Spacer zaczyna się przy Bramie Wybrańców na rynku w Pszczynie. Park jest otwarty i bezpłatny, a do zamku i zagrody żubrów kupuje się osobne bilety; oba miejsca mają własne godziny. Na zwiedzenie wnętrz zamku zarezerwujcie godzinę. Jeśli jesteście już w parku, Turi poprowadzi od najbliższego punktu.
W domu otwórzcie obiekt w Turi i dotknijcie „Pobierz na wyjazd”: mapa, opisy i zdjęcia zadziałają bez zasięgu.
Najdalsze punkty zwiedzajcie na początku, kiedy macie jeszcze siły.
Odhaczajcie na bieżąco, a przy wyjściu będziecie wiedzieć, co zostało.
Zamek w Pszczynie w aplikacji Turi
Pozycja na żywo, trasa od punktu do punktu, opisy do czytania i słuchania. Bezpłatnie, bez konta, także po angielsku, niemiecku i ukraińsku.
Ten sam plan co w aplikacji. Dotknijcie punktu, żeby zobaczyć zdjęcie i opis; w Turi zobaczycie na nim też siebie.
1polecane, w kolejności trasypozostałe punktyWCtoalety, jedzenie, kasy
Plan: OpenStreetMap (ODbL) i BDOT10k GUGiK, sprawdzony na zdjęciach lotniczych. Opisy i zdjęcia: Turi i Wikimedia Commons. Coś się nie zgadza? Daj znać.
Warto zobaczyć
Dawna rezydencja Promnitzów i Hochbergów, jedna z najlepiej zachowanych w Polsce, z oryginalnym wyposażeniem i Salą Lustrzaną. W czasie I wojny światowej mieszkał tu cesarz Wilhelm II, a panią na zamku była księżna Daisy. Spacer prowadzi od Bramy Wybrańców przez zamek i park krajobrazowy z pawilonem herbacianym na wyspie, lodownią i dworem Ludwikówka do Pokazowej Zagrody Żubrów.
Fot. Hons084, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons1
Budynek / zabytek
Brama Wybrańców
Tu zaczynacie, przy bramie z 1687 roku, najstarszej części zespołu zamkowego, która przetrwała bez zmian. Prowadził tędy główny wjazd do zamku, przez kamienny mostek nad dawną fosą. W bramie mieszkała straż zamkowa: żołnierzy wybierali spośród swoich chłopów właściciele Pszczyny, Promnitzowie, i nazywano ich wybrańcami. Pilnowali zamku aż do 1875 roku. Łacińska sentencja nad przejazdem kryje datę budowy, zapisaną rzymskimi cyframi ukrytymi w słowach. Obok stoi pomnik Georga Philippa Telemanna: kompozytor bywał tu latem i zachwycił się polską muzyką ludową.
Fot. Bieniecki Piotr, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons2
Budynek / zabytek
Zamek w Pszczynie
Pierwszy murowany zamek zbudowała tu na początku XV wieku księżna Helena, córka litewskiego księcia Korybuta; w 1433 roku odparł najazd husytów. Później należał kolejno do Promnitzów, książąt Anhalt-Köthen i od 1847 roku do Hochbergów, którzy w latach 1870-1876 nadali mu dzisiejszy wygląd francuskiego pałacu. W przeciwieństwie do wielu śląskich rezydencji zamek przetrwał wojnę z niemal całym wyposażeniem, łącznie z żyrandolami i ogromnymi lustrami w Sali Lustrzanej. Muzeum Zamkowe otwarto już 9 maja 1946 roku. Od 2021 roku zamek z parkiem jest pomnikiem historii; do wnętrz kupuje się bilety.
