Fot. Christian Wolf ( www.c-w-design.de ), CC BY-SA 3.0 de, Wikimedia Commons
StarówkaLubeka, Szlezwik-Holsztyn, Niemcy
Lubeka: Stare Miasto od Holstentor do Burgtor: co zobaczyć, mapa i trasa zwiedzania
Lubeka: Stare Miasto od Holstentor do Burgtor. W aplikacji Turi ta sama mapa pokazuje twoją pozycję, prowadzi od punktu do punktu i pozwala odhaczać zwiedzone miejsca.
Spacer zaczyna się na placu Holstentorplatz przed bramą Holstentor, kilkaset metrów od dworca kolejowego Lübeck Hauptbahnhof, przed którym jest też dworzec autobusowy ZOB. Kończy się przy bramie Burgtor, a do dworca wrócisz autobusem, bo przez ZOB przejeżdża prawie każda linia miejska. Jeśli jesteś już na Starym Mieście, Turi poprowadzi od najbliższego punktu. Chodzenie po ulicach jest bezpłatne, bilety są potrzebne do muzeum w Holstentor, do Europejskiego Muzeum Hanzy i do kościoła Mariackiego, gdzie dorośli zwiedzający płacą za wstęp. Taras widokowy na wieży kościoła Świętego Piotra jest obecnie zamknięty, więc sprawdź przed wizytą, czy znów działa. Dziedziniec Füchtingshof jest otwarty codziennie od 10 do 12 i od 15 do 18, a w dziedzińcach wciąż mieszkają ludzie, więc zachowuj się cicho. W Adwencie na Rynku, przy ulicy Breite Straße i przy kościele Mariackim stoją jarmarki bożonarodzeniowe, a w szpitalu Świętego Ducha działa jarmark rękodzieła. Toaletę znajdziesz w parkingu przy Holstentor, przy ulicy Possehlstraße 1, oraz w punkcie Nette Toilette przy placu Koberg 22, czynnym w tygodniu od 7:30 do 21, w sobotę od 8:30 do 20 i w niedzielę od 9:30 do 20. Zakątek Malerwinkel i katedra leżą na południu wyspy, poza polecaną trasą. Zaplanuj około dwóch i pół godziny, a z Malerwinkel i katedrą około trzech i pół godziny.
W domu otwórz obiekt w Turi i dotknij „Pobierz na wyjazd”: mapa, opisy i zdjęcia zadziałają bez zasięgu.
Najdalsze punkty zwiedzaj na początku, kiedy masz jeszcze siły.
Odhaczaj na bieżąco, a przy wyjściu będziesz wiedzieć, co zostało.
Lubeka: Stare Miasto w aplikacji Turi
Pozycja na żywo, trasa od punktu do punktu, opisy do czytania i słuchania. Bezpłatnie, bez konta, w 12 językach.
Stare Miasto Lubeki leży na wyspie otoczonej wodą, a od 1987 roku jest na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Spacer zaczyna się przy bramie Holstentor, symbolu miasta, prowadzi obok spichrzy solnych nad rzeką Trawą, przez Rynek z gotyckim ratuszem i do kościoła Mariackiego, wzoru dla około 70 ceglanych kościołów nad Bałtykiem. Potem zajrzysz do ukrytych dziedzińców za kamienicami, miniesz szpital Świętego Ducha i dom gildii żeglarzy, a skończysz przy bramie Burgtor na północnym krańcu wyspy.
Fot. Dietmar Rabich, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons1
Budynek / zabytek
Holstentor
Holstentor to najsłynniejszy symbol Lubeki. Bramę zbudował w latach 1464-1478 miejski budowniczy Hinrich Helmstede na sztucznym wzgórzu w podmokłym gruncie, a wieża południowa zaczęła osiadać już w czasie budowy. Przed renowacją w XIX wieku najniższe strzelnice były już 50 centymetrów pod ziemią. Po tej stronie przeczytasz napis Concordia domi foris pax, czyli zgoda w domu, pokój na zewnątrz, a od strony miasta litery S.P.Q.L. W 1863 roku mieszkańcy uratowali bramę przed rozbiórką przewagą jednego głosu. Holstentor był na banknocie 50 marek, a w środku działa muzeum.
