Fot. Dawid Galus, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons
StarówkaWrocław, dolnośląskie
Stare Miasto we Wrocławiu z dziećmi: co zobaczyć, mapa i trasa zwiedzania
Rynek i Ostrów Tumski we Wrocławiu. W aplikacji Turi ta sama mapa pokazuje Waszą pozycję, prowadzi od punktu do punktu i pozwala odhaczać zwiedzone miejsca.
Spacer zaczyna się przy informacji turystycznej na Rynku i kończy przy katedrze na Ostrowie Tumskim. To trasa w jedną stronę: na Rynek wrócicie pieszo w około 20 minut albo tramwajem z placu Bema lub z ulicy Świętokrzyskiej. Jeśli jesteście już na Starym Mieście, Turi poprowadzi od najbliższego punktu. Trasa jest płaska i wózek przejedzie ją całą, kostka bywa nierówna tylko na Jatkach i na Ostrowie Tumskim. Chodzenie po Rynku, mostach i Ostrowie jest bezpłatne. Bilety są potrzebne na Mostek Pokutnic, wieżę kościoła św. Elżbiety, wieżę katedry, do muzeum w ratuszu i do Auli Leopoldyńskiej. Latarnie gazowe na Ostrowie Tumskim latarnik zapala o zmierzchu, więc zimą warto dojść tam przed zmrokiem. Toalety są między innymi przy placu Solnym, na uniwersytecie, w Hali Targowej i na Ostrowie Tumskim.
W domu otwórzcie obiekt w Turi i dotknijcie „Pobierz na wyjazd”: mapa, opisy i zdjęcia zadziałają bez zasięgu.
Najdalsze punkty zwiedzajcie na początku, kiedy dzieci mają jeszcze siły.
Odhaczajcie na bieżąco, a przy wyjściu będziecie wiedzieć, co zostało.
Stare Miasto we Wrocławiu w aplikacji Turi
Pozycja na żywo, trasa od punktu do punktu, opisy do czytania i słuchania. Bezpłatnie, bez konta, także po angielsku, niemiecku i ukraińsku.
Ten sam plan co w aplikacji. Dotknijcie punktu, żeby zobaczyć zdjęcie i opis; w Turi zobaczycie na nim też siebie.
1polecane, w kolejności trasypozostałe punktyWCtoalety, jedzenie, kasy
Plan: OpenStreetMap (ODbL). Opisy i zdjęcia: Turi i Wikimedia Commons. Coś się nie zgadza? Dajcie znać.
Warto zobaczyć
Wrocław to miasto na wyspach, z ponad setką mostów i ponad tysiącem krasnali z brązu, które chowają się na chodnikach, parapetach i latarniach. Spacer zaczyna się na Rynku, jednym z największych w Europie, przy gotyckim ratuszu i domkach Jasia i Małgosi. Potem prowadzi uliczką dawnych rzeźników pod barokowy uniwersytet nad Odrą, przez halę targową i dwa mosty na Ostrów Tumski, gdzie ponad tysiąc lat temu zaczęło się miasto. Po drodze wejdziecie na mostek zawieszony między wieżami kościoła, pogłaskacie zwierzęta z brązu, a na koniec poszukacie kamiennej kluski na bramie przy katedrze.
Fot. SchiDD, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons1
Atrakcja
Plac Solny
Mniejszy brat Rynku, wytyczony w 1242 roku, gdy odbudowywano miasto po najeździe Mongołów. Handlowano tu solą przywożoną z kopalni w Wieliczce, a także skórami, miodem i woskiem. Dziś na środku stoją stragany z kwiatami, czynne przez całą dobę, więc bukiet kupicie nawet o trzeciej w nocy. Wrocław słynie z krasnali z brązu, jest ich w mieście już ponad tysiąc. Pierwszego poszukajcie tutaj: krasnal Słupnik siedzi na wysokim słupie.
Fot. Szczecinolog, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons2
Budynek / zabytek
Ratusz
Jeden z najlepiej zachowanych gotyckich ratuszy w Polsce. Budowano go po kawałku przez około 250 lat, od końca XIII wieku, dlatego każda ściana wygląda inaczej. Na wschodniej wisi zegar astronomiczny z 1580 roku ze złotym słońcem pośrodku tarczy. W środku działa Muzeum Sztuki Mieszczańskiej, a w piwnicach Piwnica Świdnicka, jedna z najstarszych restauracji w Europie. Obejdźcie ratusz dookoła i poszukajcie na ścianach kamiennych rycerzy, zwierząt i dziwnych stworów. Przy południowej ścianie stoi mała fontanna z niedźwiadkiem.
