Tallin: Stare Miasto i Toompea: co zobaczyć, mapa i trasa zwiedzania
Tallin: Stare Miasto i Toompea. W aplikacji Turi ta sama mapa pokazuje twoją pozycję, prowadzi od punktu do punktu i pozwala odhaczać zwiedzone miejsca.
Spacer zaczyna się przy Bramie Viru, a kończy na tarasie Patkuli na Toompea. Z portu promowego dojdziesz pieszo w 15-20 minut albo dojedziesz tramwajem T2 z przystanku Vanasadam do przystanku A. Laikmaa przy centrum handlowym Viru Keskus, kilka minut od Bramy Viru; ten sam tramwaj zatrzymuje się przy dworcu Balti jaam. Z tarasu Patkuli schody ze 157 stopniami sprowadzają do parku Toompark, skąd blisko do dworca Balti jaam. Jeśli jesteś już na Starym Mieście, Turi poprowadzi od najbliższego punktu. Chodzenie po ulicach i tarasach widokowych jest bezpłatne, a bilety są potrzebne na wieże, mury i do muzeów. Zimą część z nich jest zamknięta: taras na wieży kościoła Świętego Olafa nie działa od 31 października do 1 kwietnia, wieża ratusza jest otwarta tylko od 1 czerwca do 31 sierpnia, a mur przy baszcie Hellemanna od 15 października do 15 kwietnia działa od 11 do 17, bez wtorków. Na Toompea trzeba wejść pod górę Krótką Nogą, a na koniec zejść po schodach. Tymczasowe miejskie toalety stoją w mieście od 15 maja do 31 października, poza sezonem skorzystaj z kawiarni albo muzeów. Zaplanuj około 3 godzin, bez zwiedzania wnętrz.
W domu otwórz obiekt w Turi i dotknij „Pobierz na wyjazd”: mapa, opisy i zdjęcia zadziałają bez zasięgu.
Najdalsze punkty zwiedzaj na początku, kiedy masz jeszcze siły.
Odhaczaj na bieżąco, a przy wyjściu będziesz wiedzieć, co zostało.
Tallin: Stare Miasto w aplikacji Turi
Pozycja na żywo, trasa od punktu do punktu, opisy do czytania i słuchania. Bezpłatnie, bez konta, w 12 językach.
Stare Miasto w Tallinie jest od 1997 roku na liście UNESCO jako wyjątkowo dobrze zachowane średniowieczne miasto hanzeatyckie, z układem ulic z XIII wieku i budynkami głównie z XIII-XVI wieku. Składa się z dwóch części: kupieckiego Dolnego Miasta z ratuszem i gildiami oraz wzgórza Toompea z zamkiem i katedrą. Spacer prowadzi od Bramy Viru wzdłuż murów obronnych, przez ulicę Pikk i Plac Ratuszowy, a potem Krótką Nogą na Toompea, do tarasów widokowych nad dachami miasta.
Fot. Adam Jones, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons1
Atrakcja
Brama Viru
Dwie okrągłe baszty to wszystko, co zostało z przedbramia Bramy Viru z XV wieku, części średniowiecznego systemu obronnego miasta. Resztę bramy rozebrano w 1888 roku, żeby zrobić miejsce dla tramwaju konnego. Obok widać jeszcze fragment bastionu Musumägi. Za bramą zaczyna się ulica Viru, jedna z najbardziej ruchliwych ulic Starego Miasta, pełna sklepów i restauracji.
Fot. Nemo bis, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons2
Atrakcja
Mury przy ulicy Müürivahe
Ulica Müürivahe była kiedyś drogą obronną biegnącą wzdłuż wewnętrznej strony murów. Pierwszy mur kazała zbudować w 1265 roku królowa Małgorzata Sambiria, a z dawnych umocnień przetrwało do dziś 1,85 kilometra murów i 26 baszt. Przy baszcie Hellemanna możesz wejść na prawie 200-metrowy odcinek muru, który łączy ją z basztą Munkadetagune. W samej baszcie jest dziś galeria sztuki.
Fot. Diego Delso, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons3
Budynek / zabytek
Gruba Małgorzata i Wielka Brama Morska
Na końcu ulicy Pikk stoi Gruba Małgorzata, potężna baszta zbudowana w latach 1511-1530. Ma około 25 metrów średnicy i mury grube nawet na 5 metrów, a nazwę zawdzięcza temu, że była największą częścią miejskich umocnień. Strzegła portu i miała robić wrażenie na przybyszach z morza. Obok prowadzi Wielka Brama Morska z XVI wieku, droga z miasta do portu. Baszta służyła potem jako magazyn prochu i więzienie, a od remontu w latach 1978-1981 mieści Estońskie Muzeum Morskie.
