Barbakan ★Okrągła twierdza z czerwonej cegły broniła głównego wejścia do miasta. Zbudowano ją w latach 1498 i 1499 za króla Jana Olbrachta, ze strachu przed najazdem ze wschodu. Mury mają ponad 3 metry grubości, a nad nimi wyrasta siedem wieżyczek. Dawniej Barbakan łączył się z Bramą Floriańską murowanym przejściem zwanym szyją, a dookoła była fosa. Mieszkańcy nazywają go Rondlem. Zgadnijcie, dlaczego.
Brama Floriańska ★Jedyna zachowana z ośmiu bram średniowiecznego Krakowa. Źródła wspominają o niej już w 1307 roku, a razem z hełmem ma 34,5 metra wysokości. Tędy królowie wjeżdżali do miasta i ruszali Drogą Królewską na Wawel. Od strony Plant zobaczycie orła według projektu Jana Matejki, od strony miasta świętego Floriana, patrona strażaków. Pod murami od lat wiszą obrazy na sprzedaż.
Kościół Mariacki ★Gotycka bazylika z dwiema nierównymi wieżami. Wyższa, Hejnalica, ma 82 metry, niższa 69. Co godzinę trębacz gra z niej hejnał na cztery strony świata, a melodia urywa się nagle. Legenda mówi, że tak właśnie przerwała ją tatarska strzała. W środku stoi ołtarz Wita Stwosza, rzeźbiony w latach 1477 do 1489, wielki na około 13 metrów. Posłuchajcie hejnału i pomachajcie trębaczowi: zwykle odmachuje.
Sukiennice ★Długa hala pośrodku Rynku to dawne centrum handlu suknem. Pierwsze kamienne kramy stanęły tu już przy lokacji miasta w 1257 roku. Po pożarze w 1555 roku halę odbudowano w stylu renesansowym i ozdobiono attyką z maszkaronami, czyli rzeźbionymi twarzami. Poszukajcie tych najśmieszniejszych. W środku do dziś są stragany z pamiątkami, na piętrze galeria malarstwa, a pod płytą Rynku podziemne muzeum.
Wieża Ratuszowa ★Gotycka wieża o wysokości 70 metrów to wszystko, co zostało z krakowskiego ratusza. Sam ratusz rozebrano w 1820 roku. Wejścia pilnują dwa kamienne lwy, przywiezione tu z pałacu w Pławowicach. W sezonie można wejść po schodach na górę i spojrzeć na Rynek z wysoka. W podziemiach dawniej było więzienie i piwiarnia.
Collegium Maius ★Najstarszy budynek Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jego początki sięgają 1400 roku, kiedy król Władysław Jagiełło kupił tu kamienicę za pieniądze zapisane przez królową Jadwigę. Na tej uczelni w latach 1491 do 1495 studiował Mikołaj Kopernik. Wejdźcie na dziedziniec z krużgankami i poszukajcie zegara. O 9, 11, 13, 15 i 17 gra melodię, a z okienka wychodzi orszak figur.
Kościół św. Piotra i Pawła ★Pierwsza barokowa budowla w Krakowie. Kościół ufundował dla jezuitów król Zygmunt III Waza, a budowa trwała od 1597 do 1619 roku. Przed wejściem, na ogrodzeniu, stoi dwunastu apostołów. Policzcie ich i poszukajcie tego z kluczami: to święty Piotr. W środku wisi najdłuższe w Polsce wahadło Foucaulta, a jego pokazy dowodzą, że Ziemia się obraca.
Katedra na Wawelu ★Tu koronowano królów Polski i tu ich chowano. W podziemiach spoczywa siedemnastu władców, a obok nich poeci i bohaterowie. Przy wejściu wiszą na łańcuchach wielkie kości. Legenda mówi, że należały do smoka, a naprawdę to kości prehistorycznych zwierząt. Na wieży wisi dzwon Zygmunt, odlany w 1520 roku. Waży ponad 12 ton i bije tylko w największe święta.
Zamek Królewski na Wawelu ★Przez stulecia mieszkali tu królowie Polski. Wejdźcie na dziedziniec z trzema piętrami krużganków: zbudowali go na początku XVI wieku włoscy mistrzowie dla króla Zygmunta Starego. W komnatach wiszą arrasy, wielkie tkane obrazy zamówione przez Zygmunta Augusta. Na wzgórze i dziedziniec wejdziecie bez biletu, bilety są potrzebne do komnat i wystaw.
Teatr im. Juliusza SłowackiegoJeden z najpiękniejszych teatrów w Polsce otwarto w 1893 roku. Zaprojektował go Jan Zawiejski, a gmach stanął w miejscu rozebranego kościoła św. Ducha. Od 1909 roku teatr nosi imię poety Juliusza Słowackiego. Spójrzcie na szczyt fasady: stoją tam figury, które przedstawiają między innymi Poezję, Dramat i Komedię.
Dom Jana MatejkiW kamienicy przy Floriańskiej 41 urodził się w 1838 roku i zmarł w 1893 roku Jan Matejko, malarz wielkich obrazów z historii Polski, takich jak Bitwa pod Grunwaldem. Muzeum działa tu od 1895 roku, a od 1904 roku jest oddziałem Muzeum Narodowego. Jesteście na ulicy Floriańskiej, najważniejszym odcinku Drogi Królewskiej. Na jej końcu widać już wieże kościoła Mariackiego.
Kościół św. WojciechaMały kościółek w rogu Rynku jest starszy niż sam Rynek. Jego romańskie mury pochodzą z końca XI wieku, a barokową kopułę dodano na początku XVII wieku. Według tradycji w tym miejscu głosił kazania święty Wojciech. Zwróćcie uwagę na wejście: jest wyraźnie niżej niż plac, bo przez stulecia poziom Rynku się podniósł.
Collegium NovumGłówny gmach Uniwersytetu Jagiellońskiego z czerwonej cegły wygląda na średniowieczny, ale budowę zaczęto dopiero w 1883 roku. Stoi przy Plantach, parku, który otacza całe Stare Miasto w miejscu dawnych murów obronnych. Obok gmachu znajdziecie pomnik Mikołaja Kopernika jako młodego studenta. Planty to dobre miejsce na chwilę w cieniu.
Bazylika FranciszkanówKościół franciszkanów stoi tu od XIII wieku, ale najbardziej słynie z tego, co powstało około 1900 roku. Stanisław Wyspiański pokrył ściany kolorowymi kwiatami i zaprojektował witraże. Najsłynniejszy, Bóg Ojciec, jest nad wejściem od 1904 roku. Zajrzyjcie do środka w słoneczny dzień: witraże świecą wtedy najmocniej. Wstęp jest wolny, poza nabożeństwami.
Kościół św. AndrzejaJeden z najstarszych kościołów Krakowa, zbudowany w latach 1079 do 1098. Grube kamienne mury i wąskie okna sprawiają, że wygląda jak mała twierdza, i taką rolę pełnił. Jan Długosz zapisał, że w 1241 roku mieszkańcy bronili się tu przed Mongołami. Spójrzcie na dwie wieże: dół jest romański, a hełmy barokowe, o kilkaset lat młodsze.