Fot. Łukasz Bakuła, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
SkansenDziekanowice, wielkopolskie

Skansen w Dziekanowicach z dziećmi: co zobaczyć, mapa i trasa zwiedzania

Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach. W aplikacji Turi ta sama mapa pokazuje Waszą pozycję, prowadzi od punktu do punktu i pozwala odhaczać zwiedzone miejsca.

23punkty do zobaczenia
11na polecanej trasie
ok. 3 hzwiedzania z dziećmi

Przed wyjazdem

ok. 3 hz przerwami, tempem rodziny
2toalety na mapie
1miejsca z jedzeniem
Najwygodniej zacząć od wsi przy wejściu, potem przejść do kościoła i wiatraków na północy, a na koniec do kaplicy i zespołu dworskiego na południu. Teren jest rozległy, z trawą i drogami gruntowymi, więc przydają się wygodne buty. Przy wejściu są toalety i Karczma Lubczynek z lokalnymi potrawami.
  • W domu otwórzcie obiekt w Turi i dotknijcie „Pobierz na wyjazd”: mapa, opisy i zdjęcia zadziałają bez zasięgu.
  • Najdalsze punkty zwiedzajcie na początku, kiedy dzieci mają jeszcze siły.
  • Odhaczajcie na bieżąco, a przy wyjściu będziecie wiedzieć, co zostało.

Skansen w Dziekanowicach w aplikacji Turi

Pozycja na żywo, trasa od punktu do punktu, opisy do czytania i słuchania. Bezpłatnie, bez konta, także po angielsku, niemiecku i ukraińsku.

Pobierz na Androida

Mapa obiektu

Ten sam plan co w aplikacji. Dotknijcie punktu, żeby zobaczyć zdjęcie i opis; w Turi zobaczycie na nim też siebie.

Plan: Skansen w Dziekanowicach
1polecane, w kolejności trasypozostałe punktyWCtoalety, jedzenie, kasy

Plan: OpenStreetMap (ODbL) i BDOT10k GUGiK, sprawdzony na zdjęciach lotniczych. Opisy i zdjęcia: Turi i Wikimedia Commons. Coś się nie zgadza? Dajcie znać.

Warto zobaczyć

Wielkopolski Park Etnograficzny to skansen Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, położony nad jeziorem Lednica. Muzealną wieś zaczęto budować w 1975 roku, a zwiedzających przyjmuje od 1982 roku. Chałupy, zagrody, karczma, kościół z Wartkowic i wiatraki przeniesiono z różnych stron Wielkopolski i ustawiono wokół owalnego placu, jak w dawnej wsi. Na południu stoi zespół dworski z dworem na wzór dworu ze Studzieńca i parkiem, a na północy trzy wiatraki.

Zagroda z Dzierżanowa (1840)Fot. Marek Mróz, CC BY 4.0, Wikimedia Commons1
Budynek / zabytek

Zagroda z Dzierżanowa (1840)

Dom z sienią pośrodku i dwiema izbami zbudował w 1840 roku Wojciech Kinda, łącząc ściany sumikowo-łątkowe i szachulcowe. Budynek inwentarski z oborą, stajnią i wozownią oraz stodołę wylepiono gliną na drewnianym szkielecie, a podwórze wybrukowano kamieniem polnym. Część mebli, na przykład skrzynię udającą komodę, gospodarze kupili za pieniądze zarobione w Nadrenii i Westfalii.

Kaplica z lasów grabskich (1765)Fot. Bardrock, Public domain, Wikimedia Commons2
Kapliczka / krzyż

Kaplica z lasów grabskich (1765)

Jednonawową drewnianą kaplicę z zakrystią wzniesiono w 1765 roku, o czym mówi napis wycięty nad wejściem. Pochodzi z lasów grabskich na Kujawach i należała do parafii Grabie. W środku jest barokowy ołtarz z obrazami Matki Boskiej Częstochowskiej i św. Kazimierza oraz sklepienie malowane w ptaki, liście i kwiaty. Wokół leży cmentarz z kutymi żelaznymi krzyżami, w miejscu wczesnohistorycznych cmentarzy odkrytych na początku lat 80. XX wieku.

