Fot. 1bumer, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
SkansenToruń, kujawsko-pomorskie

Skansen w Toruniu z dziećmi: co zobaczyć, mapa i trasa zwiedzania

Park Etnograficzny w Toruniu. W aplikacji Turi ta sama mapa pokazuje Waszą pozycję, prowadzi od punktu do punktu i pozwala odhaczać zwiedzone miejsca.

18punktów do zobaczenia
10na polecanej trasie
ok. 1 h 30 minzwiedzania z dziećmi

Przed wyjazdem

ok. 1 h 30 minz przerwami, tempem rodziny
0toalet nie ma na mapie, pytajcie w kasie
1miejsca z jedzeniem
Kasa ze sklepikiem jest w Arsenale, gdzie mieści się też wystawa stała Tajemnice codzienności, którą łatwo połączyć ze spacerem po parku. Z wózkiem najwygodniej wjechać na teren muzeum od ul. Uniwersyteckiej, a audioprzewodnik po skansenie można odtworzyć na smartfonie. Psa można zabrać na smyczy.
  • W domu otwórzcie obiekt w Turi i dotknijcie „Pobierz na wyjazd”: mapa, opisy i zdjęcia zadziałają bez zasięgu.
  • Najdalsze punkty zwiedzajcie na początku, kiedy dzieci mają jeszcze siły.
  • Odhaczajcie na bieżąco, a przy wyjściu będziecie wiedzieć, co zostało.

Skansen w Toruniu w aplikacji Turi

Pozycja na żywo, trasa od punktu do punktu, opisy do czytania i słuchania. Bezpłatnie, bez konta, także po angielsku, niemiecku i ukraińsku.

Pobierz na Androida

Mapa obiektu

Ten sam plan co w aplikacji. Dotknijcie punktu, żeby zobaczyć zdjęcie i opis; w Turi zobaczycie na nim też siebie.

Plan: Skansen w Toruniu
1polecane, w kolejności trasypozostałe punktyWCtoalety, jedzenie, kasy

Plan: OpenStreetMap (ODbL) i BDOT10k GUGiK, sprawdzony na zdjęciach lotniczych. Opisy i zdjęcia: Turi i Wikimedia Commons. Coś się nie zgadza? Dajcie znać.

Warto zobaczyć

Park Etnograficzny Muzeum Etnograficznego im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej to skansen w samym centrum Torunia, nieopodal Starówki, otwarty dla zwiedzających w 1969 roku. Na 1,7 ha stoi 19 dużych budynków wiejskich przeniesionych z Kaszub, Borów Tucholskich, Kociewia, Kujaw oraz ziemi chełmińskiej i dobrzyńskiej, głównie z XVIII i XIX wieku, a wokół nich kapliczki, studnie, piwniczki, gołębnik i różne płoty. Trzon ekspozycji to trzy pełne zagrody: kujawska, kaszubska i tucholska, a dzieci najbardziej zaciekawią sprawny wiatrak koźlak, młyn wodny z kołem, kuźnia, kurna chata bez komina i remiza z konnym wozem strażackim. Wnętrza chałup urządzono tak, jak mieszkały w nich rodziny biedniejsze i zamożniejsze, a latem muzeum organizuje pokazy dawnych rzemiosł i prac gospodarskich.

Arsenał: wystawa stała Tajemnice codziennościFot. Dawid Galus, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons1
Budynek / zabytek

Arsenał: wystawa stała Tajemnice codzienności

Dawny arsenał artyleryjski Twierdzy Toruń z 1824 roku jest głównym budynkiem muzeum, a wystawy stałe działają w nim od 1960 roku. Dziś są tu kasa ze sklepikiem i wystawa Tajemnice codzienności. Kultura ludowa i jej pogranicza od Kujaw do Bałtyku (1850-1950). Dobrze połączyć ją ze spacerem po skansenie, bo pokazuje przedmioty z tych samych regionów co chałupy.

Wiatrak koźlak z Wójtówki (1896)Fot. 1bumer, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons2
Budynek / zabytek

Wiatrak koźlak z Wójtówki (1896)

Wiatrak koźlak z Wójtówki w gminie Bądkowo na Kujawach postawiono w 1896 roku i pracowały w nim trzy pokolenia młynarzy z rodu Salamońskich. Cały budynek obraca się na grubym sosnowym słupie, żeby ustawić skrzydła pod wiatr, a jego ściany nie dotykają ziemi. Wiatrak jest wciąż sprawny i muzeum uruchamia go podczas imprez w parku.

Chałupa ze Skórzenna (poł. XIX w.)Fot. Dawid Galus, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons3
Budynek / zabytek

Chałupa ze Skórzenna (poł. XIX w.)

