Bamberg: Stare Miasto i Wzgórze Katedralne: co zobaczyć, mapa i trasa zwiedzania
Bamberg: Stare Miasto i Wzgórze Katedralne. W aplikacji Turi ta sama mapa pokazuje twoją pozycję, prowadzi od punktu do punktu i pozwala odhaczać zwiedzone miejsca.
Spacer zaczyna się na dworcu autobusowym ZOB przy ulicy Promenadestraße, dokąd z dworca kolejowego Bamberg dojedziesz autobusami miejskimi, na przykład linią 901. Kończy się przy klasztorze Michelsberg, skąd wrócisz pieszo w dół przez Domplatz do centrum. Jeśli jesteś już na Starym Mieście, Turi poprowadzi od najbliższego punktu. Ulice, place, Ogród Różany i wejście do katedry są bezpłatne, a bilety są potrzebne do Nowej Rezydencji (dzieci do 18 lat wchodzą bezpłatnie), do muzeów i na zwiedzanie katedry z przewodnikiem. Nowa Rezydencja i Ogród Różany są otwarte od kwietnia do września od 9:00 do 18:00, a od października do marca od 10:00 do 16:00, róże kwitną latem. Od listopada do marca katedra jest otwarta do 17:00, w soboty do 16:15, a w niedziele od 13:00. W czasie nabożeństw katedry się nie zwiedza, a od maja do października w soboty od 11:15 do 13:00 trwa przerwa na koncert organowy. Na Wzgórze Katedralne i do klasztoru Michelsberg idziesz pod górę, a przed kościołem Świętego Michała są wysokie schody. Płatne toalety (50 centów) są w budynku informacji turystycznej przy Geyerswörthstraße 5, niedaleko Starego Ratusza, czynne od 8:00 do 22:00, a przy katedrze są toalety obok bocznego wejścia Kunigundenpforte, po stronie odwróconej od miasta. Zaplanuj około trzech godzin, bez zwiedzania wnętrz.
W domu otwórz obiekt w Turi i dotknij „Pobierz na wyjazd”: mapa, opisy i zdjęcia zadziałają bez zasięgu.
Najdalsze punkty zwiedzaj na początku, kiedy masz jeszcze siły.
Odhaczaj na bieżąco, a przy wyjściu będziesz wiedzieć, co zostało.
Bamberg: Stare Miasto w aplikacji Turi
Pozycja na żywo, trasa od punktu do punktu, opisy do czytania i słuchania. Bezpłatnie, bez konta, w 12 językach.
Stare Miasto Bambergu jest od 1993 roku na liście światowego dziedzictwa UNESCO, bo zachowało średniowieczny układ ulic i wiele dawnych budynków. Miasto leży na siedmiu wzgórzach, a każde z nich wieńczy kościół, dlatego Bamberg nazywa się frankońskim Rzymem. Spacer prowadzi przez mieszczańską Wyspę Miejską z Zielonym Targiem do Starego Ratusza na rzece Regnitz i Małej Wenecji, a potem pod górę na Wzgórze Katedralne z katedrą, dawnym dworem biskupim, Nową Rezydencją i Ogrodem Różanym. Kończy się przy klasztorze Michelsberg, z którego widać całe miasto.
Fot. PantheraLeo1359531, CC BY 4.0, Wikimedia Commons1
Atrakcja
Maxplatz
Maxplatz, a oficjalnie Maximiliansplatz, powstał w latach 1804-1805 jako plac targowy, gdy zamknięto tu cmentarz i rozebrano gotycki kościół parafialny Świętego Marcina. Nazwę nosi na cześć króla Bawarii Maksymiliana I Józefa, którego brązowy posąg stoi na fontannie Maximiliansbrunnen z 1888 roku, dziele Ferdinanda von Millera. Okazały gmach przy placu to dawne seminarium duchowne zbudowane w latach 1732-1737 według planów Balthasara Neumanna, a dziś Nowy Ratusz. Na placu odbywa się targ, a w Adwencie jarmark bożonarodzeniowy.
