Chałupa z Turza (1814 r.) ★Chałupę z Turza zbudowano w 1814 roku na zrąb z elementami konstrukcji sumikowo-łątkowej i nakryto trzciną. To dom zagrody rybackiej z regionu kozielsko-raciborskiego. Wnętrze urządzono tak, jak mieszkała rodzina rybaka rzecznego z okolic Kędzierzyna-Koźla i Raciborza w okresie międzywojennym: z meblami, sprzętami i wieloma drobiazgami z epoki.
Stodoła z Podlesia: wystawa „Głos mają ryby” (poł. XIX w.) ★Stodoła z Podlesia z połowy XIX wieku z zewnątrz wygląda jak dawniej: szkieletowa konstrukcja i dwuspadowy dach kryty dachówką. W środku zastosowano nowoczesne rozwiązania, bo budynek służy do wystaw i zajęć edukacyjnych. Mieści się tu stała ekspozycja „Głos mają ryby”, związana z zagrodą rybacką. Wystawa wydaje dźwięki, które mogą przeszkadzać osobom wrażliwym na bodźce.
Spichlerz folwarczny ze Sławięcic (XVIII/XIX w.) ★Spichlerz folwarczny ze Sławięcic to największy budynek w zbiorach muzeum. Ściany wzniesiono w konstrukcji mieszanej, zrębowej i sumikowo-łątkowej, a całość nakrywa łamany, mansardowy dach z gontu. W środku są dwie kondygnacje i dwa użytkowe poddasza, a obecnie także stała wystawa o rolnictwie na wsi śląskiej w latach 1850 do 1945.
Brama wejściowa z Brzezinek (1753-1754 r., kopia) ★Brama z Brzezinek to kopia fragmentu bramy z lat 1753 i 1754. Powstała w 1971 roku, by obsługiwać turystów w sezonie. Stoi w zespole spichlerzy przy ulicy Wrocławskiej, a jej dwa strome szczyty kryte gontem i drewniane łuki widać już z daleka.
Spichlerz z Głogówka: wystawa kroszonek (pocz. XIX w.) ★Spichlerz z Głogówka z początku XIX wieku to typ kopulasty o konstrukcji zrębowej i sumikowo-łątkowej, z zewnątrz oblepiony gliną, dlatego jest biały. Dach z gontu, z naczółkiem, nie jest związany z korpusem. W środku jest stała wystawa „Krucha sztuka, czyli od kurzego jaja do opolskiej kroszonki” o tradycji zdobienia jajek wielkanocnych.
Chałupa z Budkowic (1812 r.) ★Chałupę z Budkowic zbudowano w 1812 roku na zrąb i nakryto słomą. Przelotowa sień dzieli ją na dwie części. Po prawej jest dawna część gospodarcza z miejscem dla konia i obórką, gdzie dziś pokazano drobne rzemiosło, którym zajmowali się gospodarze. Po lewej jest izba z nietypowym piecem chlebowym, którego palenisko znajduje się w kominie w sieni.
Młyn wodny z Siołkowic Starych (1832 r.) ★Młyn w Siołkowicach Starych wspominano już w 1566 roku, a w 1832 roku przeniesiono go o 250 metrów w dół rzeki, by lepiej wykorzystać spadek wody. Najbardziej rzuca się w oczy drewniane koło o średnicy 4,7 metra, które napędzało cały mechanizm. W środku są oryginalne urządzenia, uzupełnione częściami z nieczynnego młyna w Bierkowicach. Młyn stoi nad kanałem wykopanym wokół skansenu.
Chałupa z Antoniowa, dom młynarza (XVIII/XIX w.) ★Chałupa z Antoniowa istniała już w 1840 roku, gdy częściowo spłonęła, o czym przypomina napis „gebrand 1840” na belce. Przed II wojną światową, przy budowie Jeziora Turawskiego, przesunięto ją w całości o 50 metrów, więc nie zalała jej woda. To jedyna chałupa w muzeum z werandą nad wejściem, tak zwaną laubą. W środku są izba czarna, urządzona po wiejsku, i izba biała według mody miejskiej.
