Fot. Alians PL, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons
StarówkaLublin, lubelskie
Stare Miasto w Lublinie z dziećmi: co zobaczyć, mapa i trasa zwiedzania
Stare Miasto i Zamek w Lublinie. W aplikacji Turi ta sama mapa pokazuje Waszą pozycję, prowadzi od punktu do punktu i pozwala odhaczać zwiedzone miejsca.
Spacer zaczyna się na placu Litewskim i kończy na zamku, około 1,5 km dalej. Jeśli jesteście już na Starym Mieście, Turi poprowadzi od najbliższego punktu. W południe z balkonu Nowego Ratusza grany jest hejnał Lublina. Uliczki Starego Miasta są wyłożone kostką i miejscami strome, ale wózek przejedzie prawie całą trasę, poza wejściem na Wieżę Trynitarską i donżon. Chodzenie po mieście jest bezpłatne. Bilety są potrzebne między innymi do muzeum w Bramie Krakowskiej, na Wieżę Trynitarską, na Lubelską Trasę Podziemną, do zakrystii akustycznej, do muzeum na zamku, do kaplicy Trójcy Świętej i na donżon. Toalety są między innymi przy placu Litewskim i przy schodach na zamek.
W domu otwórzcie obiekt w Turi i dotknijcie „Pobierz na wyjazd”: mapa, opisy i zdjęcia zadziałają bez zasięgu.
Najdalsze punkty zwiedzajcie na początku, kiedy dzieci mają jeszcze siły.
Odhaczajcie na bieżąco, a przy wyjściu będziecie wiedzieć, co zostało.
Stare Miasto w Lublinie w aplikacji Turi
Pozycja na żywo, trasa od punktu do punktu, opisy do czytania i słuchania. Bezpłatnie, bez konta, także po angielsku, niemiecku i ukraińsku.
Ten sam plan co w aplikacji. Dotknijcie punktu, żeby zobaczyć zdjęcie i opis; w Turi zobaczycie na nim też siebie.
1polecane, w kolejności trasypozostałe punktyWCtoalety, jedzenie, kasy
Plan: OpenStreetMap (ODbL). Opisy i zdjęcia: Turi i Wikimedia Commons. Coś się nie zgadza? Dajcie znać.
Warto zobaczyć
Lublin to miasto bram, legend i jednej wielkiej unii. Spacer zaczyna się na placu Litewskim z fontanną multimedialną i prowadzi deptakiem do Bramy Krakowskiej, za którą zaczyna się Stare Miasto. Dotkniecie (albo nie) Kamienia Nieszczęścia, wejdziecie na wieżę z blaszanym kogucikiem, wypróbujecie szepczącą zakrystię w katedrze i poznacie historię diabłów, które osądziły sędziów. Trasa kończy się na zamku, gdzie w kaplicy czekają malowidła sprzed sześciuset lat.
Fot. Piotr Doroszewski, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons1
Atrakcja
Plac Litewski i fontanna multimedialna
Największy plac w centrum Lublina powstał w XIX wieku jako plac musztry, na którym ćwiczyło wojsko. Dziś jego największą atrakcją jest fontanna multimedialna. W letnie wieczory odbywają się tu pokazy: woda tańczy w rytm muzyki, a na wodnym ekranie wyświetlane są kolorowe obrazy. Wokół placu stoją dawne pałace, w których mieszczą się dziś uczelnie i urzędy.
Fot. Alians PL, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons2
Budynek / zabytek
Brama Krakowska
Symbol Lublina i najsłynniejsze wejście na Stare Miasto. Bramę zbudowano w XIV wieku razem z murami obronnymi, po tym jak miasto napadli Tatarzy. Tędy wyjeżdżało się w stronę Krakowa, ówczesnej stolicy. Zwróćcie uwagę na warstwy: na dole gotycka cegła i kamień, wyżej ośmioboczna wieża, a na samej górze barokowy hełm z zegarem. W środku działa Muzeum Historii Miasta Lublina, a z najwyższego piętra widać Stare Miasto z góry.
Fot. Merete25, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons3
Atrakcja
Kamień Nieszczęścia
Na rogu ulicy leży niepozorny głaz, którego mieszkańcy Lublina wolą nie dotykać. Według legendy służył kiedyś katu, a gdy ścięto na nim niewinnego człowieka, topór wyszczerbił kamień i od tej pory przynosi on pecha każdemu, kto go ruszy. Opowiada się też o piekarzu, który wmurował go w piec i spalił cały chleb. Odważycie się go dotknąć?