Fot. Scotch Mist, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons4
Budynek / zabytek
Kościół Świętego Olafa
Kościół wspomniano po raz pierwszy w 1267 roku, a wieżę w 1364 roku. Wieża z iglicą ma 123,7 metra i to wciąż najwyższa budowla Starego Miasta. Według dawnego zapisu wieża mogła kiedyś mierzyć nawet 159 metrów i być najwyższą budowlą świata, ale nowsze wyliczenia wskazują raczej na 115-125 metrów. Piorun trafiał w nią wiele razy, a kościół co najmniej 3 razy spłonął. W czasach radzieckich KGB używało iglicy jako wieży radiowej i punktu obserwacyjnego, a dziś na taras na wysokości około 60 metrów prowadzą wąskie kręcone schody, otwarte od kwietnia do października.
Fot. Pierre André Leclercq, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons5
Budynek / zabytek
Ulica Pikk i Dom Bractwa Czarnogłowych
Pikk znaczy po estońsku Długa: ulica biegnie od stóp Toompea aż do Wielkiej Bramy Morskiej. Najbardziej zdobiony dom to siedziba Bractwa Czarnogłowych, stowarzyszenia kupców, armatorów i obcokrajowców, które działało od XIV wieku. Bractwo kupiło budynek w 1517 roku, a w 1597 roku architekt Arent Passer nadał mu renesansową fasadę w stylu niderlandzkim. Spójrz na malowane drzwi z lat 40. XVII wieku i na głowę Maura nad wejściem, symbol Świętego Maurycego, patrona bractwa.
Fot. Zairon, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons6
Budynek / zabytek
Kościół Ducha Świętego i Wielka Gildia
Kościół Ducha Świętego wspomniano po raz pierwszy w 1319 roku. Na fasadzie wisi rzeźbiony zegar, który wykonał pod koniec XVII wieku Christian Ackermann, a w środku stoi ołtarz Bernta Notkego z 1483 roku. Pastorem był tu kronikarz Balthasar Russow, a w 1535 roku wydrukowano pierwsze fragmenty katechizmu po estońsku. Naprzeciwko, pod numerem Pikk 17, stoi gotycki dom Wielkiej Gildii kupców z lat 1407-1410, w którym jest dziś Estońskie Muzeum Historyczne.
Fot. Diego Delso, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons7
Budynek / zabytek
Plac Ratuszowy, ratusz i apteka
Obecny gotycki ratusz zbudowano w latach 1402-1404; to najstarszy ratusz Europy Północnej i jedyny w stylu gotyckim. Szczyt 64-metrowej wieży od 1530 roku wieńczy chorągiewka zwana Starym Tomaszem, dziś to kopia, a z fasady patrzą miedziane rzygacze w kształcie smoczych głów. Naprzeciw ratusza, po drugiej stronie placu, działa Apteka Ratuszowa: w 1422 roku miała już trzeciego właściciela i jest jedną z najstarszych aptek Europy działających stale w tym samym domu. Przez ponad 10 pokoleń, od około 1582 do 1911 roku, prowadziła ją rodzina Burchartów, a w środku jest małe muzeum dawnych narzędzi aptekarskich.
Fot. Diego Delso, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons8
Budynek / zabytek
Kościół Świętego Mikołaja (Niguliste)
Kościół zbudowali w XIII wieku kupcy z Westfalii, którzy przybyli przez Gotlandię. 9 marca 1944 roku radzieckie bombardowanie spaliło prawie całe wnętrze. Po odbudowie, w 1984 roku, otwarto tu muzeum sztuki sakralnej i salę koncertową. Najsłynniejszy zabytek to Taniec śmierci Bernta Notkego z końca XV wieku: z dzieła, które mierzyło około 30 metrów, zachował się tylko początkowy fragment. Wieża ma 105 metrów.
Fot. Eric Fischer, CC BY 2.0, Wikimedia Commons9
Atrakcja
Krótka Noga (Lühike jalg)
Lühike jalg to bardzo stara ulica: już w 1353 roku zapisano ją jako brevis mons, krótkie wzgórze. Na górze stoi wieża bramna, przebudowana w kamieniu około połowy XV wieku, a w latach 1454-1455 obie bramy, Krótkiej i Długiej Nogi, połączono kamiennym murem. Przez dwie nogi o różnej długości tallińczycy żartobliwie nazywają swoje miasto kulejącym.