Spichlerz z Domaszowic (1754 r.) ★Spichlerz z Domaszowic pochodzi z 1754 roku. To piętrowy budynek z galeryjką, zbudowany na zrąb na planie prostokąta, z dachem z gontu, którego szeroki okap wysunięto nad galeryjkę. Szczyt obito deskami ułożonymi ukośnie w jodełkę.
Chałupa z Kup: warsztat krawca (1844 r.) ★Chałupę z Kup zbudowano w 1844 roku. To szerokofrontowy dom kryty gontem, ze szczytami obitymi ukośnie deskami w jodełkę. W sieni, kuchni, izbie i dwóch komorach odtworzono mieszkanie z okresu międzywojennego oraz warsztat wiejskiego krawca cechowego.
Chałupa z Dąbrówki Dolnej (1827 r.) ★Chałupę zbudowano w 1827 roku, co potwierdza długi napis na belce stropowej z imieniem fundatora i cieśli. Pośrodku szerokiego domu stoi komin, który służył też jako wędzarnia. W izbie czarnej najwięcej miejsca zajmuje piec kuchenny i piekarski, a w odświętnej izbie białej stoi krosno do tkania lnianego płótna. Dzieci wypatrzą piesek do zdejmowania butów i szklaną muchołapkę.
Chałupa z Kamieńca (1745 r., przebudowa 1797 r.) ★Chałupa z Kamieńca powstała w 1745 roku, a przebudowano ją w 1797 roku. Ten szerokofrontowy dom ma sień, izbę i komorę oraz wysoki dach kryty gładko słomą, ze szczytami obitymi pionowo deskami. Wyposażenie odpowiada średnio zamożnemu gospodarstwu z połowy XIX wieku. Stanęła w muzeum jeszcze przed jego otwarciem w 1970 roku.
Chałupa z Karmonek Nowych: sklep i karczma (pocz. XIX w.) ★W tej chałupie z Karmonek Nowych z początku XIX wieku urządzono dwie ekspozycje z okresu międzywojennego: wiejski sklep i karczmę. Są tu oryginalne meble, reklamy produktów, szynkwas i stół do gry z tak zwanym grzybkiem. Nad wejściem wisi szyld sklepu, a przed chałupą stoi gołębnik.
Chałupa ze Sternalic: szkoła wiejska (1859 r.) ★Na belce tej chałupy odkryto podczas rozbiórki napis „Fundator Strzelczok 1859”. Dziś urządzono w niej dawną szkołę wiejską: w klasie stoją stare ławki i katedra, a na ścianach wiszą mapy i tablice. W drugiej części jest mieszkanie nauczyciela z pokojem i małą kuchnią. W sieni zachował się arkadowy komin z paleniskiem i wędzarnią, a przed domem kwitną ogródki.
Kuźnia z Ziemiełowic (1726 r.) ★Kuźnię z Ziemiełowic zbudowano w 1726 roku, o czym mówi napis na nadprożu drzwi. Ma ściany na zrąb i dach z gontu wysunięty do przodu na trzech słupach, tworzący obszerny podcień. W środku są ceglane palenisko, miech, kowadła, wysoki róg kowalski oraz młoty i kleszcze z przełomu XIX i XX wieku. Czasem słychać tu kucie metalu.
Chałupa z Radłowa, tak zwany szpital (1823 r.) ★Chałupę z Radłowa, nazywaną szpitalem, zbudowano w 1823 roku z bali świerkowych i jodłowych i nakryto słomą. Wnętrze pokazuje wiejski dom z lat 20. XX wieku, gdy modernizacja wsi zmieniała układ i wyposażenie mieszkań, zwłaszcza po 1924 roku. Chałupa stanęła w muzeum jeszcze przed jego otwarciem w 1970 roku.