Dwór ze StudzieńcaFot. Marek Mróz, CC BY 4.0, Wikimedia Commons3
Budynek / zabytek

Dwór ze Studzieńca

Parterowy dwór z mansardowym dachem z gontu zbudowano na wzór barokowego dworu, który stoi we wsi Studzieniec w północnej Wielkopolsce. Przy narożach od strony ogrodu ma dwa alkierze, których kształt wywodzi się z wież obronnych. W salonie, jadalni, sypialni, bibliotece i bawialni urządzono wnętrza wielkopolskiej rodziny ziemiańskiej z dwudziestolecia międzywojennego, a wokół rozciąga się park o barokowym układzie.

Karczma z Sokołowa Budzyńskiego (koniec XVIII w.)Fot. Marek Mróz, CC BY 4.0, Wikimedia Commons4
Budynek / zabytek

Karczma z Sokołowa Budzyńskiego (koniec XVIII w.)

Karczmę z podcieniem wspartym na pięciu słupach zbudowano pod koniec XVIII wieku w Sokołowie Budzyńskim w północnej Wielkopolsce. Ma ściany sumikowo-łątkowe i dach kryty trzciną. W izbie z wyszynkiem stoją lada, butelki, kwarty i kufle, jak w wiejskiej karczmie z lat 20. XX wieku. W sieni jest szeroki komin z żerdzi oplecionych słomą, a w nim piec chlebowy; w małym kantorku sprzedawano kiedyś naftę.

Chałupa ze Zdroju (1602)Fot. Marek Mróz, CC BY 4.0, Wikimedia Commons5
Budynek / zabytek

Chałupa ze Zdroju (1602)

Chałupa z zachodniej Wielkopolski jest w dużej części zrekonstruowana, ale zachowała oryginalne belki stropowe, a na jednej z nich wycięto datę 1602. Ma ściany sumikowo-łątkowe i strzelisty dwuspadowy dach, a drzwi zawieszone na biegunach zamyka drewniany zamek. Urządzono w niej mieszkanie organisty z rodziną z lat 20. XX wieku, z izbą, sienią i komorą dla zwierząt, a przy domu jest mały ogródek warzywno-kwiatowy.

Kościół pw. św. Anny i św. Wawrzyńca z Wartkowic (1719)Fot. Marek Mróz, CC BY 4.0, Wikimedia Commons6
Budynek / zabytek

Kościół pw. św. Anny i św. Wawrzyńca z Wartkowic (1719)

Drewniany kościół pw. św. Anny i św. Wawrzyńca zbudowano w 1719 roku w Wartkowicach, a w XIX wieku dobudowano kaplicę, zakrystię i kruchtę. Do muzeum przeniesiono go w latach 1997-2001. W środku są barokowe ołtarze, chrzcielnica, belka tęczowa, organy i fragmenty barokowych malowideł w prezbiterium, a nad nawą wznosi się wieżyczka z sygnaturką.

Suszarnia chmielu z ChojnikFot. Marek Mróz, CC BY 4.0, Wikimedia Commons7
Budynek / zabytek

Suszarnia chmielu z Chojnik

W drewnianej suszarni chmielu z Chojnik urządzono wystawę planszową „Dziedzictwo nowotomyskich olędrów. Chmiel, historia uprawy w Wielkopolsce”. Plansze opowiadają o uprawie i przerobie chmielu w okolicach Nowego Tomyśla, sięgającej XV wieku, o osadnictwie olęderskim i o kupcu Józefie Jakubie Flatau, nazywanym pruskim królem chmielu.

Zagroda olęderska z Nowego Tomyśla (1823)Fot. Marek Mróz, CC BY 4.0, Wikimedia Commons8
Budynek / zabytek

Zagroda olęderska z Nowego Tomyśla (1823)

Zagroda pokazuje, jak budowali i gospodarowali olędrzy, osadnicy, którzy w XVIII wieku zasiedlili podmokłe tereny zachodniej Wielkopolski. Dom pochodzi z 1823 roku, budynek inwentarski z tremplem z 1865 roku, a na skraju obejścia stoi wolnostojący piec chlebowy. W domu ewangelickiej rodziny z początku XX wieku są szafki wnękowe, łóżko z baldachimem i skrzynie z napisami po niemiecku, a brak obrazów religijnych.

Wiatrak koźlak z Mierzewa (1801)Fot. Marek Mróz, CC BY 4.0, Wikimedia Commons9
Atrakcja

Wiatrak koźlak z Mierzewa (1801)

Drewniany koźlak stoi na grubym słupie osadzonym na skrzyżowanych belkach i cały obraca się do wiatru. Zbudował go w 1801 roku w Gnieźnie budowniczy Dawid Seidler, w 1850 roku przeniesiono go do Mierzewa, a w 1977 roku do muzeum. W środku są dwa zestawy kamieni młyńskich: jeden mielił zboże na śrutę, drugi na mąkę.