Fot. Andrzej Otrębski, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons3
Atrakcja
Zamek od strony parku: cesarz i księżna Daisy
Stąd widać zamek od strony parku krajobrazowego, który zajmuje około 156 hektarów. Od kwietnia 1915 do lutego 1916 roku w zamku mieściła się Wielka Kwatera Główna armii niemieckiej. Mieszkał tu cesarz Wilhelm II, a bywali marszałek Paul von Hindenburg i generał Erich Ludendorff. Panią na zamku była wtedy Brytyjka Daisy von Pless, księżna pszczyńska, znana z pamiętników i działalności dobroczynnej. W grudniu 1901 roku wydała tu przyjęcie, na którym najważniejszym gościem był ten sam cesarz.
Fot. Seweryn11, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons4
Budynek / zabytek
Pawilon herbaciany na wyspie
Ten owalny pawilon z kopulastym dachem stoi na wyspie wśród rozlewisk rzeki Pszczynki. Zbudowano go w trzeciej ćwierci XIX wieku, kiedy w modzie była kultura Wschodu: łączy romantyczną świątynię dumania z chińskimi altanami, w których pito herbatę w otoczeniu przyrody. Wokół zachowało się kilka kamiennych stołów z ośmiobocznymi blatami, przy których kiedyś pito herbatę. Latem w pawilonie działa kawiarnia ze stolikami na wolnym powietrzu.
Fot. Hons084, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons5
Budynek / zabytek
Dwór Ludwikówka
Klasycystyczny dwór z portykiem na czterech kolumnach zamyka od północy główną oś parku, której drugim końcem jest zamek. Zbudowano go około 1800 roku według projektu Wilhelma Puscha, nadwornego architekta książąt Anhalt-Köthen, którzy przekształcili dawny zwierzyniec w park w stylu angielskim. Dwór był rezydencją książąt pszczyńskich, z oficyną, stajnią i wozownią. Dziś to własność prywatna, więc oglądajcie go z zewnątrz.
Fot. Olo81, CC0, Wikimedia Commons6
Budynek / zabytek
Lodownia
Ten sześcioboczny budynek w stylu neoromańskim służył do przechowywania lodu. Zimą wyrąbywano bloki lodu ze stawów i rozlewisk Pszczynki i trzymano je tutaj, żeby latem chłodzić jedzenie w zamkowej kuchni. Zapisy z 1822 roku mówią, że za napełnianie lodowni odpowiadał sam kierownik książęcego urzędu budowlanego. Z tego wzniesienia dobrze widać rozlewiska rzeki i zamek w oddali.
Fot. Antekbojar, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons7
Zwierzęta
Pokazowa Zagroda Żubrów
W części parku zwanej Zwierzyńcem są dwie zagrody o łącznej powierzchni około 10 hektarów, w których mieszkają żubry. Żubr to największy ssak lądowy Europy; na początku XX wieku wyginął na wolności i odtworzono go z kilkudziesięciu zwierząt z ogrodów i hodowli. Oprócz żubrów zobaczycie tu muflony, jelenie, daniele i sarny, a także kaczki, gęsi, łabędzie i pawie. W zagrodzie jest wystawa o przyrodzie ziemi pszczyńskiej i trójwymiarowy seans o żubrach. Wstęp jest płatny.
Wszystkie punkty (10)
Pogrupowane jak w legendzie planu. Gwiazdka oznacza punkty polecane.
Budynek / zabytek 5
Brama Wybrańców ★Tu zaczynacie, przy bramie z 1687 roku, najstarszej części zespołu zamkowego, która przetrwała bez zmian. Prowadził tędy główny wjazd do zamku, przez kamienny mostek nad dawną fosą. W bramie mieszkała straż zamkowa: żołnierzy wybierali spośród swoich chłopów właściciele Pszczyny, Promnitzowie, i nazywano ich wybrańcami. Pilnowali zamku aż do 1875 roku. Łacińska sentencja nad przejazdem kryje datę budowy, zapisaną rzymskimi cyframi ukrytymi w słowach. Obok stoi pomnik Georga Philippa Telemanna: kompozytor bywał tu latem i zachwycił się polską muzyką ludową.