Wiatrak z Dobrzenia Wielkiego (1734 r.) ★Wiatrak z Dobrzenia Wielkiego to koźlak zbudowany w 1734 roku w Pokoju, przeniesiony w 1885 roku do Dobrzenia Wielkiego i przebudowany pod koniec XIX wieku. W muzeum stoi na sztucznym wzgórzu usypanym podczas budowy skansenu. W środku zachowały się niemal w całości stare urządzenia młyńskie, a do drzwi prowadzą zewnętrzne drewniane schody.
Wiatrak z Grotowic (1. poł. XIX w.) ★Wiatrak z Grotowic z pierwszej połowy XIX wieku to koźlak, czyli wiatrak, który cały obracano na podstawie, by ustawić skrzydła do wiatru. Ma szkieletowe ściany obite pionowo deskami i dach z gontu z naczółkiem od strony skrzydeł. Do wejścia prowadzą zewnętrzne schody, a w środku są oryginalne urządzenia młyńskie.
Kościół z Gręboszowa (1613 r.) ★Drewniany kościół przeniesiony z Gręboszowa ufundował w 1613 roku właściciel wsi. Zbudowano go z modrzewiowych bali na zrąb, a wieżę o konstrukcji słupowo-ryglowej dostawiono później od zachodu. To kościół salowy bez wydzielonego prezbiterium, typowy dla świątyń ewangelickich. Do muzeum trafił w częściach w 1973 roku, a w środku warto zobaczyć ołtarz świętej Katarzyny Aleksandryjskiej i ambonę z początku XVII wieku.
Altana ogrodowa ze Sławięcic (ok. 1800 r.)Altana ze Sławięcic powstała około 1800 roku i jest przykładem dawnej małej architektury ogrodowej. Ma dwie kondygnacje zbudowane na zrąb i czterospadowy dach. Do budynku prowadzą dwa wejścia: dolne oraz górne, na galerię, na którą wchodzi się po drewnianych schodach. Stoi przy alejce niedaleko budynku wejściowego.
Spichlerz z Przewozu (poł. XIX w.)Niewielki spichlerz z Przewozu ma kubaturę zaledwie 66 metrów sześciennych. To dwukondygnacyjny spichlerz typu kopułowego, czyli beczkowego, zbudowany na zrąb i postawiony na kamieniach podłożonych pod naroża i ściany szczytowe. Dach nie jest związany z budynkiem, tylko opiera się na wystających belkach ścian. Należy do zagrody rybackiej.
Budynek inwentarski z Turza (1910 r., rekonstrukcja)Budynek gospodarczy z Turza to rekonstrukcja obiektu z 1910 roku, stojąca w zagrodzie rybackiej. Pod dwuspadowym dachem z trzciny, z kalenicą na dwóch poziomach, mieszczą się trzy części: obora połączona ze stajnią, chlewik i przejazdowa wozownia. Ściany łączą zrąb z konstrukcją sumikowo-łątkową.
Spichlerz z Ligoty Książęcej (pocz. XIX w.)Spichlerz z Ligoty Książęcej z początku XIX wieku to typ kopulasty, zbudowany na zrąb na planie prostokąta. Górne części ścian tworzą sklepienie, na którym leży osobny, dwuspadowy daszek z gontu. Ściany pokryto glinianym tynkiem, który razem z daszkiem chronił przed pożarem. Spichlerz stanął w muzeum jeszcze przed otwarciem w 1970 roku.
Spichlerz ze Sternalic (1809 r.)To jedyny spichlerz w muzeum z podcieniem utworzonym przez wysunięty dach. Zbudowano go w 1809 roku z drewna sosnowego na zrąb i nakryto słomianym dachem dwuspadowym. W środku jest jedno pomieszczenie. Warto przyjrzeć się półkolistym drzwiom, ozdobionym deskami ułożonymi w jodełkę.
Spichlerz folwarczny z Grudyni Małej (1773 r.)Spichlerz folwarczny z Grudyni Małej zbudowano w 1773 roku w konstrukcji mieszanej, zrębowej i sumikowo-łątkowej. Ma dwie kondygnacje, użytkowe poddasze i czterospadowy dach kryty gontem. Warto przyjrzeć się półkolistym, podwójnym drzwiom z zachowanymi okuciami kowalskimi. Dziś odbywają się w nim wystawy czasowe.
