Fot. Carsten Steger, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
ParkHanower, Dolna Saksonia, Niemcy

Herrenhausen: co zobaczyć, mapa i trasa zwiedzania

Ogrody Herrenhausen w Hanowerze. W aplikacji Turi ta sama mapa pokazuje twoją pozycję, prowadzi od punktu do punktu i pozwala odhaczać zwiedzone miejsca.

13punktów do zobaczenia
10na polecanej trasie
ok. 2 h 30 minzwiedzania

Przed wyjazdem

ok. 2 h 30 minspokojnym tempem, z przerwami
5toalety na mapie
jedzeniemiejsc z jedzeniem nie ma jeszcze na mapie
Spacer zaczyna się przy wejściu od ulicy Herrenhäuser Straße, obok pawilonu informacyjnego, dokąd dojedziesz tramwajem linii 4 albo 5 do przystanku Herrenhäuser Gärten. Trasa prowadzi przez Wielki Parter, obok pałacu i groty, do ogrodów tematycznych i Wielkiej Fontanny, a kończy się przy zachodnim pawilonie narożnym na południu, skąd do wyjścia jest około 1 kilometra. Jeśli jesteś już w ogrodzie, Turi poprowadzi od najbliższego punktu. Wstęp jest płatny: bilet łączony do Wielkiego Ogrodu, Ogrodu Górskiego i muzeum w pałacu kosztuje 10 euro, ulgowy 8 euro, dzieci i młodzież do 17 lat wchodzą bezpłatnie, a zimą bilet jest tańszy. Ogród jest otwarty codziennie od 9, od maja do sierpnia do 20, w pozostałe miesiące do zmroku: od listopada do stycznia do 16:30, w lutym do 17:30, a w marcu do 18; ostatnie wejście jest godzinę przed zamknięciem. Od listopada do marca fontanny nie pracują, pawilon informacyjny jest zamknięty, grota jest czynna do 16, a muzeum w pałacu od wtorku do niedzieli w godzinach 9-16. Ogród jest prawie bez barier, a psów nie wolno wprowadzać. Toalety są przy pałacu, przy wejściu obok Galerii i w zachodniej części ogrodu, przy tarasie widokowym. Zaplanuj około 2,5 godziny, bez zwiedzania muzeum.
  • W domu otwórz obiekt w Turi i dotknij „Pobierz na wyjazd”: mapa, opisy i zdjęcia zadziałają bez zasięgu.
  • Najdalsze punkty zwiedzaj na początku, kiedy masz jeszcze siły.
  • Odhaczaj na bieżąco, a przy wyjściu będziesz wiedzieć, co zostało.

Herrenhausen w aplikacji Turi

Pozycja na żywo, trasa od punktu do punktu, opisy do czytania i słuchania. Bezpłatnie, bez konta, w 12 językach.

Pobierz na Androida

Mapa obiektu

Ten sam plan co w aplikacji. Dotknij punktu, żeby zobaczyć zdjęcie i opis; w Turi zobaczysz na nim też siebie.

Plan: Herrenhausen
1polecane, w kolejności trasypozostałe punktyWCtoalety, jedzenie, kasy

Coś się nie zgadza? Daj znać.

Warto zobaczyć

Wielki Ogród w Herrenhausen to jeden z najważniejszych ogrodów barokowych w Europie, zachowany prawie bez zmian. Założony w 1675 roku jako ogród letniej rezydencji, swój obecny kształt i wielkość zawdzięcza elektorce Zofii i jej ogrodnikowi Martinowi Charbonnierowi, którzy pracowali nad nim do 1714 roku. Na 50 hektarach, otoczonych z trzech stron kanałem Graft, są parter z rzeźbami, teatr z żywopłotów, labirynt, grota ozdobiona przez Niki de Saint Phalle i Wielka Fontanna, która w 1720 roku biła wyżej niż fontanny Wersalu. Razem z Ogrodem Górskim (Berggarten) i Ogrodem Jerzego (Georgengarten) tworzy Ogrody Herrenhausen.