Fot. Tilman2007, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons2
Budynek / zabytek
Kościół Świętego Marcina
Ten barokowy kościół zbudowali dla jezuitów bracia Georg i Leonhard Dientzenhoferowie: budowę zaczęto w 1686 roku, a świątynię poświęcono w 1693 roku. Po sekularyzacji w 1804 roku stał się kościołem parafialnym i przejął wezwanie Świętego Marcina po rozebranym kościele z Maxplatz. Wieża ma 55 metrów i stoi za prezbiterium, na jego osi, jak w wielu kościołach jezuickich. W środku spójrz w górę: kopuła nad wejściem do prezbiterium jest tylko namalowana, to złudzenie wykonane w 1716 roku według projektu Andrei Pozzo.
Fot. Benreis, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons3
Atrakcja
Zielony Targ i Gabelmann
Grüner Markt, czyli Zielony Targ, od średniowiecza jest sercem mieszczańskiego Bambergu, a dziś zaczyna się tu deptak. Od poniedziałku do soboty stoją tu stragany z owocami i warzywami. Fontannę z Neptunem postawiono w latach 1697-1698, a mieszkańcy nazywają ją Gabelmann, czyli człowiek z widelcem, bo trójząb boga mórz przypomina widelec. Fontanna przetrwała drugą wojnę światową prawie bez szkód.
Fot. Bahnfrend, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons4
Atrakcja
Obstmarkt i Most Górny
Obstmarkt, czyli Targ Owocowy, to mały plac, z którego wchodzi się na Most Górny (Obere Brücke) prowadzący do Starego Ratusza. Pierwszy most powstał tu już w XII wieku i był jednym z najstarszych kamiennych mostów sklepionych, a strzegła go wieża z dzwonem alarmowym, który ostrzegał mieszkańców przed niebezpieczeństwem. Po wielkiej powodzi miejski budowniczy Hans Vorchheimer postawił w połowie XV wieku obecny most. Z placu dobrze widać wschodnią ścianę ratusza z malowidłami.
Fot. DXR, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons5
Budynek / zabytek
Stary Ratusz
Stary Ratusz stoi na wyspie pośrodku rzeki Regnitz, a z brzegami łączą go Most Górny i Most Dolny. Według legendy biskup nie chciał dać mieszczanom ziemi pod ratusz, więc wbili pale w rzekę i usypali sztuczną wyspę, ale historycy uważają to za bajkę. Gotycki ratusz zbudowano w latach 1461-1467, a w latach 1744-1756 Johann Jakob Michael Küchel przebudował go w stylu baroku i rokoka. Malowidła na ścianach wykonał w 1755 roku Johann Anwander: poszukaj na wschodniej ścianie aniołka, któremu z obrazu wystaje prawdziwa, wyrzeźbiona nóżka. Do ratusza przytulony jest kolorowy domek z muru pruskiego, w którym mieszkali dowódcy straży miejskiej, a w środku ratusza jest kolekcja porcelany Sammlung Ludwig.
Fot. Ermell, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons6
Atrakcja
Mała Wenecja (Klein Venedig)
Z mostu Untere Brücke i ze ścieżki Am Leinritt na drugim brzegu widać Małą Wenecję, rząd dawnych domów rybackich stojących tuż nad wodą rzeki Regnitz. Domy mają zadbane ogródki i drewniane balkony, na których dawniej suszono sieci. Od wieków ma tu swój dom Dolny Cech Żeglarzy i Rybaków, a nazwę Mała Wenecja miejskie biuro turystyczne promowało już w latach dwudziestych ubiegłego stulecia. Podczas święta Sandkerwa na rzece odbywa się tu turniej rybaków na łodziach, Fischerstechen.