Fot. Robot8A, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons3
Atrakcja
Mostek Pokutnic
Dwie wieże kościoła św. Marii Magdaleny łączy wąska kładka zawieszona 45 metrów nad ziemią. Pierwszy raz wspomniano o niej w 1459 roku. Legenda mówi, że nocami zamiatają ją dusze dziewcząt, które wolały zabawę od pracy i nie chciały pomagać w domu. Na mostek można wejść po schodach w wieży, a z góry widać cały Rynek. Na barierce siedzą dwie małe czarownice z brązu, Tekla i Martynka. Policzcie schody po drodze na górę.
Fot. Bożena Radzikowska (…, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons4
Atrakcja
Fontanna Zdrój
Szklana fontanna po zachodniej stronie Rynku działa od 1996 roku. Woda spływa po pionowych taflach szkła osadzonych w granitowych głazach i wygląda jak górski wodospad. Na początku wielu wrocławianom się nie podobała, bo nie pasowała do starych kamienic. Dziś trudno wyobrazić sobie Rynek bez niej. Tuż obok stoi Życzliwek, krasnal, który macha ręką na powitanie. Znajdźcie go i pomachajcie mu.
Fot. Szczecinolog, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons5
Budynek / zabytek
Jaś i Małgosia
Dwa małe domki w rogu Rynku trzymają się za ręce jak rodzeństwo z bajki: łączy je kamienna brama. Niższy to Jaś, wyższy to Małgosia. Zbudowano je w XV wieku dla altarystów, czyli księży opiekujących się ołtarzami w sąsiednim kościele św. Elżbiety. Brama prowadziła kiedyś na cmentarz, dlatego wisi nad nią łaciński napis „Śmierć bramą życia”. Dookoła mieszka wyjątkowo dużo krasnali. Poszukajcie Pożarków, strażaków, którzy pędzą z sikawką gasić pożar.
fot. Slawek Ilski, CC BY 3.0, Wikimedia Commons6
Atrakcja
Stare Jatki
Wąska uliczka, przy której od 1242 roku stały dwa rzędy sklepików rzeźników. Jatka to dawna nazwa takiego kramu z mięsem. Dziś zamiast rzeźników są tu pracownie i galerie artystów. Przy wejściu od ulicy Odrzańskiej stoi pomnik „Ku czci Zwierząt Rzeźnych”: gęś, koza, świnia z prosiakiem, kogut i królik z brązu, wszystkie naturalnej wielkości. Dzieci mogą na nie wsiadać i je głaskać. Gdzieś na uliczce pracuje też krasnal Rzeźnik. Policzcie zwierzęta i znajdźcie krasnala.
Fot. Jar.ciurus, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons7
Budynek / zabytek
Uniwersytet Wrocławski
Barokowy gmach nad Odrą ma 171 metrów długości, a miał być jeszcze dłuższy: zabrakło pieniędzy i z trzech planowanych wież powstała tylko jedna. Uczelnię założył w 1702 roku cesarz Leopold I, a budowa ruszyła w 1728 roku w miejscu dawnego zamku książąt piastowskich. W środku jest Aula Leopoldyńska, sala tak bogato zdobiona, że nie widać w niej kawałka gołej ściany. Na Wieżę Matematyczną można wejść i popatrzeć na miasto z tarasu. Przy wejściu szukajcie krasnala Profesora.
Fot. SchiDD, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons8
Budynek / zabytek
Hala Targowa
Z zewnątrz wygląda jak ceglany zamek z wieżą zegarową, a w środku czeka niespodzianka: dach podtrzymują wielkie betonowe łuki, wygięte jak żebra wieloryba. Kiedy halę otwierano w 1908 roku, taka konstrukcja z żelbetu była jedną z pierwszych na świecie. Zbudowano ją, żeby przenieść pod dach handel z ulic i placów. Do dziś kupuje się tu warzywa, owoce, sery, pierogi i kwiaty. Wejdźcie do środka, zadrzyjcie głowy i policzcie łuki.
Fot. Panek, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons9
Atrakcja
Most Tumski
Zielony stalowy most z 1889 roku prowadzi na Ostrów Tumski, miejsce, od którego ponad tysiąc lat temu zaczął się Wrocław. Dawniej za mostem kończyła się władza miasta i zaczynała ziemia biskupa. Wejścia pilnują dwie kamienne figury: św. Jadwiga, patronka Śląska, i św. Jan Chrzciciel, patron Wrocławia. Na Ostrowie do dziś palą się latarnie gazowe. Co wieczór o zmierzchu latarnik w pelerynie i cylindrze zapala ręcznie każdą z nich, a jest ich ponad sto. Na jednej z latarń przy moście wisi krasnal Gazuś. Poszukajcie go.