Fot. Dietmar Rabich, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons2
Budynek / zabytek
Spichrze solne (Salzspeicher)
Po drugiej stronie rzeki Trawy stoi rząd sześciu ceglanych spichrzy, zbudowanych między XVI a XVIII wiekiem. Trzymano w nich sól z okolic Lüneburga, którą spławiano do Lubeki kanałem Stecknitz, a stąd statkami do portów nad Bałtykiem. Później składowano tu sukno, zboże i drewno. Część spichrzy zagrała dom hrabiego Orloka w niemym filmie Nosferatu i w jego późniejszej wersji.
Fot. Hasenstadt, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons3
Budynek / zabytek
Kościół Świętego Piotra (St. Petri)
Kościół Świętego Piotra wspomniano po raz pierwszy w 1170 roku, a w XV wieku rozbudowano go w gotycką halę o pięciu nawach, jedną z nielicznych zachowanych świątyń pięcionawowych. W 1942 roku spłonął w nalocie, a po odbudowie otwarto go ponownie w 1987 roku jako kościół bez własnej parafii, dziś miejsce wystaw, koncertów i uroczystości uniwersytetu. Wieża ma 108 metrów, a na taras widokowy na wysokości 50 metrów wjeżdża się windą. Wieża jest obecnie zamknięta dla zwiedzających, więc przed wizytą sprawdź, czy taras znów działa.
Fot. Smiley.toerist, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons4
Budynek / zabytek
Rynek i ratusz
Ratusz zaczęto budować około 1240 roku, a jego główny gmach powstał około 1340-1350 roku. To jeden z największych średniowiecznych ratuszy w Niemczech. Spójrz na wysokie ozdobne ściany z okrągłymi otworami: od strony Rynku łamią wiatr i chronią fasadę przed jego naporem. Renesansowe podcienia z granitowymi kolumnami dobudowano w latach 1570-1572, a pod nimi jest wejście do piwnicy ratuszowej, Ratskeller.
Fot. MOs810, CC BY 4.0, Wikimedia Commons5
Atrakcja
Niederegger (marcepan)
Naprzeciwko schodów ratusza przy ulicy Breite Straße działa kawiarnia Niederegger, a same schody to kopia renesansowych schodów z 1594 roku. Firmę założył 1 marca 1806 roku Johann Georg Niederegger, cukiernik urodzony w Ulm. Marcepan robi się tu z migdałów i cukru w proporcji dwóch trzecich do jednej trzeciej. Nad kawiarnią od 1999 roku działa muzeum marcepanu z dawnymi drewnianymi formami i 12 figurami z marcepanu naturalnej wielkości.
Fot. Soluvo, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons6
Budynek / zabytek
Kościół Mariacki i diabeł
Kościół Mariacki budowano w latach 1265-1351, a jego dwie wieże mają prawie 125 metrów. Sklepienie nawy głównej wznosi się na 38,5 metra i uchodzi za najwyższe ceglane sklepienie świata, a sam kościół był wzorem dla około 70 świątyń nad Bałtykiem. Według legendy przy budowie pomagał diabeł, bo myślał, że powstaje karczma. Przy wejściu leży granitowy Diabelski Kamień, a obok siedzi figura diabła autorstwa Rolfa Goerlera. W nalocie w 1942 roku kościół spłonął, a dzwony spadły z wieży i do dziś leżą w kaplicy pod wieżą południową.