Chałupę ze Skórzenna w gminie Osiek na Kociewiu zbudowano około połowy XIX wieku. Wyróżniają ją wyjątkowo bogato zdobione drzwi i okiennice z motywem roślinnym, a wejście poprzedza wnękowy podcień. W środku są izba dziadków ze starszymi sprzętami i izba młodych z meblami z początku XX wieku, a w komorze kuchenne naczynia i zapasy.

Chałupa z Męcikału (pocz. XIX w.)Fot. 1bumer, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons4
Budynek / zabytek

Chałupa z Męcikału (pocz. XIX w.)

Chałupa z Męcikału w gminie Brusy na Kaszubach powstała na początku XIX wieku. Nad dwoma wejściami wysuwa się nadwieszony dach, który tworzy podcień bez słupów. Mieszkała tu trzypokoleniowa rodzina małorolnego gospodarza, która łowiła ryby i pracowała sezonowo u bogatszych, a dziadek wyplatał kosze i hodował pszczoły, babcia zaś znała się na ziołach.

Kurna chata z Lasek (poł. XIX w.)Fot. Dawid Galus, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons5
Budynek / zabytek

Kurna chata z Lasek (poł. XIX w.)

Chałupa z Lasek w gminie Śliwice w Borach Tucholskich pochodzi z około połowy XIX wieku. To kurna chata bez komina: dym z otwartego paleniska uchodził na strych i dalej otworami w szczytach dachu, a w oknach zamiast szyb są błony z wołowych pęcherzy. Mieszkała tu bezrolna rodzina z kurami i jedną kozą, która dorabiała zbieraniem jagód i grzybów oraz pracą w lesie.

Chałupa z Rakutowa (pocz. XIX w.)Fot. 1bumer, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons6
Budynek / zabytek

Chałupa z Rakutowa (pocz. XIX w.)

Dom zamożnego gospodarza z Rakutowa w gminie Kowal na Kujawach, zbudowany na początku XIX wieku. Wnętrze pokazuje życie dwupokoleniowej rodziny z przełomu XIX i XX wieku: na co dzień gotowano, pracowano i spano w kuchni, komorze i małej izbie, a dużą izbę z obrazami świętych otwierano na święta i rodzinne uroczystości. Przed chałupą stoi drewniana studnia.

Remiza strażacka z Pływaczewa (pocz. XX w.)Fot. Dawid Galus, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons7
Budynek / zabytek

Remiza strażacka z Pływaczewa (pocz. XX w.)

Remiza Ochotniczej Straży Pożarnej z Pływaczewa w gminie Wąbrzeźno powstała na początku XX wieku. Najważniejszy jest konny wóz bojowy z przełomu XIX i XX wieku ze skrzynią na wodę i pełnym wyposażeniem, a obok, w przybudówce, stoi drewniany beczkowóz. Przy remizie wznosi się dzwonnica z żeliwnym dzwonem, którym alarmowano wieś o pożarze.

Kuźnia z Jastrzębia (2. poł. XIX w.)Fot. Dawid Galus, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons8
Budynek / zabytek

Kuźnia z Jastrzębia (2. poł. XIX w.)

Kuźnię z Jastrzębia w gminie Bartniczka zbudowano w 2. połowie XIX wieku. W środku stoi duże dwurożne kowadło i mniejsze pomocnicze, za nimi palenisko, a na stole z imadłami i na ścianach leżą i wiszą narzędzia kowalskie. Przed kuźnią stoi specjalna klatka, do której wprowadzano niespokojnego konia przy podkuwaniu.

Chałupa ze stajnią z Suchej (pocz. XIX w.)Fot. 1bumer, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons9
Budynek / zabytek

Chałupa ze stajnią z Suchej (pocz. XIX w.)

Chałupa ze stajnią z Suchej w gminie Lubiewo w Borach Tucholskich pochodzi z początku XIX wieku. Wejście osłania ozdobnie wycięty narożny podcień, a szczyt zdobią deski ułożone w jodełkę, okrągłe otwory i drewniany ptaszek na szczycie dachu. W jednej izbie mieszkali starsi gospodarze wśród mebli z XIX wieku, w drugiej młodsi z dziećmi, a wszyscy korzystali ze wspólnej kuchni.

Młyn wodny ze Strzyg (pocz. XX w.)Fot. Dawid Galus, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons10
Budynek / zabytek

Młyn wodny ze Strzyg (pocz. XX w.)

Młyn wodny ze Strzyg w gminie Osiek na ziemi dobrzyńskiej zbudowano na początku XX wieku, a w parku otwarto go dla zwiedzających w 1991 roku. Najpierw napędzało go koło wodne, później turbina, a system transmisyjny poruszał łuszczarkę, elewatory i mlewnik na trzech kondygnacjach. W środku zobaczycie pierwotne wyposażenie i urządzenia z czasów modernizacji.

