jedzeniemiejsc z jedzeniem nie ma jeszcze na mapie
Spacer zaczyna się na parkingu pod zamkiem, przy Thüringer Erlebnisportal, dokąd dojedziesz autobusem linii 3 z dworca autobusowego przy Eisenach Hauptbahnhof, a kończy się w ogrodzie ziół na południowym krańcu zamku. Z parkingu na zamek jest około 500 metrów pod górę: stromymi schodami albo dłuższą i łagodniejszą drogą dojazdową, która miejscami też jest stroma i brukowana, a płatny Burg-Shuttle kosztuje 4 euro w jedną stronę i 7 euro w obie. Dziedzińce i tereny wokół zamku są bezpłatne, a bilet jest potrzebny tylko do wnętrz, czyli Palasu, muzeum i izby Lutra: dorośli płacą 13 euro, uczniowie od 7 do 18 lat 5 euro, rodzina 31 euro, a dzieci do 6 lat wchodzą za darmo. Po Palasie oprowadza przewodnik po niemiecku co godzinę, możesz też zwiedzać z audioprzewodnikiem, a wejście na Wieżę Południową kosztuje 1 euro. Od 2 listopada 2026 do 25 marca 2027 teren zamku jest otwarty od 9:30 do 16:30, a kasa od 9:30 do 15, latem teren od 8 do 20, a kasa od 10 do 17. We wnętrzach są kręte schody i nie ma windy. Toalety są na parkingu, bez barier w Erlebnisportal, oraz na zamku obok punktu obsługi zwiedzających. Jeśli jesteś już na zamku, Turi poprowadzi od najbliższego punktu. Zaplanuj około półtorej godziny na spacer, a z wnętrzami około 3 godzin.
W domu otwórz obiekt w Turi i dotknij „Pobierz na wyjazd”: mapa, opisy i zdjęcia zadziałają bez zasięgu.
Najdalsze punkty zwiedzaj na początku, kiedy masz jeszcze siły.
Odhaczaj na bieżąco, a przy wyjściu będziesz wiedzieć, co zostało.
Wartburg w aplikacji Turi
Pozycja na żywo, trasa od punktu do punktu, opisy do czytania i słuchania. Bezpłatnie, bez konta, w 12 językach.
Wartburg stoi na skalnym grzbiecie około 220 metrów nad Eisenach, a w 1999 roku jako pierwszy zamek w Niemczech trafił na listę UNESCO. Według legendy założył go w 1067 roku Ludwik Skoczek, a pierwsza wzmianka o zamku pochodzi z 1080 roku. Na początku XIII wieku żyła tu święta Elżbieta, w latach 1521-1522 Marcin Luter przetłumaczył tu Nowy Testament na niemiecki, a w 1817 roku 500 studentów zebrało się na Wartburgfest, żeby domagać się zjednoczonych Niemiec i konstytucji. Spacer prowadzi od parkingu pod górę, przez most zwodzony i oba dziedzińce aż do ogrodu ziół na południowym krańcu zamku.
Fot. EACC80, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons1
Atrakcja
Ośla ścieżka Eselei
Od 1901 roku u stóp Wartburga działała stacja osłów, z której turyści wjeżdżali pod zamek na oślich grzbietach. Tradycja jazdy na osłach skończyła się w 2020 roku, a budynek stacji rozebrano wiosną 2022 roku po szkodach wyrządzonych przez powalone drzewa. We wrześniu 2023 roku otwarto tu Eselei, ścieżkę wiedzy i zabawy: 300 metrów leśnej drogi od dawnej stacji do placu dorożek na zamkowym wzgórzu, z 10 stacjami, zagadkami i rymowankami. Na oślich figurach można się wspinać, huśtać i balansować.
Fot. Krzysztof Golik, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons2
Atrakcja
Szaniec i Hotel na Wartburgu
Szaniec, po niemiecku Wartburgschanze, wyznacza wejście do pierwszej części zamku. W latach 90. XX wieku odsłonięto tu fundamenty dawnej Wieży Rybackiej, Fischerturm. Obok, na wzgórzu Gaisköpfchen, stoi Hotel na Wartburgu z końca XIX wieku, a jego gospodę zbudowano w latach 1912-1914 według projektu Bodo Ebhardta. Hotel jest zamknięty od listopada 2023 roku, a Fundacja Wartburga planuje remont od 2028 roku, po którym ma być otwarty dla wszystkich gości.
