Wiatrak z Wierzbicy (koźlak) ★Trzypoziomowy koźlak z okolic Wierzbicy, gdzie pod koniec XIX wieku mełło mąkę siedem takich wiatraków. Zbudował go Jan Wincentowicz, zamożny chłop gospodarujący na 60 morgach. Pracowali przy nim młynarz i pomocnik zwany młynarczykiem, a ostatni przemiał odbył się na początku lat 60. XX wieku. W środku jest jedno złożenie kamieni, tak zwanych francuzów, i odsiewacz pytlowy.
Młyn wodny z Zajączkowa (ok. 1920) ★Drewniany młyn z Zajączkowa w gminie Chotcza powstał około 1920 roku nad rzeką Iłżanką i pracował do lat 90. XX wieku. Stoi na 65 drewnianych palach, a napędza go koło wodne śródsiębierne, które w razie potrzeby zastępował silnik elektryczny. W środku są kamienie młyńskie i walce do mąki, perlak do kaszy jęczmiennej, jagielnik do jaglanej, elewatory i łuszczarka.
Zagroda z Jastrzębi (chałupa z 1870 r.) ★Chałupa z Jastrzębi z 1870 roku należy do zagrody średniozamożnego gospodarstwa z okolic Puszczy Kozienickiej, które uprawiało około 10 morgów ziemi. Wokół stoją studnia z żurawiem z Mąkos Starych, spichlerz z Bartodziej, stodoła z Mąkos Nowych, obora z Dąbrowy Jastrzębskiej i odtworzona olejarnia. Zagrodę ustawiono, tak jak w oryginale, na skraju lasu.
Chałupa biedniacza z Bartodziejów (II poł. XIX w.) ★Ta mała chałupa z drugiej połowy XIX wieku była pierwotnie spichlerzem, a na początku XX wieku przerobiono ją na mieszkanie. Ma najprostszy układ: sień i jedną bieloną izbę, urządzoną jako dom wiejskiej wyrobnicy i zielarki. W środku stoją wyrko, ławy i kufer, pod powałą wisi ozdobny pająk, a wszędzie suszą się zioła. Obok stoi kurnik z Kociołek.
Remiza z Antoniowa ★Drewniana remiza z Antoniowa koło Iłży służyła do przechowywania sprzętu ochotniczej straży pożarnej, a od 1966 roku także jako wiejski dom kultury, ze sceną i zasuwaną kurtyną. Odbywały się tu zabawy, pokazy filmów, przedstawienia i zebrania. Dziś można obejrzeć zaprzęgowe wozy strażackie, pompy i pamiątki OSP, a na dachu wciąż stoi elektryczna syrena.
Zagroda z Alojzowa (lata 60. XX w.) ★Zagroda z Alojzowa jest typowa dla Przedgórza Iłżeckiego na południe od Radomia, gdzie część budynków stawiano z kamienia wapiennego. Wnętrza pokazują wieś lat 60. XX wieku, czasu elektryfikacji i kontraktowych upraw lnu i tytoniu, które suszono w murowanej suszarni. W sadzie rosną stare odmiany jabłoni, grusz i śliw, a w zagrodzie żyją gęsi, kaczki, kury, indyki, króliki i owce.
Kościół z Wolanowa pw. św. Doroty (1749) ★Drewniany kościół z Wolanowa zbudowano w 1749 roku z bali modrzewiowych, z fundacji Anny z Janickich Kwaśniewskiej. Ściany i dach pokrywa gont, a nad nawą stoi barokowa wieżyczka z sygnaturką. W środku są trzy późnobarokowe ołtarze ze złoconą snycerką, ambona i odsłonięte malowidła z XVIII wieku, które udają wnętrze murowanej świątyni. Co roku odbywają się tu uroczystości Niedzieli Palmowej.
Wiatrak z Gniewoszowa (paltrak) ★Ten paltrak zbudowano w Solcu nad Wisłą, a w 1920 roku kupiła go do Gniewoszowa Wiktoria Przeor. W odróżnieniu od koźlaka obracał się na rolkach jadących po okrągłym torze. W 1935 roku dostał silnik elektryczny i wkrótce stracił skrzydła, a w 1949 roku dobudowano po bokach motorownię i komorę kurzową. Młyn pracował do 1978 roku.
Dwór z Brzeziec (II poł. XVIII w.) ★Dwór z Brzeziec koło Białobrzegów zbudowano w drugiej połowie XVIII wieku z otynkowanych bali modrzewiowych. Do wejścia prowadzi kolumnowy ganek wysoki na dwie kondygnacje, a nad nim jest mały pokój z balkonem. Ostatni właściciel, Leon Bagniewski, hodował tu konie dla kawalerii. W 1984 roku dwór rozebrano i odtworzono w muzeum, dziś odbywają się w nim wystawy i konferencje.