Fot. Dietmar Rabich, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons7
Budynek / zabytek
Buddenbrookhaus i Mengstraße
Przy ulicy Mengstraße 4 stoi barokowa fasada z 1758 roku z napisem Dominus providebit, czyli Pan zatroszczy się. Mieszkali tu dziadkowie pisarza Thomasa Manna, a w tym domu rozgrywa się duża część jego powieści Buddenbrookowie z 1901 roku. Od 1993 roku działa tu muzeum braci Heinricha i Thomasa Manna. Od końca 2019 roku dom jest zamknięty i przebudowywany, a część wystawy pokazuje Muzeum Behnhaus Drägerhaus.
Fot. Stadtbaumeister Andreas Jeger, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons8
Atrakcja
Füchtingshof
Za bramą przy ulicy Glockengießerstraße 25 kryje się Füchtingshof, wczesnobarokowy dziedziniec z domkami. Ufundował go rajca Johann Füchting, który w 1636 roku przeznaczył jedną trzecią swojego majątku dla ubogich. Takie fundacje dawały dach nad głową wdowom i sierotom po żeglarzach i kupcach. Dziedziniec jest otwarty codziennie od 10 do 12 i od 15 do 18, ale wciąż mieszkają tu ludzie, więc zachowuj się cicho.
Fot. Andrzej Otrębski, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons9
Atrakcja
Glandorps Gang i Glandorps Hof
Kilka domów dalej, pod numerami 41-43, wąskie przejście prowadzi do Glandorps Gang, a pod numerami 45-53 do dziedzińca Glandorps Hof. Fundatorem był kupiec i rajca Johann Glandorp, zmarły w 1612 roku. Dawniej mieszkały tu wdowy, a dziś mieszkają starsze osoby. W Lubece było kiedyś około 180 zamieszkanych zaułków i dziedzińców w głębi działek, a do dziś przetrwało około 90.
Fot. Crepuscolo, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons10
Budynek / zabytek
Szpital Świętego Ducha (Heiligen-Geist-Hospital)
Szpital Świętego Ducha przy placu Koberg ufundowano w 1227 roku, a budynek ukończono w 1286 roku. To jedna z najstarszych działających instytucji opieki społecznej na świecie i część budynku nadal jest domem opieki. Spójrz na fasadę ze smukłymi wieżyczkami. W środku zachowały się freski z lat około 1320-1325 i drewniane kabiny z 1820 roku, w których mieszkańcy żyli aż do 1970 roku. W Adwencie odbywa się tu jarmark rękodzieła.
Fot. Kresspahl, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons11
Budynek / zabytek
Kościół Świętego Jakuba (St. Jakobi)
Kościół Świętego Jakuba poświęcono w 1334 roku jako świątynię żeglarzy i rybaków. To jeden z nielicznych kościołów Lubeki, które nie ucierpiały w nalocie w 1942 roku, dlatego zachowały się tu 2 ostatnie historyczne organy w mieście, w tym małe organy z 1467 roku przebudowane przez Friedricha Stellwagena. W kaplicy pod wieżą stoi łódź ratunkowa z żaglowca Pamir, który zatonął w 1957 roku, a zginęło wtedy 80 z 86 członków załogi. Od 2007 roku kaplica jest narodowym miejscem pamięci żeglugi cywilnej.
Fot. Traumrune, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons12
Budynek / zabytek
Dom Gildii Żeglarzy (Schiffergesellschaft)
Naprzeciwko kościoła Świętego Jakuba stoi dom gildii żeglarzy, Schiffergesellschaft. Bractwo Świętego Mikołaja, z którego wyrosła gildia, założono 26 grudnia 1401 roku, a w 1535 roku kupiło ono ten dom na rogu ulicy Engelsgrube za 940 marek lubeckich. Na szczycie błyszczy złota chorągiewka z żaglowcem. W środku z sufitu zwisają modele dawnych statków, a ławy mają oparcia z herbami, które wyznaczały stoły poszczególnych kompanii żeglarskich. Od 1868 roku działa tu restauracja.