Galeria i OranżeriaFot. Misburg3014, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons1
Budynek / zabytek

Galeria i Oranżeria

Długi budynek Galerii powstał w latach 1694-1698 i miał być oranżerią, czyli zimowym schronieniem dla drzewek w donicach. Elektorka Zofia postanowiła, że wielka sala posłuży też do uczt, a w skrzydłach powstaną mieszkania; ściany pokrył freskami wenecki malarz Tommaso Giusti. Sala jest większa od Sali Lustrzanej w Wersalu, a Galeria przetrwała drugą wojnę światową prawie bez zniszczeń. Obok stoi Oranżeria z 1723 roku, zbudowana dla kolekcji drzewek pomarańczowych. Na placu przed Galerią stało kiedyś około 600 drzewek pomarańczowych, a dziś szumi tu Fontanna Neptuna i błyszczy Złota Brama, jeden z ulubionych motywów fotografów.

Teatr w OgrodzieFot. Ingo Rickmann Ricki, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons2
Atrakcja

Teatr w Ogrodzie

Teatr w Ogrodzie elektorka Zofia kazała urządzić od 1689 roku. To pierwszy teatr z żywopłotów na terenie Niemiec i jedyny, który się zachował: kulisy scen tworzą tu przycięte żywopłoty. Elektor Ernest August ustawił w nim 27 złoconych figur, z których przetrwało 18 ołowianych. W latach 2019-2021 scenę i widownię przywrócono do dawnego wyglądu, a latem odbywają się tu przedstawienia i koncerty. Obok, w małym zagajniku, stoją posągi Zofii, Ernesta Augusta, Jerzego I i księcia Jerzego z Calenbergu.

Wielki ParterFot. Losch, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons3
Atrakcja

Wielki Parter

Wielki Parter to podzielona na 8 kwater część ogrodu przed pałacem. Stoją tu 32 rzeźby z piaskowca, a przy ich doborze elektorka Zofia wzorowała się prawdopodobnie na rzeźbach z Wersalu. Co roku ogrodnicy sadzą tu około 70 tysięcy roślin kwitnących wiosną, a obsadzenie zmienia się 2 razy w roku. W środku, od kwietnia do października, tryska ze 164 strumieni Fontanna Dzwonowa, a bliżej pałacu stoi zegar słoneczny. Żywopłoty grabowe w całym ogrodzie mają razem 18 kilometrów, a bukszpanowe 20 kilometrów.

Pałac HerrenhausenFot. Hajotthu, CC BY 3.0, Wikimedia Commons4
Budynek / zabytek

Pałac Herrenhausen

Pałac Herrenhausen był letnią rezydencją władców Hanoweru, rozbudowywaną od 1675 roku. W latach 1819-1821 architekt Georg Ludwig Friedrich Laves nadał mu klasycystyczny wygląd. W 1943 roku pałac został zniszczony w nalocie bombowym, a w latach 2010-2013 Fundacja Volkswagena odbudowała go z dawnymi fasadami. Dziś mieści centrum konferencyjne i muzeum, czynne od wtorku do niedzieli. Po prawej stronie, patrząc od ogrodu, stoi Wielka Kaskada, która razem z grotą przetrwała bombardowanie i ma około 350 lat.

Grota Niki de Saint PhalleFot. AUTOR.4200, CC0, Wikimedia Commons5
Atrakcja

Grota Niki de Saint Phalle

Grotę zbudowano w 1676 roku i razem z Wielką Kaskadą należy do najstarszych zachowanych budowli w Herrenhausen. W czasach baroku tryskało w niej ponad 40 strumieni wody, ale w połowie XVIII wieku straciła wystrój i przez 250 lat służyła jako magazyn. Artystka Niki de Saint Phalle wyłożyła jej 3 sale mozaiką ze szkła, luster i kamyków. Grotę otwarto w marcu 2003 roku, już po śmierci artystki w 2002 roku. Wejście jest w cenie biletu do ogrodu, a zimą grota jest czynna do 16.