Wiatrak holender z Trzuskołonia (ok. 1810)Fot. Michalpe96, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons10
Atrakcja

Wiatrak holender z Trzuskołonia (ok. 1810)

Murowany wiatrak typu holender zbudowano około 1810 roku w Trzuskołoniu koło Gniezna z cegieł wypalanych w dymarce drzewnej. Ma okrągły kształt zwężający się ku górze, a drewniana czapa kryta gontem obraca się na żelaznych rolkach, żeby ustawić skrzydła do wiatru. W środku zachowało się oryginalne wyposażenie.

Młyn wodny z Wierzenicy (XIX w.)Fot. Koefbac, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons11
Budynek / zabytek

Młyn wodny z Wierzenicy (XIX w.)

W budynku XIX-wiecznego młyna z Wierzenicy działa galeria wielkopolskiej współczesnej rzeźby nieprofesjonalnej. Na dole stoi około czterystu rzeźb w drewnie i glinie: świątki, kapliczki i ołtarzyki, ale też postacie z bajek, sceny myśliwskie i zwierzęta. Na górze można poznać około czterdziestu twórców z Wielkopolski, od urodzonych pod koniec XIX wieku po najmłodszego z 1983 roku.

Wszystkie punkty (26)

Pogrupowane jak w legendzie planu. Gwiazdka oznacza punkty polecane.