Stodoła z Dąbrówki Dolnej w zagrodzie chałupniczej (poł. XIX w.)Stodołę z Dąbrówki Dolnej z połowy XIX wieku zbudowano na zrąb i nakryto słomą. Ma jeden sąsiek i klepisko, a wjechać do niej można tylko od strony podwórza, przez dwuskrzydłowe wrota. W środku pokazano narzędzia i maszyny z niewielkiego gospodarstwa, między innymi młocarnię napędzaną kieratem.
Stodoła z Dąbrówki Dolnej w zagrodzie młynarza (poł. XIX w.)To jedyna stodoła w muzeum z dachem krytym gontem. Zbudowano ją na zrąb w połowie XIX wieku, ma dwa sąsieki i jedno klepisko. W sąsiekach pokazano urządzenia dawnej olejarni, a na klepisku stoi dwukonna bryczka. Należy do zagrody młynarza.
Spichlerz z Ligoty Górnej (XVIII/XIX w.)Spichlerz z Ligoty Górnej ma galeryjkę, typową dla północnej części Śląska Opolskiego. Dwie kondygnacje nakrywa dach ze słomy, a na piętro prowadzi ganek od strony bocznej ściany. W środku jest wystawa przedmiotów i sprzętów używanych w gospodarstwie wiejskim.
Chałupa z Kozub (1850 r.)Chałupę z Kozub zbudowano w 1850 roku na zrąb i nakryto słomą. Wnętrze dzieli się na sień, dwie izby i trzy komory, urządzone jak dom wiejski z lat 50. XX wieku, więc łatwo tu porównać, jak żyli dziadkowie, z dawniejszymi chałupami. W muzeum stanęła w 1971 roku.
Szopa z Bogacicy Nowej (poł. XIX w.)Szopa z Bogacicy Nowej ma konstrukcję sumikowo-łątkową i dwuspadowy dach ze słomy. W środku pokazano dziewiętnastowieczne żarna, stępy i ręczne prasy do wyciskania oleju z roślin. Przed wejściem leżą stare kamienie młyńskie.
Stodoła z Dąbrówki Dolnej w zagrodzie gburskiej (poł. XIX w.)Duża stodoła zagrody gburskiej ma dwa sąsieki i gliniane klepisko, a z przodu dwie przybudówki, szopki o konstrukcji zrębowej. Całość przykrywa dwuspadowy dach ze słomy, a do środka prowadzą wrota na biegunach. W środku stoją maszyny z dużego gospodarstwa z końca XIX wieku: młocarnia z kieratem z Otmuchowa, wialnia z Lewina Brzeskiego i kosiarka konna.
Spichlerz z Murowa (poł. XIX w.)Spichlerz z Murowa z połowy XIX wieku stoi naprzeciwko chałupy z Dąbrówki Dolnej. Ma dwie kondygnacje, użytkowe poddasze i dwuspadowy dach z gontu. Na parterze urządzono dawny chłopski spichlerz ze sprzętami z XIX-wiecznego gospodarstwa, między innymi z dużą maślnicą klepkową i stojakiem na kołacze.
Chałupa z Karmonek Nowych (1876 r.)Chałupa z Karmonek Nowych z 1876 roku to budynek mieszkalno-gospodarczy zbudowany na zrąb. Pod jednym dachem są sień, izba, komora i obora z osobnym wejściem, a w oddzielnym pomieszczeniu warsztat rzemieślniczy. Wnętrza pokazują gospodarstwo zagrodnicze z końca XIX wieku.
Stodoła z Dąbrówki Łubniańskiej (poł. XIX w.)Stodoła z Dąbrówki Łubniańskiej z połowy XIX wieku ma ściany na zrąb i dwuspadowy dach kryty gładko słomą, ze szczytami obitymi pionowo deskami. W środku jest jeden sąsiek i gliniane klepisko, a wjeżdża się przez dwuskrzydłowe wrota na biegunach. Wnętrze wypełniają dawne narzędzia gospodarcze i rolnicze.