Fot. Scotch Mist, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons4
Budynek / zabytek
Wieża Trynitarska
Najwyższy zabytek Lublina. Wieża jest jednocześnie dzwonnicą i bramą, przez którą wchodzi się na plac przed katedrą. Na wysokości 40 metrów ma taras widokowy, z którego widać całe Stare Miasto i zamek. Na szczycie siedzi blaszany kogucik. Legenda mówi, że pilnuje miasta i ostrzega mieszkańców przed niebezpieczeństwem. W środku wieży mieści się muzeum sztuki kościelnej.
Fot. Marcin Kuna, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons5
Budynek / zabytek
Archikatedra
Jeden z pierwszych barokowych kościołów w Polsce. Zbudowali go jezuici, a prace zaczęły się w 1586 roku. W środku ściany i sklepienia pokrywają malowidła, które udają rzeźby i kolumny. Największa ciekawostka czeka w zakrystii akustycznej: jeśli jedna osoba stanie w rogu i szepnie coś do ściany, druga usłyszy to wyraźnie w przeciwległym rogu, choć stojący pośrodku nie usłyszą nic.
Fot. LLEW, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons6
Budynek / zabytek
Bazylika Dominikanów
Kościół ufundował w 1342 roku król Kazimierz Wielki. Przez stulecia przechowywano tu relikwie Krzyża Świętego, do których przybywali pielgrzymi z całej Rzeczypospolitej. Wierzono, że to one ocaliły miasto przed wielkim pożarem. Wokół głównej nawy bogate rody dobudowały kaplice, każdą inną. Zza klasztoru rozciąga się widok na dolinę i nowsze dzielnice Lublina.
Fot. Marcin Białek, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons7
Budynek / zabytek
Trybunał Koronny i Trasa Podziemna
Pośrodku rynku stoi dawny ratusz, w którym od 1578 roku działał Trybunał Koronny, najwyższy sąd dla szlachty. Legenda opowiada, że gdy sędziowie skrzywdzili ubogą wdowę, nocą zjawiły się w sali diabły i wydały sprawiedliwy wyrok, a jeden z nich oparł dłoń o stół i wypalił w nim ślad. Stół z czarcią łapą można zobaczyć w muzeum na zamku. Z piwnic Trybunału zaczyna się Lubelska Trasa Podziemna: około 300 metrów korytarzy pod kamienicami.
Fot. Strumyczek, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons8
Atrakcja
Plac po Farze
W tym miejscu przez prawie 600 lat stał najważniejszy kościół Lublina, fara świętego Michała. Legenda mówi, że książę Leszek Czarny zasnął tu pod dębem i przyśnił mu się archanioł Michał, który podał mu miecz. Książę wygrał bitwę i z wdzięczności zbudował kościół. W XIX wieku świątynia groziła zawaleniem i ją rozebrano. Dziś widać odsłonięte fundamenty i makietę, która pokazuje, jak fara wyglądała. Z placu jest piękny widok na zamek.
Fot. AnnaBanasiak, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons9
Budynek / zabytek
Brama Grodzka
Ta brama łączyła dwa światy. Po jednej stronie leżało chrześcijańskie Stare Miasto, po drugiej wielka dzielnica żydowska, dlatego nazywano ją też Bramą Żydowską. Pierwszą bramę zbudowano tu w 1342 roku, a dzisiejszy kształt nadał jej w 1785 roku architekt króla Stanisława Augusta. Dzielnicy za bramą już nie ma, została zburzona podczas drugiej wojny światowej. Jej historię opowiada działający w bramie Teatr NN.
Fot. Bartek z Polski, CC0, Wikimedia Commons10
Budynek / zabytek
Zamek Lubelski
Biały zamek z wieżyczkami wygląda jak z bajki, ale jego historia jest poważna. Stał tu zamek królów Polski, a w 1569 roku w Lublinie zawarto unię z Litwą. Obecny gmach zbudowano w XIX wieku jako więzienie i służył tak ponad sto lat. Dziś mieści Muzeum Narodowe. Z dawnego zamku ocalała okrągła wieża z XIII wieku, zwana donżonem. Można wejść na jej szczyt i zobaczyć Stare Miasto jak na dłoni. W muzeum poszukajcie stołu z czarcią łapą.