Wszystkie punkty (19)

Pogrupowane jak w legendzie planu. Gwiazdka oznacza punkty polecane.

Budynek / zabytek 16
Arsenał: wystawa stała Tajemnice codzienności ★Dawny arsenał artyleryjski Twierdzy Toruń z 1824 roku jest głównym budynkiem muzeum, a wystawy stałe działają w nim od 1960 roku. Dziś są tu kasa ze sklepikiem i wystawa Tajemnice codzienności. Kultura ludowa i jej pogranicza od Kujaw do Bałtyku (1850-1950). Dobrze połączyć ją ze spacerem po skansenie, bo pokazuje przedmioty z tych samych regionów co chałupy.
Wiatrak koźlak z Wójtówki (1896) ★Wiatrak koźlak z Wójtówki w gminie Bądkowo na Kujawach postawiono w 1896 roku i pracowały w nim trzy pokolenia młynarzy z rodu Salamońskich. Cały budynek obraca się na grubym sosnowym słupie, żeby ustawić skrzydła pod wiatr, a jego ściany nie dotykają ziemi. Wiatrak jest wciąż sprawny i muzeum uruchamia go podczas imprez w parku.
Chałupa ze Skórzenna (poł. XIX w.) ★Chałupę ze Skórzenna w gminie Osiek na Kociewiu zbudowano około połowy XIX wieku. Wyróżniają ją wyjątkowo bogato zdobione drzwi i okiennice z motywem roślinnym, a wejście poprzedza wnękowy podcień. W środku są izba dziadków ze starszymi sprzętami i izba młodych z meblami z początku XX wieku, a w komorze kuchenne naczynia i zapasy.
Chałupa z Męcikału (pocz. XIX w.) ★Chałupa z Męcikału w gminie Brusy na Kaszubach powstała na początku XIX wieku. Nad dwoma wejściami wysuwa się nadwieszony dach, który tworzy podcień bez słupów. Mieszkała tu trzypokoleniowa rodzina małorolnego gospodarza, która łowiła ryby i pracowała sezonowo u bogatszych, a dziadek wyplatał kosze i hodował pszczoły, babcia zaś znała się na ziołach.
Kurna chata z Lasek (poł. XIX w.) ★Chałupa z Lasek w gminie Śliwice w Borach Tucholskich pochodzi z około połowy XIX wieku. To kurna chata bez komina: dym z otwartego paleniska uchodził na strych i dalej otworami w szczytach dachu, a w oknach zamiast szyb są błony z wołowych pęcherzy. Mieszkała tu bezrolna rodzina z kurami i jedną kozą, która dorabiała zbieraniem jagód i grzybów oraz pracą w lesie.
Chałupa z Rakutowa (pocz. XIX w.) ★Dom zamożnego gospodarza z Rakutowa w gminie Kowal na Kujawach, zbudowany na początku XIX wieku. Wnętrze pokazuje życie dwupokoleniowej rodziny z przełomu XIX i XX wieku: na co dzień gotowano, pracowano i spano w kuchni, komorze i małej izbie, a dużą izbę z obrazami świętych otwierano na święta i rodzinne uroczystości. Przed chałupą stoi drewniana studnia.
Remiza strażacka z Pływaczewa (pocz. XX w.) ★Remiza Ochotniczej Straży Pożarnej z Pływaczewa w gminie Wąbrzeźno powstała na początku XX wieku. Najważniejszy jest konny wóz bojowy z przełomu XIX i XX wieku ze skrzynią na wodę i pełnym wyposażeniem, a obok, w przybudówce, stoi drewniany beczkowóz. Przy remizie wznosi się dzwonnica z żeliwnym dzwonem, którym alarmowano wieś o pożarze.
Kuźnia z Jastrzębia (2. poł. XIX w.) ★Kuźnię z Jastrzębia w gminie Bartniczka zbudowano w 2. połowie XIX wieku. W środku stoi duże dwurożne kowadło i mniejsze pomocnicze, za nimi palenisko, a na stole z imadłami i na ścianach leżą i wiszą narzędzia kowalskie. Przed kuźnią stoi specjalna klatka, do której wprowadzano niespokojnego konia przy podkuwaniu.
Chałupa ze stajnią z Suchej (pocz. XIX w.) ★Chałupa ze stajnią z Suchej w gminie Lubiewo w Borach Tucholskich pochodzi z początku XIX wieku. Wejście osłania ozdobnie wycięty narożny podcień, a szczyt zdobią deski ułożone w jodełkę, okrągłe otwory i drewniany ptaszek na szczycie dachu. W jednej izbie mieszkali starsi gospodarze wśród mebli z XIX wieku, w drugiej młodsi z dziećmi, a wszyscy korzystali ze wspólnej kuchni.