Budynek / zabytek 18
Zagroda z Dzierżanowa (1840) ★Dom z sienią pośrodku i dwiema izbami zbudował w 1840 roku Wojciech Kinda, łącząc ściany sumikowo-łątkowe i szachulcowe. Budynek inwentarski z oborą, stajnią i wozownią oraz stodołę wylepiono gliną na drewnianym szkielecie, a podwórze wybrukowano kamieniem polnym. Część mebli, na przykład skrzynię udającą komodę, gospodarze kupili za pieniądze zarobione w Nadrenii i Westfalii.
Dwór ze Studzieńca ★Parterowy dwór z mansardowym dachem z gontu zbudowano na wzór barokowego dworu, który stoi we wsi Studzieniec w północnej Wielkopolsce. Przy narożach od strony ogrodu ma dwa alkierze, których kształt wywodzi się z wież obronnych. W salonie, jadalni, sypialni, bibliotece i bawialni urządzono wnętrza wielkopolskiej rodziny ziemiańskiej z dwudziestolecia międzywojennego, a wokół rozciąga się park o barokowym układzie.
Karczma z Sokołowa Budzyńskiego (koniec XVIII w.) ★Karczmę z podcieniem wspartym na pięciu słupach zbudowano pod koniec XVIII wieku w Sokołowie Budzyńskim w północnej Wielkopolsce. Ma ściany sumikowo-łątkowe i dach kryty trzciną. W izbie z wyszynkiem stoją lada, butelki, kwarty i kufle, jak w wiejskiej karczmie z lat 20. XX wieku. W sieni jest szeroki komin z żerdzi oplecionych słomą, a w nim piec chlebowy; w małym kantorku sprzedawano kiedyś naftę.
Chałupa ze Zdroju (1602) ★Chałupa z zachodniej Wielkopolski jest w dużej części zrekonstruowana, ale zachowała oryginalne belki stropowe, a na jednej z nich wycięto datę 1602. Ma ściany sumikowo-łątkowe i strzelisty dwuspadowy dach, a drzwi zawieszone na biegunach zamyka drewniany zamek. Urządzono w niej mieszkanie organisty z rodziną z lat 20. XX wieku, z izbą, sienią i komorą dla zwierząt, a przy domu jest mały ogródek warzywno-kwiatowy.
Kościół pw. św. Anny i św. Wawrzyńca z Wartkowic (1719) ★Drewniany kościół pw. św. Anny i św. Wawrzyńca zbudowano w 1719 roku w Wartkowicach, a w XIX wieku dobudowano kaplicę, zakrystię i kruchtę. Do muzeum przeniesiono go w latach 1997-2001. W środku są barokowe ołtarze, chrzcielnica, belka tęczowa, organy i fragmenty barokowych malowideł w prezbiterium, a nad nawą wznosi się wieżyczka z sygnaturką.
Suszarnia chmielu z Chojnik ★W drewnianej suszarni chmielu z Chojnik urządzono wystawę planszową „Dziedzictwo nowotomyskich olędrów. Chmiel, historia uprawy w Wielkopolsce”. Plansze opowiadają o uprawie i przerobie chmielu w okolicach Nowego Tomyśla, sięgającej XV wieku, o osadnictwie olęderskim i o kupcu Józefie Jakubie Flatau, nazywanym pruskim królem chmielu.
Zagroda olęderska z Nowego Tomyśla (1823) ★Zagroda pokazuje, jak budowali i gospodarowali olędrzy, osadnicy, którzy w XVIII wieku zasiedlili podmokłe tereny zachodniej Wielkopolski. Dom pochodzi z 1823 roku, budynek inwentarski z tremplem z 1865 roku, a na skraju obejścia stoi wolnostojący piec chlebowy. W domu ewangelickiej rodziny z początku XX wieku są szafki wnękowe, łóżko z baldachimem i skrzynie z napisami po niemiecku, a brak obrazów religijnych.
Młyn wodny z Wierzenicy (XIX w.) ★W budynku XIX-wiecznego młyna z Wierzenicy działa galeria wielkopolskiej współczesnej rzeźby nieprofesjonalnej. Na dole stoi około czterystu rzeźb w drewnie i glinie: świątki, kapliczki i ołtarzyki, ale też postacie z bajek, sceny myśliwskie i zwierzęta. Na górze można poznać około czterdziestu twórców z Wielkopolski, od urodzonych pod koniec XIX wieku po najmłodszego z 1983 roku.
Chałupa z Gaju (2. poł. XIX w.)Dom z sienią pośrodku, dwiema izbami i dwiema komorami zbudował w drugiej połowie XIX wieku Ignacy Małolepszy; ma ściany sumikowo-łątkowe i dach kryty słomą. W sieni są dwa kominy połączone nad stropem wędzarnią i posadzka z kamieni polnych. Wnętrze pokazuje, jak między wojnami żyła tu zamożna rodzina chłopska z gospodarstwem 32 ha, a dom dziedziczono po kądzieli, czyli w linii żeńskiej.
Zagroda z Sulmierzyc (1750)Dom z sienią i dwiema izbami zbudowano w 1750 roku, co poświadcza napis na środkowej belce w głównej izbie: „O jak piękna kompania Jezus Józef i Maria”. Do domu przylega murowany budynek inwentarski, a wysunięty dach tworzy nad ścianą frontową przyłap. W środku urządzono mieszkanie garncarza z warsztatem w małej izbie i suszarnią garnków w komorze, a w obejściu stoi piec do wypalania naczyń.
Zagroda z Wolicy (1841)Dom z podcieniem bez słupów ufundował w 1841 roku Wojciech Owczarek, co upamiętnia napis na belce stropowej w izbie, a spichlerz, budynek inwentarski i stodołę dostawiono po 1864 roku. Zagroda ze wschodniej Wielkopolski pokazuje życie średnio zamożnej rodziny chłopskiej pod koniec XIX wieku. W izbie stoi malowana skrzynia wianna, nad łóżkami wiszą obrazy świętych, a na podwórzu jest studnia z żurawiem.