Fot. Adam Jones from Kelowna, BC, Canada, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons11
Budynek / zabytek
Kaplica Trójcy Świętej
Największy skarb Lublina ukryty jest na zamkowym dziedzińcu. Gotycka kaplica z zewnątrz wygląda skromnie, ale w środku ściany i sklepienie pokrywają kolorowe malowidła. Zamówił je król Władysław Jagiełło, a w 1418 roku ukończyli malarze z Rusi pod kierunkiem mistrza Andrzeja. Tak powstało coś bardzo rzadkiego: zachodni, gotycki kościół ozdobiony na wschodnią, bizantyjską modłę. Na jednym z malowideł klęczy sam król Jagiełło.
Wszystkie punkty (19)
Pogrupowane jak w legendzie planu. Gwiazdka oznacza punkty polecane.
Atrakcja 4
Plac Litewski i fontanna multimedialna ★Największy plac w centrum Lublina powstał w XIX wieku jako plac musztry, na którym ćwiczyło wojsko. Dziś jego największą atrakcją jest fontanna multimedialna. W letnie wieczory odbywają się tu pokazy: woda tańczy w rytm muzyki, a na wodnym ekranie wyświetlane są kolorowe obrazy. Wokół placu stoją dawne pałace, w których mieszczą się dziś uczelnie i urzędy.
Kamień Nieszczęścia ★Na rogu ulicy leży niepozorny głaz, którego mieszkańcy Lublina wolą nie dotykać. Według legendy służył kiedyś katu, a gdy ścięto na nim niewinnego człowieka, topór wyszczerbił kamień i od tej pory przynosi on pecha każdemu, kto go ruszy. Opowiada się też o piekarzu, który wmurował go w piec i spalił cały chleb. Odważycie się go dotknąć?
Plac po Farze ★W tym miejscu przez prawie 600 lat stał najważniejszy kościół Lublina, fara świętego Michała. Legenda mówi, że książę Leszek Czarny zasnął tu pod dębem i przyśnił mu się archanioł Michał, który podał mu miecz. Książę wygrał bitwę i z wdzięczności zbudował kościół. W XIX wieku świątynia groziła zawaleniem i ją rozebrano. Dziś widać odsłonięte fundamenty i makietę, która pokazuje, jak fara wyglądała. Z placu jest piękny widok na zamek.
Pomnik Unii LubelskiejSmukły obelisk przypomina o jednym z najważniejszych wydarzeń w historii Polski. W 1569 roku w Lublinie Polska i Litwa połączyły się w jedno wielkie państwo, Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Pomnik odsłonięto w 1826 roku w miejscu, gdzie podczas tamtego sejmu obozowała szlachta. Stąd wzięła się nazwa placu. Na złotej płaskorzeźbie dwie postacie podają sobie ręce: to Polska i Litwa.
Budynek / zabytek 11
Brama Krakowska ★Symbol Lublina i najsłynniejsze wejście na Stare Miasto. Bramę zbudowano w XIV wieku razem z murami obronnymi, po tym jak miasto napadli Tatarzy. Tędy wyjeżdżało się w stronę Krakowa, ówczesnej stolicy. Zwróćcie uwagę na warstwy: na dole gotycka cegła i kamień, wyżej ośmioboczna wieża, a na samej górze barokowy hełm z zegarem. W środku działa Muzeum Historii Miasta Lublina, a z najwyższego piętra widać Stare Miasto z góry.
Wieża Trynitarska ★Najwyższy zabytek Lublina. Wieża jest jednocześnie dzwonnicą i bramą, przez którą wchodzi się na plac przed katedrą. Na wysokości 40 metrów ma taras widokowy, z którego widać całe Stare Miasto i zamek. Na szczycie siedzi blaszany kogucik. Legenda mówi, że pilnuje miasta i ostrzega mieszkańców przed niebezpieczeństwem. W środku wieży mieści się muzeum sztuki kościelnej.
Archikatedra ★Jeden z pierwszych barokowych kościołów w Polsce. Zbudowali go jezuici, a prace zaczęły się w 1586 roku. W środku ściany i sklepienia pokrywają malowidła, które udają rzeźby i kolumny. Największa ciekawostka czeka w zakrystii akustycznej: jeśli jedna osoba stanie w rogu i szepnie coś do ściany, druga usłyszy to wyraźnie w przeciwległym rogu, choć stojący pośrodku nie usłyszą nic.