Zamek w Pszczynie ★Pierwszy murowany zamek zbudowała tu na początku XV wieku księżna Helena, córka litewskiego księcia Korybuta; w 1433 roku odparł najazd husytów. Później należał kolejno do Promnitzów, książąt Anhalt-Köthen i od 1847 roku do Hochbergów, którzy w latach 1870-1876 nadali mu dzisiejszy wygląd francuskiego pałacu. W przeciwieństwie do wielu śląskich rezydencji zamek przetrwał wojnę z niemal całym wyposażeniem, łącznie z żyrandolami i ogromnymi lustrami w Sali Lustrzanej. Muzeum Zamkowe otwarto już 9 maja 1946 roku. Od 2021 roku zamek z parkiem jest pomnikiem historii; do wnętrz kupuje się bilety.
Pawilon herbaciany na wyspie ★Ten owalny pawilon z kopulastym dachem stoi na wyspie wśród rozlewisk rzeki Pszczynki. Zbudowano go w trzeciej ćwierci XIX wieku, kiedy w modzie była kultura Wschodu: łączy romantyczną świątynię dumania z chińskimi altanami, w których pito herbatę w otoczeniu przyrody. Wokół zachowało się kilka kamiennych stołów z ośmiobocznymi blatami, przy których kiedyś pito herbatę. Latem w pawilonie działa kawiarnia ze stolikami na wolnym powietrzu.
Dwór Ludwikówka ★Klasycystyczny dwór z portykiem na czterech kolumnach zamyka od północy główną oś parku, której drugim końcem jest zamek. Zbudowano go około 1800 roku według projektu Wilhelma Puscha, nadwornego architekta książąt Anhalt-Köthen, którzy przekształcili dawny zwierzyniec w park w stylu angielskim. Dwór był rezydencją książąt pszczyńskich, z oficyną, stajnią i wozownią. Dziś to własność prywatna, więc oglądajcie go z zewnątrz.
Lodownia ★Ten sześcioboczny budynek w stylu neoromańskim służył do przechowywania lodu. Zimą wyrąbywano bloki lodu ze stawów i rozlewisk Pszczynki i trzymano je tutaj, żeby latem chłodzić jedzenie w zamkowej kuchni. Zapisy z 1822 roku mówią, że za napełnianie lodowni odpowiadał sam kierownik książęcego urzędu budowlanego. Z tego wzniesienia dobrze widać rozlewiska rzeki i zamek w oddali.
Atrakcja 1
Zamek od strony parku: cesarz i księżna Daisy ★Stąd widać zamek od strony parku krajobrazowego, który zajmuje około 156 hektarów. Od kwietnia 1915 do lutego 1916 roku w zamku mieściła się Wielka Kwatera Główna armii niemieckiej. Mieszkał tu cesarz Wilhelm II, a bywali marszałek Paul von Hindenburg i generał Erich Ludendorff. Panią na zamku była wtedy Brytyjka Daisy von Pless, księżna pszczyńska, znana z pamiętników i działalności dobroczynnej. W grudniu 1901 roku wydała tu przyjęcie, na którym najważniejszym gościem był ten sam cesarz.
Zwierzęta 1
Pokazowa Zagroda Żubrów ★W części parku zwanej Zwierzyńcem są dwie zagrody o łącznej powierzchni około 10 hektarów, w których mieszkają żubry. Żubr to największy ssak lądowy Europy; na początku XX wieku wyginął na wolności i odtworzono go z kilkudziesięciu zwierząt z ogrodów i hodowli. Oprócz żubrów zobaczycie tu muflony, jelenie, daniele i sarny, a także kaczki, gęsi, łabędzie i pawie. W zagrodzie jest wystawa o przyrodzie ziemi pszczyńskiej i trójwymiarowy seans o żubrach. Wstęp jest płatny.