Fot. ermell, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons7
Budynek / zabytek
Schlenkerla
W tym domu przy Dominikanerstraße 6 działa historyczna gospoda browaru Schlenkerla. Dom pierwszy raz wspomniano w 1405 roku jako Dom pod Niebieskim Lwem, a stał przy kościele dawnego klasztoru dominikanów, od którego jedna z izb gospody nosi nazwę Dominikanerklause. Słynie z piwa dymionego Rauchbier: słód suszy się nad ogniem z drewna bukowego, a dym nadaje piwu wędzony aromat, a piwo do dziś dojrzewa w drewnianych beczkach. Nazwa pochodzi od piwowara Andreasa Grasera, który po wypadku z wozem chodził, wymachując rękami.
Fot. Berthold Werner, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons8
Budynek / zabytek
Böttingerhaus
Böttingerhaus przy Judenstraße to barokowy pałac mieszczański, który w latach 1707-1713 zbudował dla siebie tajny radca dworu Johann Ignaz Tobias Böttinger. Wzorowany na włoskich pałacach, uchodzi za jeden z najważniejszych mieszczańskich zabytków baroku w południowych Niemczech. Nie wiadomo na pewno, kto go zaprojektował. Za domem ukryty jest ogród na tarasach, na który wychodzi się z każdego piętra tylnego skrzydła.
Fot. ermell, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons9
Budynek / zabytek
Kościół Najświętszej Marii Panny (Obere Pfarre)
Obere Pfarre, czyli Górna Parafia, to gotycki kościół Najświętszej Marii Panny. Nawę zaczęto budować w 1338 roku, a wysoki chór z wieńcem kaplic, uznawany za jedno z głównych dzieł gotyku frankońskiego, ukończono najpóźniej około 1450 roku. Na północnej ścianie obejrzyj Portal Ślubny z figurami panien mądrych i głupich, przy którym dawniej odbywała się część ceremonii ślubnej. Wieża ma ponad 60 metrów, a na jej szczycie od 1537 roku jest izba strażnika. W środku wisi obraz Tintoretta Wniebowzięcie Maryi.
Fot. Ermell, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons10
Budynek / zabytek
Katedra
Katedrę ufundował król Henryk II, który w 1007 roku założył biskupstwo Bamberg, a obecną świątynię z czterema wieżami konsekrowano w 1237 roku, po pożarach dwóch wcześniejszych. W środku zobaczysz Rycerza Bamberskiego z około 1230 roku, posąg konnego jeźdźca, o którym do dziś nie wiadomo, kogo przedstawia. Jest tu nagrobek Henryka II i jego żony Kunegundy, jedynej kanonizowanej pary cesarskiej, dzieło Tilmana Riemenschneidera, oraz ołtarz Wita Stwosza z 1523 roku. Spoczywa tu też papież Klemens II, a jego grób jest jedynym zachowanym grobem papieskim na północ od Alp.
Fot. Berthold Werner, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons11
Budynek / zabytek
Dawny dwór biskupi (Alte Hofhaltung)
Tu w 1003 roku stał pałac króla Henryka II, a od 1007 roku była to siedziba biskupów Bambergu. Wejdź przez renesansową Piękną Bramę (Schöne Pforte) z 1573 roku, dzieło rzeźbiarza Pankraza Wagnera, z Maryją pomiędzy Henrykiem i Kunegundą. Za nią kryje się dziedziniec otoczony późnogotyckimi domami z muru pruskiego z drewnianymi galeriami. Od 1973 roku latem odbywają się tu przedstawienia festiwalu Calderón, a w budynkach mieści się Muzeum Historyczne.
Fot. Matti Blume, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons12
Budynek / zabytek
Nowa Rezydencja (Neue Residenz)
Nowa Rezydencja była do 1802 roku siedzibą książąt-biskupów Bambergu, którzy byli zarazem duchownymi i świeckimi władcami. Barokowe skrzydła zbudował w latach 1697-1703 Leonhard Dientzenhofer dla księcia-biskupa Lothara Franza von Schönborna, a z tyłu stoją starsze, renesansowe skrzydła z lat 1604-1612. Najsłynniejsza jest Sala Cesarska z freskami Melchiora Steidla z lat 1707-1709 i 16 portretami cesarzy większymi niż naturalna wielkość. Zwiedzanie jest płatne, ale dzieci i młodzież do 18 lat wchodzą bezpłatnie.