Młyn wodny ze Strzyg (pocz. XX w.) ★Młyn wodny ze Strzyg w gminie Osiek na ziemi dobrzyńskiej zbudowano na początku XX wieku, a w parku otwarto go dla zwiedzających w 1991 roku. Najpierw napędzało go koło wodne, później turbina, a system transmisyjny poruszał łuszczarkę, elewatory i mlewnik na trzech kondygnacjach. W środku zobaczycie pierwotne wyposażenie i urządzenia z czasów modernizacji.
Spichlerz dworski z Bronisławia (1767)Spichlerz dworski z Bronisławia na Kujawach zbudowano w 1767 roku. W takich spichlerzach dwór przechowywał ziarno z folwarku, dlatego budynek jest wielokrotnie większy od chłopskiego spichlerzyka w zagrodzie kujawskiej. Warto obejść go dookoła i przyjrzeć się wysokiemu, czterospadowemu dachowi krytemu strzechą.
Obora z Rakutowa, tzw. gliniankaBudynek inwentarski z Rakutowa na Kujawach, zwany glinianką, to rekonstrukcja obory z 2. połowy XIX wieku. Ściany wylepiono gliną zmieszaną ze słomą i pobielono wapnem, a dach kryje strzecha. W środku są kurnik, obora i stajnia, a w miejscu dawnego chlewu działa olejarnia, która pokazuje, jak w gospodarstwie wytłaczano olej na własny użytek.
Stodoła z Kowala (1806)Stodołę z Kowala na Kujawach zbudowano w 1806 roku. To największy budynek zagrody kujawskiej: przez szerokie wrota wjeżdżał wóz z sianem lub zbożem, a okien nie ma, bo światło nie było tu potrzebne. Środkiem biegnie klepisko, na którym młócono zboże i trzymano maszyny rolnicze, a po bokach są dwa sąsieki na niewymłócone zboże, słomę i siano.
Piec chlebowy z KaszubWolnostojący piec chlebowy to rekonstrukcja kaszubskiego pieca z końca XIX wieku. Takie piece budowano nieopodal zagrody, na polu, w ogrodzie albo w sadzie, a piekło w nich chleb kilka rodzin albo jedno zamożne gospodarstwo. Piec na kamiennej podstawie osłania spadzisty daszek z desek.
Obora z Kłodawy (pocz. XIX w.)Obora z Kłodawy w gminie Chojnice na Kaszubach pochodzi z początku XIX wieku. W środku są trzy osobne pomieszczenia dla zwierząt, a z prawej strony wozownia, wszystko pod jedną strzechą. Pod ścianami ustawiono dawne narzędzia rolnicze, wśród nich pług, które dzieci mogą obejrzeć z bliska.
Kierat z Wierzchucina KrólewskiegoDrewniany kierat stoi w zagrodzie tucholskiej pod daszkiem wspartym na słupach. Koń chodzący w kółko po okrągłej ścieżce obracał mechanizm, a jego ruch przenoszono na maszyny gospodarskie. Wokół kieratu widać wyłożony drewnem krąg, po którym chodziło zwierzę.
Inne 1
Gołębnik w zagrodzie kaszubskiejDrewniany gołębnik na wysokim słupie stoi na podwórzu zagrody kaszubskiej, między chałupą z Męcikału a oborą z Kłodawy. Przewodnik muzeum zwraca uwagę, że gospodarz tej zagrody hodował gołębie i pszczoły, a gołębnik jest jednym ze śladów tej hodowli. Warto policzyć z dziećmi otwory, którymi ptaki wlatywały do środka.
Kapliczka / krzyż 1
Kapliczka z figurą Matki Boskiej RóżańcowejPrzydomowa kapliczka stoi w ogródku przy chałupie z Suchej w zagrodzie tucholskiej. We wnęce ustawiono malowaną drewnianą figurę Matki Boskiej Różańcowej w koronie, z Dzieciątkiem na ręku, ozdobioną wianuszkiem. Kapliczki i przydrożne krzyże w parku pokazują, jak ważna była na wsi religijność ludowa.
Gastronomia 1
Chałupa z Granowa, Karczma u DamrokiChałupa z Granowa w gminie Chojnice na Kaszubach po przeniesieniu do parku została zaadaptowana na restaurację Karczma u Damroki. Zanim wejdziecie do środka, warto przystanąć i przyjrzeć się harmonijnym proporcjom ścian i dachu, ozdobnemu dwuprzęsłowemu podcieniowi i wzorzystemu deskowaniu szczytu.
Skansen w ToruniuPobierz Turi