Fot. BS Hochschulstadtteil ( Diskussion ) 20:27, 11. Jun.…, CC BY 4.0, Wikimedia Commons13
Budynek / zabytek
Europejskie Muzeum Hanzy
Europejskie Muzeum Hanzy otworzyła 27 maja 2015 roku kanclerz Angela Merkel. To największe na świecie muzeum poświęcone Hanzie, które pokazuje 800 lat jej historii. Nowy budynek zaprojektowała hamburska pracownia Andreasa Hellera, a muzeum łączy go z dawnym klasztorem dominikanów Burgkloster, założonym w 1227 roku w miejscu zamku. Muzeum stanęło na wykopaliskach archeologicznych, które też można zwiedzać.
Fot. J.-H. Janßen, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons14
Budynek / zabytek
Brama Burgtor
Burgtor to północna brama miasta, zbudowana w 1444 roku w stylu późnego gotyku przez miejskiego budowniczego Nicolasa Pecka. Z 4 dawnych bram Lubeki przetrwały tylko dwie: ta i Holstentor. Nazwa pochodzi od zamku nad Trawą, który w 1227 roku zamieniono w klasztor. Na sąsiednim Domu Celnika spójrz na renesansowy fryz z terakoty z warsztatu Statiusa von Düren. Tu kończy się spacer.
Wszystkie punkty (29)
Pogrupowane jak w legendzie planu. Gwiazdka oznacza punkty polecane.
Budynek / zabytek 12
Holstentor ★Holstentor to najsłynniejszy symbol Lubeki. Bramę zbudował w latach 1464-1478 miejski budowniczy Hinrich Helmstede na sztucznym wzgórzu w podmokłym gruncie, a wieża południowa zaczęła osiadać już w czasie budowy. Przed renowacją w XIX wieku najniższe strzelnice były już 50 centymetrów pod ziemią. Po tej stronie przeczytasz napis Concordia domi foris pax, czyli zgoda w domu, pokój na zewnątrz, a od strony miasta litery S.P.Q.L. W 1863 roku mieszkańcy uratowali bramę przed rozbiórką przewagą jednego głosu. Holstentor był na banknocie 50 marek, a w środku działa muzeum.
Spichrze solne (Salzspeicher) ★Po drugiej stronie rzeki Trawy stoi rząd sześciu ceglanych spichrzy, zbudowanych między XVI a XVIII wiekiem. Trzymano w nich sól z okolic Lüneburga, którą spławiano do Lubeki kanałem Stecknitz, a stąd statkami do portów nad Bałtykiem. Później składowano tu sukno, zboże i drewno. Część spichrzy zagrała dom hrabiego Orloka w niemym filmie Nosferatu i w jego późniejszej wersji.
Kościół Świętego Piotra (St. Petri) ★Kościół Świętego Piotra wspomniano po raz pierwszy w 1170 roku, a w XV wieku rozbudowano go w gotycką halę o pięciu nawach, jedną z nielicznych zachowanych świątyń pięcionawowych. W 1942 roku spłonął w nalocie, a po odbudowie otwarto go ponownie w 1987 roku jako kościół bez własnej parafii, dziś miejsce wystaw, koncertów i uroczystości uniwersytetu. Wieża ma 108 metrów, a na taras widokowy na wysokości 50 metrów wjeżdża się windą. Wieża jest obecnie zamknięta dla zwiedzających, więc przed wizytą sprawdź, czy taras znów działa.
Rynek i ratusz ★Ratusz zaczęto budować około 1240 roku, a jego główny gmach powstał około 1340-1350 roku. To jeden z największych średniowiecznych ratuszy w Niemczech. Spójrz na wysokie ozdobne ściany z okrągłymi otworami: od strony Rynku łamią wiatr i chronią fasadę przed jego naporem. Renesansowe podcienia z granitowymi kolumnami dobudowano w latach 1570-1572, a pod nimi jest wejście do piwnicy ratuszowej, Ratskeller.