Fot. Jg44.89, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons10
Budynek / zabytek
Katedra św. Jana Chrzciciela
Najważniejszy kościół Wrocławia i jedna z najstarszych katedr w Polsce. Pierwsza stanęła tu około 1000 roku, a obecna, gotycka, pochodzi z XIII i XIV wieku i jest już czwartą w tym samym miejscu. Jej dwie wieże mają prawie 100 metrów. Podczas oblężenia miasta w 1945 roku katedra została w większości zniszczona i odbudowywano ją przez wiele lat. Na jedną z wież wjeżdża winda, więc widok na Odrę i wyspy zobaczą także ci, którzy mają już dość schodów. Przy wejściu poszukajcie kamiennych lwów.
Fot. Anastasiya Lvova, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons11
Atrakcja
Brama Kluskowa
Mała brama obok katedry ma na szczycie kamienną kluskę. Legenda opowiada o chłopie Konradzie, który po śmierci żony tęsknił za jej kluskami śląskimi. Żona przyśniła mu się i podarowała garnek, który sam się napełniał, pod warunkiem że na dnie zawsze zostanie jedna kluska. Konrad nie wytrzymał i chciał zjeść także ostatnią. Kluska uciekła mu na bramę i skamieniała, a garnek już nigdy się nie napełnił. Tu kończy się spacer. Zadrzyjcie głowy i znajdźcie kluskę.
Wszystkie punkty (26)
Pogrupowane jak w legendzie planu. Gwiazdka oznacza punkty polecane.
Atrakcja 10
Plac Solny ★Mniejszy brat Rynku, wytyczony w 1242 roku, gdy odbudowywano miasto po najeździe Mongołów. Handlowano tu solą przywożoną z kopalni w Wieliczce, a także skórami, miodem i woskiem. Dziś na środku stoją stragany z kwiatami, czynne przez całą dobę, więc bukiet kupicie nawet o trzeciej w nocy. Wrocław słynie z krasnali z brązu, jest ich w mieście już ponad tysiąc. Pierwszego poszukajcie tutaj: krasnal Słupnik siedzi na wysokim słupie.
Mostek Pokutnic ★Dwie wieże kościoła św. Marii Magdaleny łączy wąska kładka zawieszona 45 metrów nad ziemią. Pierwszy raz wspomniano o niej w 1459 roku. Legenda mówi, że nocami zamiatają ją dusze dziewcząt, które wolały zabawę od pracy i nie chciały pomagać w domu. Na mostek można wejść po schodach w wieży, a z góry widać cały Rynek. Na barierce siedzą dwie małe czarownice z brązu, Tekla i Martynka. Policzcie schody po drodze na górę.
Fontanna Zdrój ★Szklana fontanna po zachodniej stronie Rynku działa od 1996 roku. Woda spływa po pionowych taflach szkła osadzonych w granitowych głazach i wygląda jak górski wodospad. Na początku wielu wrocławianom się nie podobała, bo nie pasowała do starych kamienic. Dziś trudno wyobrazić sobie Rynek bez niej. Tuż obok stoi Życzliwek, krasnal, który macha ręką na powitanie. Znajdźcie go i pomachajcie mu.
Stare Jatki ★Wąska uliczka, przy której od 1242 roku stały dwa rzędy sklepików rzeźników. Jatka to dawna nazwa takiego kramu z mięsem. Dziś zamiast rzeźników są tu pracownie i galerie artystów. Przy wejściu od ulicy Odrzańskiej stoi pomnik „Ku czci Zwierząt Rzeźnych”: gęś, koza, świnia z prosiakiem, kogut i królik z brązu, wszystkie naturalnej wielkości. Dzieci mogą na nie wsiadać i je głaskać. Gdzieś na uliczce pracuje też krasnal Rzeźnik. Policzcie zwierzęta i znajdźcie krasnala.
Most Tumski ★Zielony stalowy most z 1889 roku prowadzi na Ostrów Tumski, miejsce, od którego ponad tysiąc lat temu zaczął się Wrocław. Dawniej za mostem kończyła się władza miasta i zaczynała ziemia biskupa. Wejścia pilnują dwie kamienne figury: św. Jadwiga, patronka Śląska, i św. Jan Chrzciciel, patron Wrocławia. Na Ostrowie do dziś palą się latarnie gazowe. Co wieczór o zmierzchu latarnik w pelerynie i cylindrze zapala ręcznie każdą z nich, a jest ich ponad sto. Na jednej z latarń przy moście wisi krasnal Gazuś. Poszukajcie go.