Fot. ermell, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons13
Atrakcja
Ogród Różany
Na dziedzińcu Nowej Rezydencji leży Ogród Różany, przekształcony w ogród barokowy w 1733 roku według planów Balthasara Neumanna. W ponad 70 rabatach rośnie około 4500 róż, które latem pachną i kwitną, a ścieżki krzyżują się przy okrągłej fontannie. Rokokowy pawilon ogrodowy według projektu Johanna Jakoba Michaela Küchela ukończono w 1757 roku. Z ogrodu widać dachy Bambergu i kościół Świętego Michała na sąsiednim wzgórzu, a wstęp jest bezpłatny.
Fot. Tilman2007, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons14
Budynek / zabytek
Klasztor Michelsberg
Na jednym z siedmiu wzgórz Bambergu biskup Eberhard I założył w 1015 roku klasztor benedyktynów, który rozwiązano w 1803 roku. Barokową fasadę kościoła Świętego Michała zbudował Leonhard Dientzenhofer w latach 1696-1700, a wielkie schody przed nią dodano w latach 1722-1723. W 2012 roku ze sklepienia odpadł tynk i kościół zamknięto na 14 lat, a po remoncie otwarto go ponownie 25 kwietnia 2026 roku. W środku spójrz na sklepienie, nazywane Ogrodem Niebiańskim, z 585 namalowanymi roślinami, i na grób świętego Ottona, biskupa Bambergu. Klasztor stoi na wzgórzu nad miastem, więc spod kościoła widać cały Bamberg.
Wszystkie punkty (26)
Pogrupowane jak w legendzie planu. Gwiazdka oznacza punkty polecane.
Atrakcja 5
Maxplatz ★Maxplatz, a oficjalnie Maximiliansplatz, powstał w latach 1804-1805 jako plac targowy, gdy zamknięto tu cmentarz i rozebrano gotycki kościół parafialny Świętego Marcina. Nazwę nosi na cześć króla Bawarii Maksymiliana I Józefa, którego brązowy posąg stoi na fontannie Maximiliansbrunnen z 1888 roku, dziele Ferdinanda von Millera. Okazały gmach przy placu to dawne seminarium duchowne zbudowane w latach 1732-1737 według planów Balthasara Neumanna, a dziś Nowy Ratusz. Na placu odbywa się targ, a w Adwencie jarmark bożonarodzeniowy.
Zielony Targ i Gabelmann ★Grüner Markt, czyli Zielony Targ, od średniowiecza jest sercem mieszczańskiego Bambergu, a dziś zaczyna się tu deptak. Od poniedziałku do soboty stoją tu stragany z owocami i warzywami. Fontannę z Neptunem postawiono w latach 1697-1698, a mieszkańcy nazywają ją Gabelmann, czyli człowiek z widelcem, bo trójząb boga mórz przypomina widelec. Fontanna przetrwała drugą wojnę światową prawie bez szkód.
Obstmarkt i Most Górny ★Obstmarkt, czyli Targ Owocowy, to mały plac, z którego wchodzi się na Most Górny (Obere Brücke) prowadzący do Starego Ratusza. Pierwszy most powstał tu już w XII wieku i był jednym z najstarszych kamiennych mostów sklepionych, a strzegła go wieża z dzwonem alarmowym, który ostrzegał mieszkańców przed niebezpieczeństwem. Po wielkiej powodzi miejski budowniczy Hans Vorchheimer postawił w połowie XV wieku obecny most. Z placu dobrze widać wschodnią ścianę ratusza z malowidłami.
