827 roku nosi nazwę dawnej sali koncertowej Odeon. 9 listopada 1923 roku, w czasie nieudanego puczu Hitlera i Ludendorffa, zginęło tu 18 osób, w tym 4 policjantów.
Fot. Strubbl, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons13
Budynek / zabytek
Kościół Teatynów
Żółty kościół Teatynów ufundowali elektor Ferdynand Maria i jego żona Henrietta Adelajda Sabaudzka w podziękowaniu za narodziny długo wyczekiwanego następcy tronu, Maksymiliana Emanuela, w 1662 roku. Budowę rozpoczął w 1663 roku Agostino Barelli, wzorując się na rzymskim kościele Sant'Andrea della Valle, a kopułę i wieże dokończył Enrico Zuccalli. Kopuła ma 71 metrów, a rokokową fasadę dodano dopiero w latach 1765-1768 według projektu François de Cuvilliésa. W krypcie spoczywa wielu Wittelsbachów, między innymi fundatorzy kościoła i król Maksymilian I Józef.
Fot. Diego Delso, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons14
Atrakcja
Hofgarten i Świątynia Diany
Hofgarten to dawny ogród dworski przy Residenz, założony w 1560 roku za księcia Albrechta V i powiększony do dzisiejszych rozmiarów przez Maksymiliana I w latach 1613-1617. Pośrodku stoi Świątynia Diany, pawilon ukończony w 1616 roku, na którego szczycie stoi kopia figury Tellus Bavaria dłuta Huberta Gerharda. W pawilonie grają czasem muzycy, a na żwirowych alejkach miejscowi rozgrywają partie w boule. Z dwóch stron ogród zamykają arkady z malowidłami z historii Wittelsbachów.
Wszystkie punkty (24)
Pogrupowane jak w legendzie planu. Gwiazdka oznacza punkty polecane.
Budynek / zabytek 13
Karlstor ★Karlstor to dawna brama Neuhauser Tor, wspomniana w dokumentach już w 1302 roku jako część drugiego pierścienia murów miejskich. W 1791 roku przebudowano jej boczne wieże, a pod koniec XVIII wieku brama dostała nazwę od elektora Karola Teodora. Wysoką wieżę środkową zniszczył w 1857 roku wybuch prochu składowanego w sąsiednim budynku i około 1860 roku ją rozebrano. Za bramą zaczyna się deptak Neuhauser Straße.
Kościół świętego Michała ★Kościół świętego Michała ufundował książę Wilhelm V dla jezuitów, a budowa trwała od 1583 do 1597 roku. Na fasadzie stoją posągi władców, a w niszy między portalami brązowy archanioł Michał, którego w 1588 roku wykonał Hubert Gerhard. Wnętrze nakrywa ogromne sklepienie kolebkowe, drugie co do wielkości wolnonośne sklepienie tego typu na świecie. W krypcie spoczywają Wittelsbachowie, między innymi król Ludwik II.
Katedra (Frauenkirche) ★Frauenkirche, katedra Monachium, jest symbolem miasta. Kamień węgielny położono w 1468 roku, a budowniczy Jörg von Halspach zbudował kościół prawie w całości z cegły, bo w okolicy nie było kamieniołomu. Obie wieże mają prawie 99 metrów, a swoje charakterystyczne hełmy dostały około 1525 roku. W przedsionku poszukaj odcisku stopy zwanego Diabelskim Śladem: według legendy diabeł stanął tu, nie zobaczył żadnego okna i tupnął, pewny, że przechytrzył budowniczego.
Nowy Ratusz i Glockenspiel ★Neogotycki Nowy Ratusz budowano w trzech etapach w latach 1867-1909 według projektu Georga von Hauberrissera. Wieża ma 85 metrów, a na jej szczycie stoi figura Münchner Kindl. W wykuszu wieży mieści się Glockenspiel z 43 dzwonami i 32 figurami: u góry rycerze walczą w turnieju na cześć ślubu księcia Wilhelma V z Renatą Lotaryńską w 1568 roku, a niżej tańczą bednarze, których taniec przypomina koniec zarazy z lat 1515-1517. Glockenspiel gra codziennie o 11 i 12, a od marca do października także o 17.