Brama Kluskowa ★Mała brama obok katedry ma na szczycie kamienną kluskę. Legenda opowiada o chłopie Konradzie, który po śmierci żony tęsknił za jej kluskami śląskimi. Żona przyśniła mu się i podarowała garnek, który sam się napełniał, pod warunkiem że na dnie zawsze zostanie jedna kluska. Konrad nie wytrzymał i chciał zjeść także ostatnią. Kluska uciekła mu na bramę i skamieniała, a garnek już nigdy się nie napełnił. Tu kończy się spacer. Zadrzyjcie głowy i znajdźcie kluskę.
Pomnik Aleksandra FredryPan z gęsim piórem i zwojem papieru to Aleksander Fredro, autor komedii „Zemsta” i wierszyka o Pawle i Gawle. Pomnik wyrzeźbił Leonard Marconi w 1879 roku i przez pół wieku stał on we Lwowie. Po wojnie Lwów znalazł się poza Polską, a wielu jego mieszkańców przeniosło się do Wrocławia. W 1956 roku przyjechał za nimi także Fredro. Dziś to ulubione miejsce spotkań: wrocławianie umawiają się po prostu „pod Fredrą”. Sprawdźcie, co poeta trzyma w rękach.
PręgierzKamienny słup przed ratuszem to miejsce, w którym dawniej wymierzano kary. Złodziei, oszustów i nieuczciwych kupców przykuwano tu łańcuchem na oczach całego miasta, żeby każdy mógł ich zobaczyć. Oryginał stanął w 1492 roku pod oknami sali sądowej. Ten, który widzicie, to jego wierna kopia. Na samym czubku stoi kamienny kat z mieczem i rózgą. Zadrzyjcie głowy i poszukajcie go.
Fontanna SzermierzNagi młodzieniec ze szpadą stoi przed uniwersytetem od 1904 roku. Wyrzeźbił go Hugo Lederer, profesor akademii sztuk pięknych w Berlinie. Studenci opowiadają, że to przestroga: rzeźbiarz miał kiedyś przegrać w karty wszystko, co miał przy sobie, razem z ubraniem. Koledzy zostawili mu tylko szpadę, bo honoru się nie odbiera. Żacy od lat robią Szermierzowi psikusy i przebierają go w różne stroje. Sprawdźcie, czy dziś ma coś na sobie.
Most PiaskowyNajstarszy most Wrocławia. Przeprawa przez Odrę istniała w tym miejscu już w średniowieczu, a tędy biegł szlak kupiecki z zachodu Europy na wschód. Żelazna konstrukcja, po której idziecie, pochodzi z 1861 roku. Most prowadzi na Wyspę Piasek, pierwszą z wysp, przez które dochodzi się na Ostrów Tumski, najstarszą część miasta. Wrocław leży na kilkunastu wyspach i ma ponad sto mostów. Popatrzcie na Odrę i policzcie, ile mostów widać stąd.
Budynek / zabytek 9
Ratusz ★Jeden z najlepiej zachowanych gotyckich ratuszy w Polsce. Budowano go po kawałku przez około 250 lat, od końca XIII wieku, dlatego każda ściana wygląda inaczej. Na wschodniej wisi zegar astronomiczny z 1580 roku ze złotym słońcem pośrodku tarczy. W środku działa Muzeum Sztuki Mieszczańskiej, a w piwnicach Piwnica Świdnicka, jedna z najstarszych restauracji w Europie. Obejdźcie ratusz dookoła i poszukajcie na ścianach kamiennych rycerzy, zwierząt i dziwnych stworów. Przy południowej ścianie stoi mała fontanna z niedźwiadkiem.
Jaś i Małgosia ★Dwa małe domki w rogu Rynku trzymają się za ręce jak rodzeństwo z bajki: łączy je kamienna brama. Niższy to Jaś, wyższy to Małgosia. Zbudowano je w XV wieku dla altarystów, czyli księży opiekujących się ołtarzami w sąsiednim kościele św. Elżbiety. Brama prowadziła kiedyś na cmentarz, dlatego wisi nad nią łaciński napis „Śmierć bramą życia”. Dookoła mieszka wyjątkowo dużo krasnali. Poszukajcie Pożarków, strażaków, którzy pędzą z sikawką gasić pożar.