Fot. Diego Delso, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons10
Budynek / zabytek
Sobór Aleksandra Newskiego
Prawosławny sobór zbudowano w latach 1894-1900, gdy Estonia należała do Imperium Rosyjskiego. Zaprojektował go Michaił Preobrażenski w stylu nawiązującym do dawnej architektury rosyjskiej. W wieżach wisi 11 dzwonów odlanych w Petersburgu, a największy waży około 16 ton, więcej niż pozostałe razem. W latach 20. XX wieku planowano nawet rozbiórkę soboru, wyznaczoną na 1 maja 1929 roku, ale do niej nie doszło.
Fot. Scotch Mist, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons11
Budynek / zabytek
Zamek Toompea i Długi Herman
Według estońskiej legendy wzgórze Toompea to kurhan nad grobem bohatera Kaleva, usypany z kamieni przez jego żonę Lindę. W 1219 roku Duńczycy króla Waldemara II zdobyli tu estoński gród, a w 1346 roku zamek kupił zakon krzyżacki. Od strony placu widzisz skrzydło w stylu baroku i klasycyzmu, dobudowane po 1710 roku, gdy Tallin przejęła Rosja; dziś obraduje tu estoński parlament, Riigikogu. Nad zamkiem góruje 48-metrowa baszta Długi Herman, na której codziennie o wschodzie słońca przy hymnie podnosi się flagę Estonii, a o zachodzie ją opuszcza.
Fot. Diego Delso, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons12
Budynek / zabytek
Katedra Najświętszej Marii Panny
To najstarszy kościół Tallina i całej kontynentalnej Estonii. Pierwszy, zapewne drewniany, stał tu najpewniej już w 1219 roku, gdy przybyli Duńczycy, a w 1240 roku poświęcono go Marii Pannie jako katedrę. Wielki pożar w 1684 roku zniszczył drewniane wyposażenie, a barokową wieżę dobudowano w latach 1778-1779. W środku wiszą liczne herby rodów z XVII-XX wieku i leżą między innymi szwedzki wódz Pontus De la Gardie i podróżnik Adam Johann von Krusenstern.
Fot. Scotch Mist, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons13
Atrakcja
Taras widokowy Kohtuotsa
Taras leży na końcu ulicy Kohtu, na skraju wzgórza Toompea, które wznosi się 20-30 metrów nad okolicą. Widać stąd czerwone dachy i wieże Dolnego Miasta, wieżowce nowego centrum, port i Zatokę Fińską. Na murze obok jest napis The Times We Had, ulubione miejsce na zdjęcia. Taras jest otwarty przez cały rok.
Fot. Pjotr Mahhonin, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons14
Atrakcja
Taras widokowy Patkuli
Z tarasu Patkuli najlepiej widać miejskie mury z basztami, w dole na placu Tornide väljak, a dalej dachy Starego Miasta i port. Taras jest otwarty przez całą dobę i cały rok. Schody ze 157 stopniami zbudowano w 1903 roku, żeby z dworca kolejowego można było szybko wejść na Toompea. Zejdź nimi do parku Toompark nad stawem Snelli, tu kończy się spacer.
Wszystkie punkty (20)
Pogrupowane jak w legendzie planu. Gwiazdka oznacza punkty polecane.
Atrakcja 7
Brama Viru ★Dwie okrągłe baszty to wszystko, co zostało z przedbramia Bramy Viru z XV wieku, części średniowiecznego systemu obronnego miasta. Resztę bramy rozebrano w 1888 roku, żeby zrobić miejsce dla tramwaju konnego. Obok widać jeszcze fragment bastionu Musumägi. Za bramą zaczyna się ulica Viru, jedna z najbardziej ruchliwych ulic Starego Miasta, pełna sklepów i restauracji.
Mury przy ulicy Müürivahe ★Ulica Müürivahe była kiedyś drogą obronną biegnącą wzdłuż wewnętrznej strony murów. Pierwszy mur kazała zbudować w 1265 roku królowa Małgorzata Sambiria, a z dawnych umocnień przetrwało do dziś 1,85 kilometra murów i 26 baszt. Przy baszcie Hellemanna możesz wejść na prawie 200-metrowy odcinek muru, który łączy ją z basztą Munkadetagune. W samej baszcie jest dziś galeria sztuki.