Kościół świętego Piotra (Alter Peter) ★To najstarszy kościół parafialny Monachium, wspomniany w dokumencie z 1225 lub 1226 roku. Jego wieża, nazywana Alter Peter, ma 91 metrów i zegar z ośmioma tarczami, a komik Karl Valentin żartował, że po to, żeby 8 osób mogło naraz sprawdzić godzinę. Na taras widokowy na wysokości 56 metrów prowadzi 306 stopni, bez windy, a przy wietrze fenowym widać stamtąd Alpy. W środku zobaczysz złotą figurę świętego Piotra w ołtarzu głównym i relikwie świętej Munditii w szklanym sarkofagu.
Stary Ratusz ★Gotycki Stary Ratusz zbudował w latach 1470-1480 Jörg von Halsbach, ten sam mistrz, który wzniósł Frauenkirche. Jego wieża była wcześniej bramą Talburgtor w pierwszym pierścieniu murów miejskich. W 1944 roku ratusz został ciężko zniszczony, a wieżę odbudowano w latach 1971-1974 według gotyckiego wzoru. Dziś w wieży działa Muzeum Zabawek, a w sali balowej stoją kopie słynnych tancerzy Erasmusa Grassera z około 1480 roku.
Hofbräuhaus ★Browar dworski założył w 1589 roku książę Wilhelm V, żeby zaopatrywać w piwo dwór Wittelsbachów. Przy placu Platzl warzono piwo od początku XVII wieku, aż w 1896 roku browar przeniesiono do dzielnicy Haidhausen. Obecny budynek otwarto w 1897 roku: w hali Schwemme na parterze przy drewnianych stołach mieści się około 1000 osób, a sala na piętrze przyjmuje około 1500 gości. Stali bywalcy trzymają tu własne kufle w specjalnych regałach.
Residenz ★Residenz od 1508 do 1918 roku była siedzibą rządu i rezydencją bawarskich książąt, elektorów i królów z rodu Wittelsbachów. Kompleks wyrósł z małego zamku otoczonego wodą, zbudowanego pod koniec XIV wieku, i ma dziś 10 dziedzińców. W muzeum zwiedzisz ponad 150 sal, między innymi Antiquarium, największą renesansową salę na północ od Alp. Przy portalach od ulicy Residenzstraße stoją 4 brązowe lwy z tarczami, a według tradycji dotknięcie pyska małej lwiej główki na dole tarczy przynosi szczęście.
Feldherrnhalle i Odeonsplatz ★Feldherrnhalle, czyli Halę Wodzów, kazał zbudować król Ludwik I, a Friedrich von Gärtner wzniósł ją w latach 1841-1844 na wzór Loggii dei Lanzi we Florencji. Stoją w niej posągi wodzów Tilly'ego i Wrede, odlane z brązu przetopionych armat, a schodów od 1906 roku pilnują lwy. Hala zamyka od południa Odeonsplatz, który od 1827 roku nosi nazwę dawnej sali koncertowej Odeon. 9 listopada 1923 roku, w czasie nieudanego puczu Hitlera i Ludendorffa, zginęło tu 18 osób, w tym 4 policjantów.
Kościół Teatynów ★Żółty kościół Teatynów ufundowali elektor Ferdynand Maria i jego żona Henrietta Adelajda Sabaudzka w podziękowaniu za narodziny długo wyczekiwanego następcy tronu, Maksymiliana Emanuela, w 1662 roku. Budowę rozpoczął w 1663 roku Agostino Barelli, wzorując się na rzymskim kościele Sant'Andrea della Valle, a kopułę i wieże dokończył Enrico Zuccalli. Kopuła ma 71 metrów, a rokokową fasadę dodano dopiero w latach 1765-1768 według projektu François de Cuvilliésa. W krypcie spoczywa wielu Wittelsbachów, między innymi fundatorzy kościoła i król Maksymilian I Józef.
BürgersaalBürgersaal zbudowano w latach 1709-1710 dla Kongregacji Mariańskiej według projektu nadwornego architekta Giovanniego Antonia Viscardiego. Budynek ma dwa poziomy: na górze jest bogato zdobiona sala kościelna, a dolny kościół urządzono w dawnej drukarni kongregacji. W dolnym kościele spoczywa jezuita Rupert Mayer, odważny przeciwnik nazizmu, który zmarł w 1945 roku, a w 1987 roku został ogłoszony błogosławionym.