Kościół Mariacki i diabeł ★Kościół Mariacki budowano w latach 1265-1351, a jego dwie wieże mają prawie 125 metrów. Sklepienie nawy głównej wznosi się na 38,5 metra i uchodzi za najwyższe ceglane sklepienie świata, a sam kościół był wzorem dla około 70 świątyń nad Bałtykiem. Według legendy przy budowie pomagał diabeł, bo myślał, że powstaje karczma. Przy wejściu leży granitowy Diabelski Kamień, a obok siedzi figura diabła autorstwa Rolfa Goerlera. W nalocie w 1942 roku kościół spłonął, a dzwony spadły z wieży i do dziś leżą w kaplicy pod wieżą południową.
Buddenbrookhaus i Mengstraße ★Przy ulicy Mengstraße 4 stoi barokowa fasada z 1758 roku z napisem Dominus providebit, czyli Pan zatroszczy się. Mieszkali tu dziadkowie pisarza Thomasa Manna, a w tym domu rozgrywa się duża część jego powieści Buddenbrookowie z 1901 roku. Od 1993 roku działa tu muzeum braci Heinricha i Thomasa Manna. Od końca 2019 roku dom jest zamknięty i przebudowywany, a część wystawy pokazuje Muzeum Behnhaus Drägerhaus.
Szpital Świętego Ducha (Heiligen-Geist-Hospital) ★Szpital Świętego Ducha przy placu Koberg ufundowano w 1227 roku, a budynek ukończono w 1286 roku. To jedna z najstarszych działających instytucji opieki społecznej na świecie i część budynku nadal jest domem opieki. Spójrz na fasadę ze smukłymi wieżyczkami. W środku zachowały się freski z lat około 1320-1325 i drewniane kabiny z 1820 roku, w których mieszkańcy żyli aż do 1970 roku. W Adwencie odbywa się tu jarmark rękodzieła.
Kościół Świętego Jakuba (St. Jakobi) ★Kościół Świętego Jakuba poświęcono w 1334 roku jako świątynię żeglarzy i rybaków. To jeden z nielicznych kościołów Lubeki, które nie ucierpiały w nalocie w 1942 roku, dlatego zachowały się tu 2 ostatnie historyczne organy w mieście, w tym małe organy z 1467 roku przebudowane przez Friedricha Stellwagena. W kaplicy pod wieżą stoi łódź ratunkowa z żaglowca Pamir, który zatonął w 1957 roku, a zginęło wtedy 80 z 86 członków załogi. Od 2007 roku kaplica jest narodowym miejscem pamięci żeglugi cywilnej.
Dom Gildii Żeglarzy (Schiffergesellschaft) ★Naprzeciwko kościoła Świętego Jakuba stoi dom gildii żeglarzy, Schiffergesellschaft. Bractwo Świętego Mikołaja, z którego wyrosła gildia, założono 26 grudnia 1401 roku, a w 1535 roku kupiło ono ten dom na rogu ulicy Engelsgrube za 940 marek lubeckich. Na szczycie błyszczy złota chorągiewka z żaglowcem. W środku z sufitu zwisają modele dawnych statków, a ławy mają oparcia z herbami, które wyznaczały stoły poszczególnych kompanii żeglarskich. Od 1868 roku działa tu restauracja.
Europejskie Muzeum Hanzy ★Europejskie Muzeum Hanzy otworzyła 27 maja 2015 roku kanclerz Angela Merkel. To największe na świecie muzeum poświęcone Hanzie, które pokazuje 800 lat jej historii. Nowy budynek zaprojektowała hamburska pracownia Andreasa Hellera, a muzeum łączy go z dawnym klasztorem dominikanów Burgkloster, założonym w 1227 roku w miejscu zamku. Muzeum stanęło na wykopaliskach archeologicznych, które też można zwiedzać.