Bazylika Dominikanów ★Kościół ufundował w 1342 roku król Kazimierz Wielki. Przez stulecia przechowywano tu relikwie Krzyża Świętego, do których przybywali pielgrzymi z całej Rzeczypospolitej. Wierzono, że to one ocaliły miasto przed wielkim pożarem. Wokół głównej nawy bogate rody dobudowały kaplice, każdą inną. Zza klasztoru rozciąga się widok na dolinę i nowsze dzielnice Lublina.
Trybunał Koronny i Trasa Podziemna ★Pośrodku rynku stoi dawny ratusz, w którym od 1578 roku działał Trybunał Koronny, najwyższy sąd dla szlachty. Legenda opowiada, że gdy sędziowie skrzywdzili ubogą wdowę, nocą zjawiły się w sali diabły i wydały sprawiedliwy wyrok, a jeden z nich oparł dłoń o stół i wypalił w nim ślad. Stół z czarcią łapą można zobaczyć w muzeum na zamku. Z piwnic Trybunału zaczyna się Lubelska Trasa Podziemna: około 300 metrów korytarzy pod kamienicami.
Brama Grodzka ★Ta brama łączyła dwa światy. Po jednej stronie leżało chrześcijańskie Stare Miasto, po drugiej wielka dzielnica żydowska, dlatego nazywano ją też Bramą Żydowską. Pierwszą bramę zbudowano tu w 1342 roku, a dzisiejszy kształt nadał jej w 1785 roku architekt króla Stanisława Augusta. Dzielnicy za bramą już nie ma, została zburzona podczas drugiej wojny światowej. Jej historię opowiada działający w bramie Teatr NN.
Zamek Lubelski ★Biały zamek z wieżyczkami wygląda jak z bajki, ale jego historia jest poważna. Stał tu zamek królów Polski, a w 1569 roku w Lublinie zawarto unię z Litwą. Obecny gmach zbudowano w XIX wieku jako więzienie i służył tak ponad sto lat. Dziś mieści Muzeum Narodowe. Z dawnego zamku ocalała okrągła wieża z XIII wieku, zwana donżonem. Można wejść na jej szczyt i zobaczyć Stare Miasto jak na dłoni. W muzeum poszukajcie stołu z czarcią łapą.
Kaplica Trójcy Świętej ★Największy skarb Lublina ukryty jest na zamkowym dziedzińcu. Gotycka kaplica z zewnątrz wygląda skromnie, ale w środku ściany i sklepienie pokrywają kolorowe malowidła. Zamówił je król Władysław Jagiełło, a w 1418 roku ukończyli malarze z Rusi pod kierunkiem mistrza Andrzeja. Tak powstało coś bardzo rzadkiego: zachodni, gotycki kościół ozdobiony na wschodnią, bizantyjską modłę. Na jednym z malowideł klęczy sam król Jagiełło.
Nowy RatuszJasny gmach z wieżyczką to Nowy Ratusz z lat 1827 i 1828. Dawny ratusz stoi na rynku Starego Miasta, ale gdy Lublin się rozrósł, władze przeniosły się tutaj. Codziennie w południe z balkonu trębacz gra hejnał Lublina. Warto zaplanować spacer tak, żeby go usłyszeć. Plac przed ratuszem nosi imię króla Władysława Łokietka, który w 1317 roku nadał Lublinowi prawa miejskie.
Teatr StaryNajstarszy po krakowskim zachowany teatr w Polsce. Otwarto go w 1822 roku. Grano tu sztuki i opery, w XX wieku działało kino, a potem budynek przez wiele lat stał pusty i niszczał. Po remoncie znów odbywają się w nim spektakle, koncerty i spotkania.
Brama RybnaMała brama między kamienicami pochodzi z XV wieku. Prowadziła na plac Rybny, na którym kiedyś kwitł handel. Nie była bramą obronną, tylko przejściem należącym do właścicieli sąsiednich domów. Tę, którą widzicie, odbudowano w 1954 roku.
Toalety / kasy / parking 4
Toaleta publiczna 1
Toaleta publiczna 2
Toaleta publiczna 3
Wejście na plac LitewskiPlac Litewski to najwygodniejszy początek spaceru: zatrzymują się przy nim autobusy i trolejbusy, a deptak Krakowskiego Przedmieścia prowadzi stąd prosto do Bramy Krakowskiej. Informacja turystyczna działa przy ulicy Jezuickiej 1/3, tuż za bramą.