Krótka Noga (Lühike jalg) ★Lühike jalg to bardzo stara ulica: już w 1353 roku zapisano ją jako brevis mons, krótkie wzgórze. Na górze stoi wieża bramna, przebudowana w kamieniu około połowy XV wieku, a w latach 1454-1455 obie bramy, Krótkiej i Długiej Nogi, połączono kamiennym murem. Przez dwie nogi o różnej długości tallińczycy żartobliwie nazywają swoje miasto kulejącym.
Taras widokowy Kohtuotsa ★Taras leży na końcu ulicy Kohtu, na skraju wzgórza Toompea, które wznosi się 20-30 metrów nad okolicą. Widać stąd czerwone dachy i wieże Dolnego Miasta, wieżowce nowego centrum, port i Zatokę Fińską. Na murze obok jest napis The Times We Had, ulubione miejsce na zdjęcia. Taras jest otwarty przez cały rok.
Taras widokowy Patkuli ★Z tarasu Patkuli najlepiej widać miejskie mury z basztami, w dole na placu Tornide väljak, a dalej dachy Starego Miasta i port. Taras jest otwarty przez całą dobę i cały rok. Schody ze 157 stopniami zbudowano w 1903 roku, żeby z dworca kolejowego można było szybko wejść na Toompea. Zejdź nimi do parku Toompark nad stawem Snelli, tu kończy się spacer.
Przejście Świętej KatarzynyWąskie przejście łączy ulice Müürivahe i Vene i biegnie wzdłuż ściany dawnego kościoła Świętej Katarzyny. Należał on do klasztoru dominikanów, działającego w tym miejscu od 1246 roku, i był jedną z największych budowli średniowiecznego miasta. W ścianę wmurowano rzeźbione płyty nagrobne z zatartymi łacińskimi napisami. Po drugiej stronie są pracownie, w których powstają szkło, tkaniny, ceramika i biżuteria.
Długa Noga (Pikk jalg)Tu zaczyna się Długa Noga, ulica, która od średniowiecza prowadzi z Dolnego Miasta na Toompea; w 1342 roku zapisano ją po łacinie jako longus mons, czyli długie wzgórze. Kamienną wieżę bramną zbudowano tu dopiero po 1380 roku, w miejscu wcześniejszej drewnianej bramy. Toompea i Dolne Miasto przez wieki miały osobne władze i połączono je w jedno miasto dopiero w 1878 roku. Możesz nią wejść na Toompea zamiast Krótką Nogą.
Budynek / zabytek 9
Gruba Małgorzata i Wielka Brama Morska ★Na końcu ulicy Pikk stoi Gruba Małgorzata, potężna baszta zbudowana w latach 1511-1530. Ma około 25 metrów średnicy i mury grube nawet na 5 metrów, a nazwę zawdzięcza temu, że była największą częścią miejskich umocnień. Strzegła portu i miała robić wrażenie na przybyszach z morza. Obok prowadzi Wielka Brama Morska z XVI wieku, droga z miasta do portu. Baszta służyła potem jako magazyn prochu i więzienie, a od remontu w latach 1978-1981 mieści Estońskie Muzeum Morskie.
Kościół Świętego Olafa ★Kościół wspomniano po raz pierwszy w 1267 roku, a wieżę w 1364 roku. Wieża z iglicą ma 123,7 metra i to wciąż najwyższa budowla Starego Miasta. Według dawnego zapisu wieża mogła kiedyś mierzyć nawet 159 metrów i być najwyższą budowlą świata, ale nowsze wyliczenia wskazują raczej na 115-125 metrów. Piorun trafiał w nią wiele razy, a kościół co najmniej 3 razy spłonął. W czasach radzieckich KGB używało iglicy jako wieży radiowej i punktu obserwacyjnego, a dziś na taras na wysokości około 60 metrów prowadzą wąskie kręcone schody, otwarte od kwietnia do października.
Ulica Pikk i Dom Bractwa Czarnogłowych ★Pikk znaczy po estońsku Długa: ulica biegnie od stóp Toompea aż do Wielkiej Bramy Morskiej. Najbardziej zdobiony dom to siedziba Bractwa Czarnogłowych, stowarzyszenia kupców, armatorów i obcokrajowców, które działało od XIV wieku. Bractwo kupiło budynek w 1517 roku, a w 1597 roku architekt Arent Passer nadał mu renesansową fasadę w stylu niderlandzkim. Spójrz na malowane drzwi z lat 40. XVII wieku i na głowę Maura nad wejściem, symbol Świętego Maurycego, patrona bractwa.