LabiryntFot. Carsten Steger, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons6
Atrakcja

Labirynt

Labirynt z żywopłotów powstał w 1937 roku, ale pomysł wziął się z projektu z XVII wieku. Jego żywopłoty mają razem 500 metrów długości. W środku stoi pawilon, który dawniej był ptaszarnią. Spróbuj dojść do niego i wrócić bez błądzenia, to dobra zabawa dla całej rodziny.

Ogrody tematyczneFot. Bernd Schwabe in Hannover, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons7
Atrakcja

Ogrody tematyczne

W latach 1936-1937 urządzono tu 8 ogrodów tematycznych, każdy otoczony żywopłotem. Są wśród nich Ogród Renesansowy, Ogród Barokowy i Ogród Rokokowy, a także ogród trawnikowy, ogród na wyspie, ogród z fontannami oraz dolnoniemiecki ogród kwiatowy i ogród różany. W ogrodzie różanym, wzorowanym na układzie z XVI wieku, rośnie około 650 odmian róż. Na północ od ogrodów tematycznych leżą 4 Łabędzie Stawy, a w Ogrodzie Renesansowym stoi rzeźba Marsjasza dłuta Johanna Friedricha Eversmanna.

Pomnik elektorki ZofiiFot. Raycer, CC BY-SA 3.0 de, Wikimedia Commons8
Atrakcja

Pomnik elektorki Zofii

Pomnik z marmuru kararyjskiego upamiętnia elektorkę Zofię, twórczynię Wielkiego Ogrodu. Według tradycji właśnie w tym miejscu zmarła w 1714 roku, w wieku 83 lat. Urodziła się w 1630 roku w Hadze, ogród w Herrenhausen urządzała od 1679 roku i mawiała: „Ogród jest moim życiem”. Jej sarkofag stoi w Mauzoleum Welfów w sąsiednim Ogrodzie Górskim.

Nowy OgródFot. Misburg3014, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons9
Atrakcja

Nowy Ogród

Południowa połowa Wielkiego Ogrodu nazywa się Nowym Ogrodem (Nouveau Jardin). Aleje dzielą ją na 32 trójkątne gaje otoczone żywopłotami, a układ porządkują 4 Fontanny Gwiaździste i Wielka Fontanna. Od XVIII do XX wieku rosły tu drzewa owocowe, a po przebudowie w latach 1936-1937 posadzono drzewa liściaste. Stoisz przy jednej z Fontann Gwiaździstych, spójrz, jak zbiegają się przy niej aleje.

Wielka FontannaFot. Holbein66, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons10
Atrakcja

Wielka Fontanna

Wielka Fontanna to duma Herrenhausen. Pierwsza próba w 1719 roku dała strumień wysoki tylko na 5 metrów zamiast 20, ale w 1720 roku woda wystrzeliła na 35 metrów, o 8 metrów wyżej niż w Wersalu. Zabytkowa pompownia z 1863 roku nad rzeką Leine reguluje dziś poziom wody w Grafcie, która zasila fontanny, a przy bezwietrznej pogodzie strumień sięga 72 metrów. Woda wylatuje przez szczelinę o szerokości 4 milimetrów z prędkością około 140 kilometrów na godzinę. Fontanna działa od kwietnia do października, w dni powszednie w godzinach 10-12 i 15-17, a w weekendy i święta 10-12 i 14-17.

Wszystkie punkty (19)

Pogrupowane jak w legendzie planu. Gwiazdka oznacza punkty polecane.