Zagroda z Dobrca (2. poł. XIX w.)Zagroda zamożnych gospodarzy ze wschodniej Wielkopolski: przestronny dom z 1882 roku z dachem naczółkowym, stodoła na sochy, czyli na rozwidlonych u góry słupach, i budynek inwentarski z wiatą. W dużej izbie stoją stare meble po dziadkach, a w małej komplet kupiony w mieście, jak w latach 20. XX wieku. W ogródku przy stodole jest pasieka z ulem kłodowym, słomianymi kószkami i ulami skrzynkowymi.
Zagroda z Ołoboku (poł. XIX w.)Obejście gospodarza kołodzieja z połowy XIX wieku z południowo-wschodniej Wielkopolski: dom, spichlerz z podcieniem na dwóch słupach, stodoła, budynek inwentarski i dwukomorowa piwnica z rudy darniowej. W komorze domu działa warsztat kołodzieja z tokarnią na pedał, a w małej izbie leżą przybory do plecenia ze słomy, z którego słynął Ołobok. W ogródku stoi domowa kapliczka z figurką Serca Jezusowego.
Chałupa komornika z Godzieszy WielkichMała, kryta strzechą chałupa z Godzieszy Wielkich pokazuje, jak mieszkali komornicy, czyli najubożsi mieszkańcy wsi bez własnej ziemi, którzy najmowali się do pracy u gospodarzy. Stoi przy zagrodzie z Dobrca, za płotem plecionym z wikliny, obok małego ogródka z kwiatami.
Plebania z NoskowaDom księdza stoi naprzeciw kościoła z Wartkowic, za płotem na ceglanych słupkach, z małym gankiem przy wejściu. Należy do zagrody plebańskiej, która według muzeum pokazuje życie i gospodarstwo dawnej parafii wiejskiej. Obok stoją chałupa organisty ze Zdroju i kapliczka św. Rocha.
Dzwonnica z Sokołowa BudzyńskiegoDrewniana dzwonnica z Sokołowa Budzyńskiego stoi tuż obok kościoła z Wartkowic, za tym samym ogrodzeniem. To wysoka, oszalowana deskami wieża nakryta czterospadowym daszkiem, w której wieszano dzwony zwołujące wiernych na nabożeństwa.
Chałupa z Dziekanowic (XIX w.)XIX-wieczny szachulcowy dom z samych Dziekanowic, szerokofrontowy, z dwiema izbami, dwiema sieniami, komorą i alkierzem. Mieści wystawę „Dziekanowice i ich mieszkańcy” o dziejach wsi od ugody włościan z państwem pruskim w pierwszej połowie XIX wieku do początku XXI wieku, o rolnikach, rzemieślnikach i nauczycielach. Szczególne miejsce poświęcono rodzinie dawnych właścicieli domu.
Zagroda chazacka z Zielonej Wsi (2. poł. XIX w.)Dwuizbowa chałupa z sienią i dwiema komorami z drugiej połowy XIX wieku to przykład obejścia chałupnika. Przeniesiono ją z Hazów, kilku wsi nad rzeką Orlą zasiedlonych przez ludność z pobliskiego Śląska. Ostatnim mieszkańcem był wiejski szewc Tomasz Musielak, który doskonalił swój fach, służąc w pruskim wojsku.
Kapliczka / krzyż 2
Kaplica z lasów grabskich (1765) ★Jednonawową drewnianą kaplicę z zakrystią wzniesiono w 1765 roku, o czym mówi napis wycięty nad wejściem. Pochodzi z lasów grabskich na Kujawach i należała do parafii Grabie. W środku jest barokowy ołtarz z obrazami Matki Boskiej Częstochowskiej i św. Kazimierza oraz sklepienie malowane w ptaki, liście i kwiaty. Wokół leży cmentarz z kutymi żelaznymi krzyżami, w miejscu wczesnohistorycznych cmentarzy odkrytych na początku lat 80. XX wieku.
Kapliczka św. Rocha z Górek DąbskichKapliczka słupowa z figurą św. Rocha, przeniesiona z Górek Dąbskich, stoi przy drodze między plebanią a kościołem. Biały słup ozdobiono czerwonymi i niebieskimi płycinami, a na szczycie ustawiono figurę świętego, którego na wsiach proszono o ochronę przed zarazą.
Atrakcja 3
Wiatrak koźlak z Mierzewa (1801) ★Drewniany koźlak stoi na grubym słupie osadzonym na skrzyżowanych belkach i cały obraca się do wiatru. Zbudował go w 1801 roku w Gnieźnie budowniczy Dawid Seidler, w 1850 roku przeniesiono go do Mierzewa, a w 1977 roku do muzeum. W środku są dwa zestawy kamieni młyńskich: jeden mielił zboże na śrutę, drugi na mąkę.
Wiatrak holender z Trzuskołonia (ok. 1810) ★Murowany wiatrak typu holender zbudowano około 1810 roku w Trzuskołoniu koło Gniezna z cegieł wypalanych w dymarce drzewnej. Ma okrągły kształt zwężający się ku górze, a drewniana czapa kryta gontem obraca się na żelaznych rolkach, żeby ustawić skrzydła do wiatru. W środku zachowało się oryginalne wyposażenie.
Wiatrak paltrak z Kędzierzyna (1887)Trzykondygnacyjny drewniany paltrak z 1887 roku stoi na okrągłym ceglanym fundamencie z żelaznym pierścieniem, po którym obraca się cały budynek. Pierwotnie stał na fundamencie z kamienia. W środku jest jeden zestaw tak zwanych kamieni francuskich, czyli dwóch cementowych kręgów z kawałkami kwarcu.
Gastronomia 1
Karczma Lubczynek
Toalety / kasy / parking 2
Toalety
Toalety
Skansen w DziekanowicachPobierz Turi