Brama Burgtor ★Burgtor to północna brama miasta, zbudowana w 1444 roku w stylu późnego gotyku przez miejskiego budowniczego Nicolasa Pecka. Z 4 dawnych bram Lubeki przetrwały tylko dwie: ta i Holstentor. Nazwa pochodzi od zamku nad Trawą, który w 1227 roku zamieniono w klasztor. Na sąsiednim Domu Celnika spójrz na renesansowy fryz z terakoty z warsztatu Statiusa von Düren. Tu kończy się spacer.
Katedra (Dom)Kamień węgielny pod katedrę położył w 1173 roku książę Henryk Lew, a romańską bazylikę poświęcono w 1247 roku. Kościół ma około 131 metrów długości i należy do najdłuższych kościołów w Niemczech, a jego wieże mają około 115 metrów. W środku stoi 17-metrowy krzyż triumfalny Bernta Notkego z 1477 roku. Po nalocie w nocy na Niedzielę Palmową 1942 roku ogień objął dach, a w południe hełmy wież runęły. Odbudowę zakończono w 1982 roku.
Atrakcja 4
Niederegger (marcepan) ★Naprzeciwko schodów ratusza przy ulicy Breite Straße działa kawiarnia Niederegger, a same schody to kopia renesansowych schodów z 1594 roku. Firmę założył 1 marca 1806 roku Johann Georg Niederegger, cukiernik urodzony w Ulm. Marcepan robi się tu z migdałów i cukru w proporcji dwóch trzecich do jednej trzeciej. Nad kawiarnią od 1999 roku działa muzeum marcepanu z dawnymi drewnianymi formami i 12 figurami z marcepanu naturalnej wielkości.
Füchtingshof ★Za bramą przy ulicy Glockengießerstraße 25 kryje się Füchtingshof, wczesnobarokowy dziedziniec z domkami. Ufundował go rajca Johann Füchting, który w 1636 roku przeznaczył jedną trzecią swojego majątku dla ubogich. Takie fundacje dawały dach nad głową wdowom i sierotom po żeglarzach i kupcach. Dziedziniec jest otwarty codziennie od 10 do 12 i od 15 do 18, ale wciąż mieszkają tu ludzie, więc zachowuj się cicho.
Glandorps Gang i Glandorps Hof ★Kilka domów dalej, pod numerami 41-43, wąskie przejście prowadzi do Glandorps Gang, a pod numerami 45-53 do dziedzińca Glandorps Hof. Fundatorem był kupiec i rajca Johann Glandorp, zmarły w 1612 roku. Dawniej mieszkały tu wdowy, a dziś mieszkają starsze osoby. W Lubece było kiedyś około 180 zamieszkanych zaułków i dziedzińców w głębi działek, a do dziś przetrwało około 90.
MalerwinkelMalerwinkel, czyli zakątek malarzy, to mały skwer na zachodnim brzegu Trawy, na dawnych wałach miejskich, połączony ze Starym Miastem drewnianą kładką Dankwartsbrücke. Stąd widać panoramę wyspy z wieżami kościoła Świętego Piotra i kościoła Mariackiego, a za wodą kolorowe kamienice ze szczytami. W XX wieku malowali i fotografowali to miejsce artyści, a nazwa pojawia się już na pocztówce z 1935 roku. Latem to ulubione miejsce na odpoczynek nad wodą.
Toalety / kasy / parking 13
Plac przed HolstentorSpacer zaczyna się na placu Holstentorplatz, po zachodniej stronie bramy Holstentor, kilkaset metrów od dworca Lübeck Hauptbahnhof. Pod adresem Holstentorplatz 1 działa informacja turystyczna. Trasa przechodzi przez bramę na wyspę Starego Miasta, prowadzi przez Rynek i kościół Mariacki na północ wyspy i kończy się przy bramie Burgtor.