Budynek / zabytek 4
Galeria i Oranżeria ★Długi budynek Galerii powstał w latach 1694-1698 i miał być oranżerią, czyli zimowym schronieniem dla drzewek w donicach. Elektorka Zofia postanowiła, że wielka sala posłuży też do uczt, a w skrzydłach powstaną mieszkania; ściany pokrył freskami wenecki malarz Tommaso Giusti. Sala jest większa od Sali Lustrzanej w Wersalu, a Galeria przetrwała drugą wojnę światową prawie bez zniszczeń. Obok stoi Oranżeria z 1723 roku, zbudowana dla kolekcji drzewek pomarańczowych. Na placu przed Galerią stało kiedyś około 600 drzewek pomarańczowych, a dziś szumi tu Fontanna Neptuna i błyszczy Złota Brama, jeden z ulubionych motywów fotografów.
Pałac Herrenhausen ★Pałac Herrenhausen był letnią rezydencją władców Hanoweru, rozbudowywaną od 1675 roku. W latach 1819-1821 architekt Georg Ludwig Friedrich Laves nadał mu klasycystyczny wygląd. W 1943 roku pałac został zniszczony w nalocie bombowym, a w latach 2010-2013 Fundacja Volkswagena odbudowała go z dawnymi fasadami. Dziś mieści centrum konferencyjne i muzeum, czynne od wtorku do niedzieli. Po prawej stronie, patrząc od ogrodu, stoi Wielka Kaskada, która razem z grotą przetrwała bombardowanie i ma około 350 lat.
Fragment schodów pałacowychTen kamienny fragment to pozostałość wielkich schodów pałacu Herrenhausen. Schody przetrwały nalot w 1943 roku, który zniszczył pałac. Po wojnie ruiny pałacu w większości rozebrano, a schody ocalono i przeniesiono. Porównaj je z odbudowanym pałacem na północnym krańcu ogrodu.
Pawilon narożnyNa 2 południowych narożnikach ogrodu stoją okrągłe pawilony, zbudowane w latach 1707-1708 według projektu nadwornego architekta Louisa Remy'ego de la Fosse. Od 1757 roku stoją w nich popiersia greckich i rzymskich bogów. Tuż obok płynie Graft, kanał otaczający ogród z trzech stron. Stąd wrócisz na północ do wyjścia przy pałacu, około 1 kilometra.
Atrakcja 9
Teatr w Ogrodzie ★Teatr w Ogrodzie elektorka Zofia kazała urządzić od 1689 roku. To pierwszy teatr z żywopłotów na terenie Niemiec i jedyny, który się zachował: kulisy scen tworzą tu przycięte żywopłoty. Elektor Ernest August ustawił w nim 27 złoconych figur, z których przetrwało 18 ołowianych. W latach 2019-2021 scenę i widownię przywrócono do dawnego wyglądu, a latem odbywają się tu przedstawienia i koncerty. Obok, w małym zagajniku, stoją posągi Zofii, Ernesta Augusta, Jerzego I i księcia Jerzego z Calenbergu.
Wielki Parter ★Wielki Parter to podzielona na 8 kwater część ogrodu przed pałacem. Stoją tu 32 rzeźby z piaskowca, a przy ich doborze elektorka Zofia wzorowała się prawdopodobnie na rzeźbach z Wersalu. Co roku ogrodnicy sadzą tu około 70 tysięcy roślin kwitnących wiosną, a obsadzenie zmienia się 2 razy w roku. W środku, od kwietnia do października, tryska ze 164 strumieni Fontanna Dzwonowa, a bliżej pałacu stoi zegar słoneczny. Żywopłoty grabowe w całym ogrodzie mają razem 18 kilometrów, a bukszpanowe 20 kilometrów.
Grota Niki de Saint Phalle ★Grotę zbudowano w 1676 roku i razem z Wielką Kaskadą należy do najstarszych zachowanych budowli w Herrenhausen. W czasach baroku tryskało w niej ponad 40 strumieni wody, ale w połowie XVIII wieku straciła wystrój i przez 250 lat służyła jako magazyn. Artystka Niki de Saint Phalle wyłożyła jej 3 sale mozaiką ze szkła, luster i kamyków. Grotę otwarto w marcu 2003 roku, już po śmierci artystki w 2002 roku. Wejście jest w cenie biletu do ogrodu, a zimą grota jest czynna do 16.