Mała Wenecja (Klein Venedig) ★Z mostu Untere Brücke i ze ścieżki Am Leinritt na drugim brzegu widać Małą Wenecję, rząd dawnych domów rybackich stojących tuż nad wodą rzeki Regnitz. Domy mają zadbane ogródki i drewniane balkony, na których dawniej suszono sieci. Od wieków ma tu swój dom Dolny Cech Żeglarzy i Rybaków, a nazwę Mała Wenecja miejskie biuro turystyczne promowało już w latach dwudziestych ubiegłego stulecia. Podczas święta Sandkerwa na rzece odbywa się tu turniej rybaków na łodziach, Fischerstechen.
Ogród Różany ★Na dziedzińcu Nowej Rezydencji leży Ogród Różany, przekształcony w ogród barokowy w 1733 roku według planów Balthasara Neumanna. W ponad 70 rabatach rośnie około 4500 róż, które latem pachną i kwitną, a ścieżki krzyżują się przy okrągłej fontannie. Rokokowy pawilon ogrodowy według projektu Johanna Jakoba Michaela Küchela ukończono w 1757 roku. Z ogrodu widać dachy Bambergu i kościół Świętego Michała na sąsiednim wzgórzu, a wstęp jest bezpłatny.
Budynek / zabytek 9
Kościół Świętego Marcina ★Ten barokowy kościół zbudowali dla jezuitów bracia Georg i Leonhard Dientzenhoferowie: budowę zaczęto w 1686 roku, a świątynię poświęcono w 1693 roku. Po sekularyzacji w 1804 roku stał się kościołem parafialnym i przejął wezwanie Świętego Marcina po rozebranym kościele z Maxplatz. Wieża ma 55 metrów i stoi za prezbiterium, na jego osi, jak w wielu kościołach jezuickich. W środku spójrz w górę: kopuła nad wejściem do prezbiterium jest tylko namalowana, to złudzenie wykonane w 1716 roku według projektu Andrei Pozzo.
Stary Ratusz ★Stary Ratusz stoi na wyspie pośrodku rzeki Regnitz, a z brzegami łączą go Most Górny i Most Dolny. Według legendy biskup nie chciał dać mieszczanom ziemi pod ratusz, więc wbili pale w rzekę i usypali sztuczną wyspę, ale historycy uważają to za bajkę. Gotycki ratusz zbudowano w latach 1461-1467, a w latach 1744-1756 Johann Jakob Michael Küchel przebudował go w stylu baroku i rokoka. Malowidła na ścianach wykonał w 1755 roku Johann Anwander: poszukaj na wschodniej ścianie aniołka, któremu z obrazu wystaje prawdziwa, wyrzeźbiona nóżka. Do ratusza przytulony jest kolorowy domek z muru pruskiego, w którym mieszkali dowódcy straży miejskiej, a w środku ratusza jest kolekcja porcelany Sammlung Ludwig.
Schlenkerla ★W tym domu przy Dominikanerstraße 6 działa historyczna gospoda browaru Schlenkerla. Dom pierwszy raz wspomniano w 1405 roku jako Dom pod Niebieskim Lwem, a stał przy kościele dawnego klasztoru dominikanów, od którego jedna z izb gospody nosi nazwę Dominikanerklause. Słynie z piwa dymionego Rauchbier: słód suszy się nad ogniem z drewna bukowego, a dym nadaje piwu wędzony aromat, a piwo do dziś dojrzewa w drewnianych beczkach. Nazwa pochodzi od piwowara Andreasa Grasera, który po wypadku z wozem chodził, wymachując rękami.
Böttingerhaus ★Böttingerhaus przy Judenstraße to barokowy pałac mieszczański, który w latach 1707-1713 zbudował dla siebie tajny radca dworu Johann Ignaz Tobias Böttinger. Wzorowany na włoskich pałacach, uchodzi za jeden z najważniejszych mieszczańskich zabytków baroku w południowych Niemczech. Nie wiadomo na pewno, kto go zaprojektował. Za domem ukryty jest ogród na tarasach, na który wychodzi się z każdego piętra tylnego skrzydła.