Dworek z Pieczysk (1833-1844) ★Budynek z Pieczysk koło Grójca powstał w latach 1833-1844 jako plebania tamtejszej parafii. Po przeniesieniu do muzeum w 1981 roku urządzono go jako dworek szlachecki, z gankami na kolumnach przy obu wejściach. W 2024 roku wnętrza odtworzono według rysunków Czesława Tańskiego z czasów, gdy dworem władała jego rodzina: można zajrzeć do salonu, jadalni, kuchni, sypialni z gabinetem i pokoju babci.
Zagroda z Kłonówka (chałupa z 1825 r.)Chałupa z Kłonówka z 1825 roku to najstarszy budynek zagrody, która pokazuje życie średniozamożnej rodziny na przełomie XIX i XX wieku. W jednej izbie mieściła się tu liczna rodzina, a gospodarstwo miało dziesięć morgów, bydło, świnie i konie. Obok stoją obora z Zawady Starej, stodoła z Podzakrzówka, spichlerz z Makowa z 1910 roku i studnia z żurawiem.
Zagroda z Chomentowa (chałupa z 1905 r.)Chałupa z 1905 roku stoi w zagrodzie zamożnego rolnika spod Radomia z początku XX wieku. Każdy budynek ma tu osobne zadanie: są stodoła z Borek, obora i chlew z Brzezinek Starych, sieczkarnia, szopa, spichlerz z wozownią, piwnica i bróg z Radomia. Gospodarz najmował wędrownych robotników, zwanych bandosami, którzy jedli posiłki na dwóch płaskich kamieniach przy płocie.
Dzwonnica z Wielgiego (1880)Drewniana dzwonnica z Wielgiego w gminie Ciepielów ma 17 metrów wysokości i stoi obok kościoła z Wolanowa. Zbudowano ją w 1880 roku wokół jednego centralnego słupa, a jej dolną część otacza przypora kryta gontem. Na najwyższej z czterech kondygnacji wiszą dzwony. Dawniej wierzono, że ich dźwięk rozpędza chmury i chroni pola przed gradem i burzą.
Ubikacja dworska z KonarMurowana, bielona ubikacja należała do zaplecza folwarku w Konarach, z którego pochodzą też stojące w pobliżu czworaki i ośmioboczny kurnik z gołębnikiem. W muzeum stoi jej rekonstrukcja. To dobry przykład, że przy dworze stawiano osobne, solidne budynki nawet do najprostszych potrzeb.
Kurnik dworski z Konar (II poł. XIX w.)Ośmioboczny kurnik z czerwonej cegły pochodzi z majątku w Konarach koło Wieniawy, a w muzeum stoi jego rekonstrukcja z 1987 roku. W każdej ścianie są dwa małe, łukowo zamknięte wejścia dla kur, a na szczycie gontowego dachu siedzi drewniany, także ośmioboczny gołębnik. Dziś w środku pokazuje się kameralne wystawy czasowe.
Wiatrak z Dąbrowy Jastrzębskiej (koźlak)Trzypoziomowy koźlak z Dąbrowy Jastrzębskiej muzeum nazywa najstarszym wiatrakiem w swoich zbiorach. Mimo wieku ma wyposażenie do produkcji mąki z pierwszej połowy XX wieku: dwa złożenia kamieni młyńskich, odsiewacz obszyty gazą i tatarczak, czyli młynek do kaszy gryczanej. Nazwa koźlak pochodzi od nieruchomej podstawy, zwanej kozłem.
Wiatrak z Kajetanowa (koźlak)Koźlak z Kajetanowa ma trzy poziomy i drewnianą konstrukcję szkieletową. Jak każdy koźlak, cały budynek ze skrzydłami obracano na pionowym słupie, by ustawić go do wiatru. W środku jest jedno złożenie kamieni i odsiewacz pytlowy z końca XIX wieku, jedno z najstarszych urządzeń wiatrakowych w muzeum. Od pytla wzięła się nazwa mąki pytlowej, z której pieczono ciasta i chleb na święta.
Kaplica z Rdzuchowa-Kolonii (II poł. XVIII w.)Kaplica stała w majątku w Rdzuchowie, naprzeciwko dawnego dworu. Powstała w drugiej połowie XVIII wieku z fundacji Franciszka Kietlińskiego, właściciela Rdzuchowa, który w 1786 roku dostał zgodę na odprawianie w niej nabożeństw. W czasach PRL przetrwała jako magazyn, a w 2004 roku poważnie uszkodziło ją drzewo powalone podczas burzy.