Chałupa stróża wiejskiego z Wichrowa (ok. 1830 r.)Ta skromna chałupa z Wichrowa, z około 1830 roku, należała do biednego wyrobnika, który nocą stróżował we wsi, tak zwanego wachtyrza. Ma sień, jedną izbę i komorę, a dach kryty gładko słomą. Wnętrze pokazuje wyposażenie z końca XIX wieku.
Chlew-obora z Wichrowa (XVIII/XIX w.)Chlew-obora z Wichrowa z przełomu XVIII i XIX wieku składa się z trzech odrębnych części, połączonych wspólnym czterospadowym dachem ze słomy. Stoi w zagrodzie gburskiej z regionu oleskiego, razem z chałupą mieszczącą sklep i karczmę, spichlerzem i stodołą ze Sternalic.
Chlewik z Wichrowa (pocz. XIX w.)Chlewik z Wichrowa z początku XIX wieku ma czterospadowy dach kryty słomą. W środku jest pomieszczenie dla świń z małym użytkowym strychem, a przed wejściem podcień. Należy do zagrody gburskiej z regionu oleskiego, urządzonej na lata 30. XX wieku.
Stodoła ze Sternalic (1. poł. XIX w.)Stodoła ze Sternalic z pierwszej połowy XIX wieku ma wyjątkowo niski zrąb i wysoki, czterospadowy dach ze słomy. Dwuskrzydłowe wrota są wyższe od ścian, dlatego okap nad wejściem jest wyraźnie podniesiony. W środku są dwa sąsieki i gliniane klepisko. Przed stodołą stoi gołębnik na wysokim słupie.
Chałupa ze Starego Lasu nr 65 (koniec XVIII w.)Chałupa ze Starego Lasu nr 65 z końca XVIII wieku łączy część mieszkalną na zrąb, ze ścianą przysłupową w szczycie, z częścią gospodarczą w konstrukcji ryglowej. Ma przelotową sień i słomiany dach. W środku jest stała wystawa „Kresowianie na Śląsku Opolskim” o rodzinach, które po wojnie przyjechały tu z dawnych kresów wschodnich.
Brama wjazdowa ze stajnią ze Starego Lasu (2. poł. XIX w.)Brama ze Starego Lasu z drugiej połowy XIX wieku łączy pod wspólnym słomianym dachem dwie różne części. Drewniana brama w konstrukcji ryglowej ma wrota dla wozów i osobne przejście dla pieszych, zwieńczone półkoliście. Druga część to dawna stajnia, wymurowana z kamienia i cegły.
Budynek mieszkalno-gospodarczy ze Starego Lasu nr 61 (1798 r.)Ten długi budynek ze Starego Lasu z 1798 roku mieści pod jednym dachem dom i gospodarstwo. Przy szczycie ma konstrukcję przysłupową, która przenosi ciężar dachu znad części mieszkalnej, a dalej ściany słupowo-ryglowe wypełnione gliną. Są tu izba, przelotowa sień, komora i pomieszczenia gospodarcze, a w drugiej części sień, izba i stodoła połączona z budynkiem.
Piec piekarski z Rudziczki (1840 r.)Piec piekarski z Rudziczki zbudowano w 1840 roku w konstrukcji ryglowej, na podmurówce z kamieni. Dach pokryto niepalnym materiałem, dachówką i łupkiem. W budynek wmurowano piec, a w drugiej części jest pomieszczenie zwane przedpiecem. Nad piecem jest mały stryszek z wejściem w szczycie. Do muzeum trafił w 1989 roku.
Stodoła z Rudziczki (1830 r.)To największa stodoła w muzeum, zbudowana w 1830 roku w Rudziczce koło Prudnika. Ma konstrukcję ryglową: drewniany szkielet wypełniony gliną i pobielony wapnem, a na górze dwuspadowy dach ze słomy. W środku są trzy sąsieki i dwa klepiska, ale wnętrze służy jako magazyn i nie jest udostępniane.