Kościół Ducha Świętego i Wielka Gildia ★Kościół Ducha Świętego wspomniano po raz pierwszy w 1319 roku. Na fasadzie wisi rzeźbiony zegar, który wykonał pod koniec XVII wieku Christian Ackermann, a w środku stoi ołtarz Bernta Notkego z 1483 roku. Pastorem był tu kronikarz Balthasar Russow, a w 1535 roku wydrukowano pierwsze fragmenty katechizmu po estońsku. Naprzeciwko, pod numerem Pikk 17, stoi gotycki dom Wielkiej Gildii kupców z lat 1407-1410, w którym jest dziś Estońskie Muzeum Historyczne.
Plac Ratuszowy, ratusz i apteka ★Obecny gotycki ratusz zbudowano w latach 1402-1404; to najstarszy ratusz Europy Północnej i jedyny w stylu gotyckim. Szczyt 64-metrowej wieży od 1530 roku wieńczy chorągiewka zwana Starym Tomaszem, dziś to kopia, a z fasady patrzą miedziane rzygacze w kształcie smoczych głów. Naprzeciw ratusza, po drugiej stronie placu, działa Apteka Ratuszowa: w 1422 roku miała już trzeciego właściciela i jest jedną z najstarszych aptek Europy działających stale w tym samym domu. Przez ponad 10 pokoleń, od około 1582 do 1911 roku, prowadziła ją rodzina Burchartów, a w środku jest małe muzeum dawnych narzędzi aptekarskich.
Kościół Świętego Mikołaja (Niguliste) ★Kościół zbudowali w XIII wieku kupcy z Westfalii, którzy przybyli przez Gotlandię. 9 marca 1944 roku radzieckie bombardowanie spaliło prawie całe wnętrze. Po odbudowie, w 1984 roku, otwarto tu muzeum sztuki sakralnej i salę koncertową. Najsłynniejszy zabytek to Taniec śmierci Bernta Notkego z końca XV wieku: z dzieła, które mierzyło około 30 metrów, zachował się tylko początkowy fragment. Wieża ma 105 metrów.
Sobór Aleksandra Newskiego ★Prawosławny sobór zbudowano w latach 1894-1900, gdy Estonia należała do Imperium Rosyjskiego. Zaprojektował go Michaił Preobrażenski w stylu nawiązującym do dawnej architektury rosyjskiej. W wieżach wisi 11 dzwonów odlanych w Petersburgu, a największy waży około 16 ton, więcej niż pozostałe razem. W latach 20. XX wieku planowano nawet rozbiórkę soboru, wyznaczoną na 1 maja 1929 roku, ale do niej nie doszło.
Zamek Toompea i Długi Herman ★Według estońskiej legendy wzgórze Toompea to kurhan nad grobem bohatera Kaleva, usypany z kamieni przez jego żonę Lindę. W 1219 roku Duńczycy króla Waldemara II zdobyli tu estoński gród, a w 1346 roku zamek kupił zakon krzyżacki. Od strony placu widzisz skrzydło w stylu baroku i klasycyzmu, dobudowane po 1710 roku, gdy Tallin przejęła Rosja; dziś obraduje tu estoński parlament, Riigikogu. Nad zamkiem góruje 48-metrowa baszta Długi Herman, na której codziennie o wschodzie słońca przy hymnie podnosi się flagę Estonii, a o zachodzie ją opuszcza.
Katedra Najświętszej Marii Panny ★To najstarszy kościół Tallina i całej kontynentalnej Estonii. Pierwszy, zapewne drewniany, stał tu najpewniej już w 1219 roku, gdy przybyli Duńczycy, a w 1240 roku poświęcono go Marii Pannie jako katedrę. Wielki pożar w 1684 roku zniszczył drewniane wyposażenie, a barokową wieżę dobudowano w latach 1778-1779. W środku wiszą liczne herby rodów z XVII-XX wieku i leżą między innymi szwedzki wódz Pontus De la Gardie i podróżnik Adam Johann von Krusenstern.
Toalety / kasy / parking 4
Początek spaceru przy Bramie ViruSpacer zaczyna się na ulicy Viru, przed dwiema basztami Bramy Viru. Po 1888 roku ulicę przeprowadzono tędy przez dawne umocnienia, żeby mógł kursować tramwaj konny między Starym Rynkiem a Kadriorgiem. Trasa prowadzi wzdłuż murów, przez ulicę Pikk i Plac Ratuszowy, a potem na wzgórze Toompea.