Fot. Krzysztof Golik, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons3
Budynek / zabytek
Most zwodzony i Torhaus
Według legendy Ludwik Skoczek, gdy zobaczył to wzgórze, zawołał: „Czekaj, góro, staniesz się moim zamkiem!”, po niemiecku „Wart, Berg!”. Do zamku wchodzi się, dawniej i dziś, przez most zwodzony i Torhaus, budynek bramny o średniowiecznym rdzeniu. Obecny Torhaus zbudowano pod koniec XV wieku z wykorzystaniem starszych części, a ma 3 bramy. Wejście i przejście przez dziedzińce jest bezpłatne.
Fot. Krzysztof Golik, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons4
Atrakcja
Pierwszy dziedziniec (Vorburg)
Pierwszy dziedziniec, Vorburg, otaczają Torhaus, Dom Rycerski, czyli Ritterhaus, Vogtei i 2 kryte ganki obronne. Ritterhaus i Vogtei pochodzą z późnego średniowiecza, a ganki częściowo z XV wieku: zachodni to Ganek Małgorzaty, a wschodni Ganek Elżbiety. Studnia na dziedzińcu nie jest średniowieczna, bo dawniej wodę przywożono na górę na zwierzętach jucznych i zbierano w cysternie.
Fot. FrDr, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons5
Budynek / zabytek
Vogtei i izba Lutra
Vogtei, dawny dom wójta, ma kamienne dolne kondygnacje, zapewne z pełnego średniowiecza, i szachulcowe piętra z około 1480 roku. Spójrz na gotycki Wykusz Norymberski: pochodzi z domu patrycjusza w Norymberdze i dobudowano go dopiero w latach 70. XIX wieku. W środku jest izba Lutra, w której Marcin Luter, ukryty jako rycerz Jerzy, czyli Junker Jörg, mieszkał od 4 maja 1521 do 1 marca 1522 roku i w zaledwie 11 tygodni przetłumaczył Nowy Testament na niemiecki. Izba była celem pielgrzymek już w XVI wieku, a zobaczysz ją z biletem do wnętrz.
Fot. Krzysztof Golik, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons6
Budynek / zabytek
Drugi dziedziniec i Bergfried
Drugi dziedziniec, Hofburg, otaczają Palas, Bergfried, Wieża Południowa i budynek Gadem, a od północy zamyka go zespół Nowej Kemenaty, Torhalle i Dirnitz. Bergfried, główną wieżę, zbudowano w latach 1853-1859 obok fundamentów średniowiecznej poprzedniczki, a w środku mieści zbiornik zamkowego wodociągu. Krzyż na szczycie poświęcono 11 czerwca 1859 roku. Gadem odnowiono w latach 1874-1877, a w jego parterze działa Wartburg-Café.
Fot. J.-H. Janßen, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons7
Budynek / zabytek
Palas
Palas, romański pałac landgrafów Turyngii, zbudowano około 1156-1162 roku za landgrafa Ludwika II, a belki dolnej kondygnacji datuje się na lata 1157-1158. To pierwszy pałac tego rodzaju w krajach niemieckojęzycznych i uchodzi za najlepiej zachowaną późnoromańską budowlę świecką na północ od Alp. W latach 1847-1870 odnowił go dla wielkiego księcia Karola Aleksandra architekt Hugo von Ritgen. W środku jest Sala Śpiewaków, przypominająca legendarny turniej minnesängerów, do którego nawiązuje opera Wagnera „Tannhäuser”, komnata Elżbiety z mozaikami z lat 1902-1906 i 40-metrowa Sala Uroczysta, przy której akustyce doradzał Franz Liszt. Wnętrza zwiedzisz z biletem, z przewodnikiem albo z audioprzewodnikiem.
Fot. J.-H. Janßen, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons8
Budynek / zabytek
Wieża Południowa (Südturm)
Wieża Południowa z XIV wieku to średniowieczna wieża z lochem. Więźniów spuszczano do lochu przez otwór w połowie wysokości wieży, nazywany dziurą strachu. W 1540 roku więziono tu anabaptystę Fritza Erbego, który zmarł w 1548 roku. Wejście na wieżę kosztuje 1 euro, a z góry roztacza się widok na Las Turyński.