Labirynt ★Labirynt z żywopłotów powstał w 1937 roku, ale pomysł wziął się z projektu z XVII wieku. Jego żywopłoty mają razem 500 metrów długości. W środku stoi pawilon, który dawniej był ptaszarnią. Spróbuj dojść do niego i wrócić bez błądzenia, to dobra zabawa dla całej rodziny.
Ogrody tematyczne ★W latach 1936-1937 urządzono tu 8 ogrodów tematycznych, każdy otoczony żywopłotem. Są wśród nich Ogród Renesansowy, Ogród Barokowy i Ogród Rokokowy, a także ogród trawnikowy, ogród na wyspie, ogród z fontannami oraz dolnoniemiecki ogród kwiatowy i ogród różany. W ogrodzie różanym, wzorowanym na układzie z XVI wieku, rośnie około 650 odmian róż. Na północ od ogrodów tematycznych leżą 4 Łabędzie Stawy, a w Ogrodzie Renesansowym stoi rzeźba Marsjasza dłuta Johanna Friedricha Eversmanna.
Pomnik elektorki Zofii ★Pomnik z marmuru kararyjskiego upamiętnia elektorkę Zofię, twórczynię Wielkiego Ogrodu. Według tradycji właśnie w tym miejscu zmarła w 1714 roku, w wieku 83 lat. Urodziła się w 1630 roku w Hadze, ogród w Herrenhausen urządzała od 1679 roku i mawiała: „Ogród jest moim życiem”. Jej sarkofag stoi w Mauzoleum Welfów w sąsiednim Ogrodzie Górskim.
Nowy Ogród ★Południowa połowa Wielkiego Ogrodu nazywa się Nowym Ogrodem (Nouveau Jardin). Aleje dzielą ją na 32 trójkątne gaje otoczone żywopłotami, a układ porządkują 4 Fontanny Gwiaździste i Wielka Fontanna. Od XVIII do XX wieku rosły tu drzewa owocowe, a po przebudowie w latach 1936-1937 posadzono drzewa liściaste. Stoisz przy jednej z Fontann Gwiaździstych, spójrz, jak zbiegają się przy niej aleje.
Wielka Fontanna ★Wielka Fontanna to duma Herrenhausen. Pierwsza próba w 1719 roku dała strumień wysoki tylko na 5 metrów zamiast 20, ale w 1720 roku woda wystrzeliła na 35 metrów, o 8 metrów wyżej niż w Wersalu. Zabytkowa pompownia z 1863 roku nad rzeką Leine reguluje dziś poziom wody w Grafcie, która zasila fontanny, a przy bezwietrznej pogodzie strumień sięga 72 metrów. Woda wylatuje przez szczelinę o szerokości 4 milimetrów z prędkością około 140 kilometrów na godzinę. Fontanna działa od kwietnia do października, w dni powszednie w godzinach 10-12 i 15-17, a w weekendy i święta 10-12 i 14-17.
Taras widokowyTaras widokowy zbudowano podczas przebudowy ogrodu w latach 1936-1937, w tym samym czasie co 8 ogrodów tematycznych. Z tarasu widać Wielki Parter i jego geometryczny układ. Według oficjalnego planu ogrodu piknik wolno urządzić tylko tutaj, w rzędach lip i na ławkach.
Toalety / kasy / parking 6
Toaleta publiczna 1
Toaleta publiczna 2
Toaleta publiczna 3
Toaleta publiczna 4
Toaleta publiczna 5
Wejście przy pawilonie informacyjnymSpacer zaczyna się przy wejściu do Wielkiego Ogrodu od ulicy Herrenhäuser Straße, obok pawilonu informacyjnego i przystanku tramwajowego Herrenhäuser Gärten. Ogród ma około 50 hektarów i z trzech stron otacza go kanał Graft, po którym w czasach elektorki Zofii dwór pływał gondolami. Trasa prowadzi obok Galerii i przez Wielki Parter do pałacu i groty, a potem na południe, przez ogrody tematyczne do Wielkiej Fontanny i pawilonu narożnego.
HerrenhausenPobierz Turi