Kościół Najświętszej Marii Panny (Obere Pfarre) ★Obere Pfarre, czyli Górna Parafia, to gotycki kościół Najświętszej Marii Panny. Nawę zaczęto budować w 1338 roku, a wysoki chór z wieńcem kaplic, uznawany za jedno z głównych dzieł gotyku frankońskiego, ukończono najpóźniej około 1450 roku. Na północnej ścianie obejrzyj Portal Ślubny z figurami panien mądrych i głupich, przy którym dawniej odbywała się część ceremonii ślubnej. Wieża ma ponad 60 metrów, a na jej szczycie od 1537 roku jest izba strażnika. W środku wisi obraz Tintoretta Wniebowzięcie Maryi.
Katedra ★Katedrę ufundował król Henryk II, który w 1007 roku założył biskupstwo Bamberg, a obecną świątynię z czterema wieżami konsekrowano w 1237 roku, po pożarach dwóch wcześniejszych. W środku zobaczysz Rycerza Bamberskiego z około 1230 roku, posąg konnego jeźdźca, o którym do dziś nie wiadomo, kogo przedstawia. Jest tu nagrobek Henryka II i jego żony Kunegundy, jedynej kanonizowanej pary cesarskiej, dzieło Tilmana Riemenschneidera, oraz ołtarz Wita Stwosza z 1523 roku. Spoczywa tu też papież Klemens II, a jego grób jest jedynym zachowanym grobem papieskim na północ od Alp.
Dawny dwór biskupi (Alte Hofhaltung) ★Tu w 1003 roku stał pałac króla Henryka II, a od 1007 roku była to siedziba biskupów Bambergu. Wejdź przez renesansową Piękną Bramę (Schöne Pforte) z 1573 roku, dzieło rzeźbiarza Pankraza Wagnera, z Maryją pomiędzy Henrykiem i Kunegundą. Za nią kryje się dziedziniec otoczony późnogotyckimi domami z muru pruskiego z drewnianymi galeriami. Od 1973 roku latem odbywają się tu przedstawienia festiwalu Calderón, a w budynkach mieści się Muzeum Historyczne.
Nowa Rezydencja (Neue Residenz) ★Nowa Rezydencja była do 1802 roku siedzibą książąt-biskupów Bambergu, którzy byli zarazem duchownymi i świeckimi władcami. Barokowe skrzydła zbudował w latach 1697-1703 Leonhard Dientzenhofer dla księcia-biskupa Lothara Franza von Schönborna, a z tyłu stoją starsze, renesansowe skrzydła z lat 1604-1612. Najsłynniejsza jest Sala Cesarska z freskami Melchiora Steidla z lat 1707-1709 i 16 portretami cesarzy większymi niż naturalna wielkość. Zwiedzanie jest płatne, ale dzieci i młodzież do 18 lat wchodzą bezpłatnie.
Klasztor Michelsberg ★Na jednym z siedmiu wzgórz Bambergu biskup Eberhard I założył w 1015 roku klasztor benedyktynów, który rozwiązano w 1803 roku. Barokową fasadę kościoła Świętego Michała zbudował Leonhard Dientzenhofer w latach 1696-1700, a wielkie schody przed nią dodano w latach 1722-1723. W 2012 roku ze sklepienia odpadł tynk i kościół zamknięto na 14 lat, a po remoncie otwarto go ponownie 25 kwietnia 2026 roku. W środku spójrz na sklepienie, nazywane Ogrodem Niebiańskim, z 585 namalowanymi roślinami, i na grób świętego Ottona, biskupa Bambergu. Klasztor stoi na wzgórzu nad miastem, więc spod kościoła widać cały Bamberg.
Toalety / kasy / parking 12
Dworzec autobusowy ZOBSpacer zaczyna się na dworcu autobusowym ZOB przy ulicy Promenadestraße, gdzie zatrzymują się autobusy miejskie, między innymi linia 901 z dworca kolejowego. Stąd jest kilka kroków na Maxplatz. Trasa prowadzi przez Wyspę Miejską, serce mieszczańskiego Bambergu, nad rzekę do Starego Ratusza i Małej Wenecji, a potem pod górę na Wzgórze Katedralne i do klasztoru Michelsberg.