Kościół Świętego DuchaKościół stoi przy dawnym szpitalu Świętego Ducha, który około 1208 roku założył książę Ludwik I Kelheimski. Gotycki kościół halowy ukończono w 1392 roku, a w latach 1724-1730 wnętrze ozdobili bracia Asam: Cosmas Damian namalował freski, a Egid Quirin wykonał sztukaterie. Na terenie dawnego szpitala rozrósł się w XIX wieku Viktualienmarkt.
Alter HofAlter Hof to dawny zamek, który od około 1255 roku był rezydencją książąt z rodu Wittelsbachów. Mieszkał tu Ludwik Bawarski, pierwszy cesarz, który wybrał sobie stałą siedzibę. Na południowym skrzydle zobaczysz gotycki wykusz zwany Małpią Wieżą: według legendy małpa z książęcej menażerii porwała stąd małego Ludwika i po długich namowach wróciła z nim do zamku. W budynku działa punkt informacji o bawarskich zamkach i muzeach oraz bezpłatna wystawa o cesarskiej rezydencji.
Atrakcja 4
Marienplatz i Kolumna Maryjna ★Marienplatz jest sercem Monachium od założenia miasta w 1158 roku. Przez wieki był placem targowym, a obecną nazwę dostał w 1854 roku, gdy w czasie epidemii cholery miasto oddało się pod opiekę Matki Boskiej. Kolumnę Maryjną postawił w 1638 roku elektor Maksymilian I w podziękowaniu za ocalenie Monachium w czasie wojny trzydziestoletniej. Spójrz na cztery putta u stóp kolumny: walczą z lwem, bazyliszkiem, smokiem i wężem, które oznaczają wojnę, zarazę, głód i niewiarę.
Viktualienmarkt ★Viktualienmarkt działa tu od 1807 roku, kiedy król Maksymilian I Józef przeniósł targ z dzisiejszego Marienplatz. Na ponad 2 hektarach ma swoje stoiska 107 kupców, a w ogródku piwnym na około 1000 miejsc monachijskie browary podają piwo na zmianę. Na środku stoi wysokie drzewo majowe, które od 1962 roku funduje stowarzyszenie monachijskich browarów. Wokół targu znajdziesz 6 fontann z postaciami ludowych artystów i komików, między innymi Karla Valentina i Liesl Karlstadt.
Max-Joseph-Platz i Opera ★Plac powstał po 1802 roku, gdy rozebrano klasztor franciszkanów, żeby zrobić miejsce na teatr. Wschodnią stronę zajmuje Teatr Narodowy, siedziba Bawarskiej Opery Państwowej, zbudowany przez Karla von Fischera i otwarty w 1818 roku. Kiedy w 1823 roku wybuchł w nim pożar, a woda zamarzła, strażacy gasili ogień piwem z pobliskiego Hofbräuhausu. Pomnik króla Maksymiliana I Józefa autorstwa Christiana Daniela Raucha stanął na placu w 1835 roku, a od północy plac zamyka Königsbau, część Residenz.
Hofgarten i Świątynia Diany ★Hofgarten to dawny ogród dworski przy Residenz, założony w 1560 roku za księcia Albrechta V i powiększony do dzisiejszych rozmiarów przez Maksymiliana I w latach 1613-1617. Pośrodku stoi Świątynia Diany, pawilon ukończony w 1616 roku, na którego szczycie stoi kopia figury Tellus Bavaria dłuta Huberta Gerharda. W pawilonie grają czasem muzycy, a na żwirowych alejkach miejscowi rozgrywają partie w boule. Z dwóch stron ogród zamykają arkady z malowidłami z historii Wittelsbachów.
Toalety / kasy / parking 7
Karlsplatz (Stachus)Spacer zaczyna się na Karlsplatz, który monachijczycy nazywają Stachus. Ta nazwa pochodzi od gospody z ogródkiem piwnym, którą w XVIII wieku prowadził tu Eustachius Föderl, zwany Eustach. Plac wytyczono w 1791 roku przed dawną bramą miejską, a nazwę Karlsplatz na cześć elektora Karola Teodora zatwierdzono w 1797 roku. Fontanna pośrodku placu działa od 1970 roku, kiedy pod spodem zbudowano stację S-Bahn i wielki podziemny pasaż handlowy.