Uniwersytet Wrocławski ★Barokowy gmach nad Odrą ma 171 metrów długości, a miał być jeszcze dłuższy: zabrakło pieniędzy i z trzech planowanych wież powstała tylko jedna. Uczelnię założył w 1702 roku cesarz Leopold I, a budowa ruszyła w 1728 roku w miejscu dawnego zamku książąt piastowskich. W środku jest Aula Leopoldyńska, sala tak bogato zdobiona, że nie widać w niej kawałka gołej ściany. Na Wieżę Matematyczną można wejść i popatrzeć na miasto z tarasu. Przy wejściu szukajcie krasnala Profesora.
Hala Targowa ★Z zewnątrz wygląda jak ceglany zamek z wieżą zegarową, a w środku czeka niespodzianka: dach podtrzymują wielkie betonowe łuki, wygięte jak żebra wieloryba. Kiedy halę otwierano w 1908 roku, taka konstrukcja z żelbetu była jedną z pierwszych na świecie. Zbudowano ją, żeby przenieść pod dach handel z ulic i placów. Do dziś kupuje się tu warzywa, owoce, sery, pierogi i kwiaty. Wejdźcie do środka, zadrzyjcie głowy i policzcie łuki.
Katedra św. Jana Chrzciciela ★Najważniejszy kościół Wrocławia i jedna z najstarszych katedr w Polsce. Pierwsza stanęła tu około 1000 roku, a obecna, gotycka, pochodzi z XIII i XIV wieku i jest już czwartą w tym samym miejscu. Jej dwie wieże mają prawie 100 metrów. Podczas oblężenia miasta w 1945 roku katedra została w większości zniszczona i odbudowywano ją przez wiele lat. Na jedną z wież wjeżdża winda, więc widok na Odrę i wyspy zobaczą także ci, którzy mają już dość schodów. Przy wejściu poszukajcie kamiennych lwów.
Bazylika św. ElżbietyGotycki kościół z wieżą wysoką na ponad 91 metrów, jedną z najwyższych we Wrocławiu. Na taras widokowy, który znajduje się mniej więcej na 75 metrach, prowadzi ponad 300 schodów. W pogodny dzień widać stamtąd nie tylko Rynek i Odrę, ale nawet góry. Kościół kilka razy płonął, ostatnio w 1976 roku, i za każdym razem go odbudowywano. To właśnie ten pożar przypominają krasnale strażacy stojące przed wejściem. Jeśli macie siłę w nogach, wejdźcie na górę.
OssolineumJedna z najważniejszych polskich bibliotek mieści się w dawnym barokowym klasztorze. Założył ją we Lwowie Józef Maksymilian Ossoliński, a po wojnie, w 1947 roku, część zbiorów przyjechała do Wrocławia. Ossolineum przechowuje rękopis „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza i pierwsze wydanie dzieła Kopernika o obrotach sfer niebieskich. Do barokowego ogrodu z równo przyciętymi żywopłotami można wejść za darmo i odpocząć na ławce. Przy gmachu mieszka krasnal Ossolinek. Poszukajcie go.
Kościół NMP na PiaskuWysoki gotycki kościół z XIV wieku dał nazwę całej wyspie. Po łacinie nazywał się Sancta Maria in Arena, a słowo „arena” przetłumaczono na piasek. Pierwszą świątynię ufundował tu w XII wieku możny Piotr Włost z żoną Marią. W środku warto spojrzeć w górę na sklepienie, które wygląda jak sieć gwiazd. W bocznej kaplicy działa ruchoma szopka z setkami figurek, zabawek i światełek, czynna przez cały rok. Znajdźcie w szopce coś, co się kręci.
Kolegiata Świętego KrzyżaDwa kościoły w jednym: dolny, św. Bartłomieja, i postawiony na nim górny, Świętego Krzyża. Kolegiatę ufundował w 1288 roku książę Henryk Probus na znak zgody po długim sporze z biskupem. Legenda mówi, że podczas kopania fundamentów znaleziono korzeń w kształcie krzyża i stąd wzięła się nazwa. Przed kościołem stoi wysoki barokowy pomnik św. Jana Nepomucena, patrona mostów i opiekuna przed powodzią, bardzo potrzebnego w mieście na wyspach. Policzcie aniołki na pomniku.
Toalety / kasy / parking 7
Informacja turystycznaPunkt informacji turystycznej przy Rynku 14, w zachodniej pierzei. Dostaniecie tu mapę krasnali i zapytacie o godziny otwarcia wież widokowych, ratusza i Auli Leopoldyńskiej.