Fot. Lukas Beck, CC BY 4.0, Wikimedia Commons9
Atrakcja
Ogród ziół
Na samym południowym końcu zamku leży obniżony ogród ziół, Kräutergarten. W 6 skrzyniowych grządkach rosną rośliny lecznicze i przyprawowe, które pomagały na różne choroby już w średniowieczu i na początku epoki nowożytnej. Poprzednik ogrodu był tu prawdopodobnie najpóźniej w XVI wieku. Obok, przy południowym końcu Palasu, stoi Łaźnia Rycerska z 1890 roku, która pokazuje romantyczne wyobrażenie o kąpiących się rycerzach.
Wszystkie punkty (16)
Pogrupowane jak w legendzie planu. Gwiazdka oznacza punkty polecane.
Atrakcja 6
Ośla ścieżka Eselei ★Od 1901 roku u stóp Wartburga działała stacja osłów, z której turyści wjeżdżali pod zamek na oślich grzbietach. Tradycja jazdy na osłach skończyła się w 2020 roku, a budynek stacji rozebrano wiosną 2022 roku po szkodach wyrządzonych przez powalone drzewa. We wrześniu 2023 roku otwarto tu Eselei, ścieżkę wiedzy i zabawy: 300 metrów leśnej drogi od dawnej stacji do placu dorożek na zamkowym wzgórzu, z 10 stacjami, zagadkami i rymowankami. Na oślich figurach można się wspinać, huśtać i balansować.
Szaniec i Hotel na Wartburgu ★Szaniec, po niemiecku Wartburgschanze, wyznacza wejście do pierwszej części zamku. W latach 90. XX wieku odsłonięto tu fundamenty dawnej Wieży Rybackiej, Fischerturm. Obok, na wzgórzu Gaisköpfchen, stoi Hotel na Wartburgu z końca XIX wieku, a jego gospodę zbudowano w latach 1912-1914 według projektu Bodo Ebhardta. Hotel jest zamknięty od listopada 2023 roku, a Fundacja Wartburga planuje remont od 2028 roku, po którym ma być otwarty dla wszystkich gości.
Pierwszy dziedziniec (Vorburg) ★Pierwszy dziedziniec, Vorburg, otaczają Torhaus, Dom Rycerski, czyli Ritterhaus, Vogtei i 2 kryte ganki obronne. Ritterhaus i Vogtei pochodzą z późnego średniowiecza, a ganki częściowo z XV wieku: zachodni to Ganek Małgorzaty, a wschodni Ganek Elżbiety. Studnia na dziedzińcu nie jest średniowieczna, bo dawniej wodę przywożono na górę na zwierzętach jucznych i zbierano w cysternie.
Ogród ziół ★Na samym południowym końcu zamku leży obniżony ogród ziół, Kräutergarten. W 6 skrzyniowych grządkach rosną rośliny lecznicze i przyprawowe, które pomagały na różne choroby już w średniowieczu i na początku epoki nowożytnej. Poprzednik ogrodu był tu prawdopodobnie najpóźniej w XVI wieku. Obok, przy południowym końcu Palasu, stoi Łaźnia Rycerska z 1890 roku, która pokazuje romantyczne wyobrażenie o kąpiących się rycerzach.
ElisabethplanNa tym miejscu u stóp Wartburga święta Elżbieta założyła szpital, a później stał tu klasztor franciszkanów. Elżbieta, córka króla Węgier Andrzeja II, urodziła się w 1207 roku i jako 4-letnia dziewczynka przyjechała do Turyngii. W 1221 roku poślubiła landgrafa Ludwika IV, a gdy zmarł w drodze na wyprawę krzyżową, w listopadzie 1227 roku opuściła Wartburg. Zmarła w Marburgu w 1231 roku, a już 4 lata później ogłoszono ją świętą. Obok figury Elżbiety stoi kamień pamięci Fritza Erbego, więźnia Wieży Południowej.
Ścieżka Cnót i plac budowy zamkuŚcieżka pod zachodnimi murami zamku od XIX wieku nazywa się Ścieżką Cnót, po niemiecku Tugendpfad. Na jej północnym końcu leży Burgenbauplatz, średniowieczny plac budowy zamku. Pomoce i makiety pokazują, jak w średniowieczu budowano zamki, a wszystko wolno dotknąć i wypróbować.
Budynek / zabytek 5
Most zwodzony i Torhaus ★Według legendy Ludwik Skoczek, gdy zobaczył to wzgórze, zawołał: „Czekaj, góro, staniesz się moim zamkiem!”, po niemiecku „Wart, Berg!”. Do zamku wchodzi się, dawniej i dziś, przez most zwodzony i Torhaus, budynek bramny o średniowiecznym rdzeniu. Obecny Torhaus zbudowano pod koniec XV wieku z wykorzystaniem starszych części, a ma 3 bramy. Wejście i przejście przez dziedzińce jest bezpłatne.
Vogtei i izba Lutra ★Vogtei, dawny dom wójta, ma kamienne dolne kondygnacje, zapewne z pełnego średniowiecza, i szachulcowe piętra z około 1480 roku. Spójrz na gotycki Wykusz Norymberski: pochodzi z domu patrycjusza w Norymberdze i dobudowano go dopiero w latach 70. XIX wieku. W środku jest izba Lutra, w której Marcin Luter, ukryty jako rycerz Jerzy, czyli Junker Jörg, mieszkał od 4 maja 1521 do 1 marca 1522 roku i w zaledwie 11 tygodni przetłumaczył Nowy Testament na niemiecki. Izba była celem pielgrzymek już w XVI wieku, a zobaczysz ją z biletem do wnętrz.
Drugi dziedziniec i Bergfried ★Drugi dziedziniec, Hofburg, otaczają Palas, Bergfried, Wieża Południowa i budynek Gadem, a od północy zamyka go zespół Nowej Kemenaty, Torhalle i Dirnitz. Bergfried, główną wieżę, zbudowano w latach 1853-1859 obok fundamentów średniowiecznej poprzedniczki, a w środku mieści zbiornik zamkowego wodociągu. Krzyż na szczycie poświęcono 11 czerwca 1859 roku. Gadem odnowiono w latach 1874-1877, a w jego parterze działa Wartburg-Café.
Palas ★Palas, romański pałac landgrafów Turyngii, zbudowano około 1156-1162 roku za landgrafa Ludwika II, a belki dolnej kondygnacji datuje się na lata 1157-1158. To pierwszy pałac tego rodzaju w krajach niemieckojęzycznych i uchodzi za najlepiej zachowaną późnoromańską budowlę świecką na północ od Alp. W latach 1847-1870 odnowił go dla wielkiego księcia Karola Aleksandra architekt Hugo von Ritgen. W środku jest Sala Śpiewaków, przypominająca legendarny turniej minnesängerów, do którego nawiązuje opera Wagnera „Tannhäuser”, komnata Elżbiety z mozaikami z lat 1902-1906 i 40-metrowa Sala Uroczysta, przy której akustyce doradzał Franz Liszt. Wnętrza zwiedzisz z biletem, z przewodnikiem albo z audioprzewodnikiem.
Wieża Południowa (Südturm) ★Wieża Południowa z XIV wieku to średniowieczna wieża z lochem. Więźniów spuszczano do lochu przez otwór w połowie wysokości wieży, nazywany dziurą strachu. W 1540 roku więziono tu anabaptystę Fritza Erbego, który zmarł w 1548 roku. Wejście na wieżę kosztuje 1 euro, a z góry roztacza się widok na Las Turyński.
Toalety / kasy / parking 5
Parking i ErlebnisportalSpacer zaczyna się na parkingu pod Wartburgiem, przy Thüringer Erlebnisportal, gdzie zatrzymuje się też autobus z miasta. Parking jest płatny, a opłatę nalicza się po numerze rejestracyjnym; są tu toalety, schowki, stojaki na rowery i automaty do opłat. Erlebnisportal jest bezpłatny i dostępny bez barier. Na zamek jest stąd około 500 metrów pod górę, pieszo albo płatnym Burg-Shuttle za 4 euro w jedną stronę.